Πέμπτη, 7 Ιανουαρίου 2016

Κωνσταντίνος Γρίβας:Η Ελλάδα θα πρέπει να κινηθεί απρόβλεπτα την ώρα που η Ευρώπη αδυνατεί να κατανοήσει τη γεωπολιτική αξία της.



Συνέντευξη στη Γιώτα Χουλιάρα για το επετειακό τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού του Geopolitics. 

Ο δρ Κωνσταντίνος Γρίβας, με τον οποίον είχαμε μια συζήτηση για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον πλανήτη καθώς λαμβάνουν χώρα γεωπολιτικές αλλαγές που θα οδηγήσουν το σημερινό ασύμμετρο πολυπολικό σύστημα στη τελική του μορφή, διδάσκει το μάθημα της Γεωπολιτικής στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και το μάθημα Γεωγραφία της Ασφάλειας και των Αφοπλισμών στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. 


- Σύμφωνα με τον Clausewitz η κάθε χώρα στο Βεστφαλιανό σύστημα κατέχει την αντίστοιχη θέση γεωπολιτικής ισχύος (πολιτικο-οικονομική ισχύ, πολιτισμική και στρατιωτική ισχύ) βάση των ικανότητων που φέρει ως έθνος-κράτος. Με δεδομένο το παραπάνω δόγμα πού θα μπορούσε κάποιος να κατατάξει την Ελλάδα του σήμερα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό status quo;

Το σύστημα δεν είναι ακριβώς Βεστφαλιανό.Το Βεστφαλιανό σύστημα που υπήρχε από το 1648 μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ένα πιο ξεκάθαρο σύστημα  με τα έθνη κράτη να είναι καθαροί δρώντες, να είναι σχηματισμένοι δρώντες. Το σύστημα ήταν πολυπολικό μεν. αλλά όπως θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω τακτοποιημένα πολυπολικό.Σήμερα, αντιθέτως, υπάρχει μια ασάφεια αναφορικά με το ποιοι είναι οι παίκτες - δρώντες και ποια είναι η ισχύ τους. Η προσωπική μου αντίληψη είναι πως το σύστημα είναι ασύμμετρα πολυπολικό υπό την έννοια ότι δεν έχουν ξεκαθαρίσει οι δρώντες και οι κυρίαρχοι. Όπως επίσης δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιος είναι ο ρόλος του καθενός και η επιμέρους ισχύς τους. ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία κατά βάση δεν έχουν ξεκαθαρίσει τι ρόλο θέλουν μέσα στο διεθνές σύστημα. Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, θα παραμείνουν ένας ισχυρός δρώντας σε παγκόσμιο επίπεδο ή θα οπισθοχωρήσουν σε μια απομόνωση όπως φαίνεται ότι θέλουν σήμερα; Η Ρωσία με την Κίνα θα λειτουργήσουν ξεχωριστά; Θα λειτουργήσουν στο πλαίσιο μιας άτυπης, χαλαρής αλλά υπαρκτής συμμαχίας δημιουργώντας ουσιαστικά έναν ημιαυτόνομο κόσμο μέσα στο πλανητικό σύστημα; Σήμερα όλα αυτά είναι ασαφή. Για μένα ζούμε λοιπόν σ΄ένα νέου τύπου πολυπολικό σύστημα το οποίο είναι ασύμμετρο. Δηλαδή, ναι μεν έχουμε πολλούς δρώντες, δεν έχουμε όμως ξεκάθαρη ταυτότητα και σαφώς δεν έχουμε ξεκάθαρη σχέση μεταξύ τους.

-Από τη στιγμή, όμως, που δεν υπάρχει ξεκάθαρη σχέση των παικτών, να υποθέσουμε πως και η Ελλάδα αδυνατεί να έχει μια ξεκάθαρη θέση;

Η Ελλάδα μπορεί να έχει ξεκάθαρη θέση.Υπάρχουν ευκαιρίες. Αν οι ΗΠΑ οπισθοχωρήσουν σε ένα είδος ημιαπομόνωσης, κάτι που είναι πάρα πολύ πιθανό για μια σειρά από λόγους (γιατί δεν έχουν την ισχύ που είχαν, γιατί δεν έχουν την οικονομία που είχαν ώστε να διατηρούν παγκόσμια παρουσία, γιατί πλέον η πρόκληση της Κίνας είναι πολύ μεγάλη, γιατί πλέον χάρη στα αποθέματα σχιστολιθικού αερίου που έχουν ανακαλύψει στο έδαφός τους  έχουν για πρώτη φορά μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ενεργειακή αυτάρκεια- κατά συνέπεια δεν έχουν και την ανάγκη να ασκούν προβολή ισχύος στον υπόλοιπο πλανήτη - τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που ασκούσαν μέχρι τώρα) δημιουργούνται διάφορα κενά. Δημιουργούνται περιοχές στις οποίες θα παίξουν ρόλο τοπικές δυνάμεις - η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι τοπική δύναμη λόγω μεγέθους αλλά μπορεί να είναι αυτό που λέμε μεταλλακτικό κράτος. Δηλαδή οι επιλογές της να είναι κρίσιμης σημασίας αναφορικά με το πως διαμορφωθούν οι ισορροπίες ισχύος στη περιοχή. Η Ελλάδα έχει ρόλο να παίξει καθώς βρίσκεται σε μια κρίσιμη γεωγραφικά περιοχή η οποία είναι πολύ πιθανό στο ορατό μέλλον να μην ελέγχεται από κανέναν ισχυρό δρώντα. Να μην είναι αμερικάνικο ή ρωσικό μαγαζί με άλλα λόγια.. Αυτό σημαίνει ότι επιμέρους χώρες, χώρες δηλαδή που βρίσκονται σε κρίσιμες περιοχές, θα έχουν πολύ σημαντικό ρόλο αρκεί να γίνουν αυτόφωτες. 

- Η Τουρκία ποιο ρόλο θα διεκδικήσει στη περιοχή; 


Η Τουρκία διεκδικεί το ρόλο της περιφερειακής υπερδύναμης και κατά συνέπεια η ατζέντα της εξ αντικειμένου είναι ανταγωνιστική με την ατζέντα στρατηγικών άλλων δυνάμεων, όπως ΗΠΑ, Ρωσία, Αίγυπτος και  Ιράν που θέλουν να έχουν ρόλο στην περιοχή. 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
H συνέχεια στη σελίδα 28 του περιοδικού. Μπορείτε να επισκεφτείτε το σύνδεσμο: 



Ενώ για κινητά μπορείτε να δείτε τη συνέντευξη μέσωτου pdf : 

geopolitics