Κυριακή, 10 Ιανουαρίου 2016

Διαχρονικό ρήγμα, αλλεπάλληλες διαμάχες


10-1-16


γράφει ο Άρεφ Αλομπέιντ



Με την ανατροπή του σάχη από την ισλαμική επανάσταση του Αγιατολάχ Χομεϊνί το 1979 επικράτησε το θρησκευτικό αίσθημα στη Μέση Ανατολή. Η ίδρυση της οργάνωσης Χεσμπολάχ στον αραβικό Λίβανο ήταν η πρώτη συνέπεια της ιρανικής επανάστασης.

Ωστόσο, ο πόλεμος Ιράκ-Ιράν (1980-1988), που ξεκίνησε με την πρωτοβουλία των Δυτικών, για να περιοριστούν οι επιδράσεις της επανάστασης αυτής εντός ιρανικών συνόρων, προκάλεσε εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους και την καταστροφή των δύο ισλαμικών κρατών, με κύριο νικητή τις βιομηχανίες όπλων.

Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας είχε ως συνέπεια την εισβολή των Αμερικανών στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Η πτώση των δύο σουνιτικών καθεστώτων Ταλιμπάν και Σαντάμ Χουσέιν οδήγησε στην αναβάθμιση του ρόλου του σιιτικού Ιράν και την παράδοση του αραβικού Ιράκ στους Ιρανούς.

Επιπλέον, η ιρανική επέμβαση στην Υεμένη με τη στήριξη του κινήματος Χούθι και στη Συρία με τη στήριξη του Ασαντ αναθέρμανε τη σύγκρουση μεταξύ των δύο θεοκρατικών καθεστώτων της Τεχεράνης και του Ριάντ. Επιπρόσθετα, η αλλαγή ηγεσίας στη Σαουδική Αραβία όξυνε την αντιπαράθεση.

Η κατάληψη της εξουσίας στην Υεμένη από τους μαχητές Χούθι ανάγκασε τον νέο βασιλιά Σαλμάν να αναλάβει στρατιωτική δράση για την προστασία της εθνικής ασφάλειας της χώρας του, περιορίζοντας την ιρανική επιρροή.

Επίσης, η διαχρονική σύγκρουση μεταξύ των δύο πτερύγων του Ισλάμ, του σιιτισμού, που έχει την έδρα του στην Τεχεράνη, και του σουνιτικού σαλαφισμού που είναι εγκατεστημένος στο Ριάντ, μεταφέρθηκε στη Συρία.

Αν και οι δηλώσεις των αξιωματούχων της ισλαμικής επανάστασης του Ιράν δείχνουν επεκτατικές βλέψεις εις βάρος των Αράβων, η καπήλευση του σιιτισμού και οι προσπάθειες σιιτοποίησης Αράβων εξυπηρετούν αυτές τις βλέψεις και οπωσδήποτε δεν προστατεύουν τους πιστούς σιίτες στις αραβικές χώρες.

Η πρόσφατη εκτέλεση 47 ατόμων στη Σαουδική Αραβία προκάλεσε ένταση στις διακρατικές σχέσεις των δύο κρατών.

Αν και οι 46, που κατηγορήθηκαν για τρομοκρατικές ενέργειες με συνέπεια τον θάνατο αθώων πολιτών, ήταν μέλη της Αλ Κάιντα και του ΙSIS, η εκτέλεση του σιίτη κληρικού Νιμρ αλ Νιμρ ως υποκινητή της τρομοκρατίας έδωσε ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς την ιρανική κυβέρνηση ότι «το ποτήρι ξεχείλισε».

Ο θάνατος του Αλ Νιμρ προκάλεσε, επίσημα και ανεπίσημα, θύελλα αντιδράσεων εντός του Ιράν, που κορυφώθηκε με την επίθεση διαδηλωτών κατά του προξενείου της Σαουδικής Αραβίας στην πόλη Μασάντ, παρά τις εκκλήσεις των Σαουδαράβων για περισσότερη προστασία προς τις ιρανικές αρχές.

Η διαμάχη έφτασε στο ζενίθ όταν η Σαουδική Αραβία διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με τους Πέρσες.

Αυτή η όξυνση των σχέσεων δεν είναι υπέρ των Ιρανών για πολλούς λόγους:

Πρώτον, η Σαουδική Αραβία έχει τεράστια στρατηγική σημασία, που της επιτρέπει μεγαλύτερη στρατιωτική κινητικότητα με ισχυρή και σύγχρονη αεροπορία, ενώ τα ιρανικά αεροσκάφη είναι ιδιαίτερα παλιά.

Η Σαουδική Αραβία καταλαμβάνει την τέταρτη θέση παγκοσμίως στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς, αντιθέτως το Ιράν δεν είχε τέτοια δυνατότητα εξαιτίας των κυρώσεων και της πτώσης των τιμών πετρελαίου.

Δεύτερον, η αναπτυγμένη οικονομική κατάσταση της αραβικής χώρας δεν συγκρίνεται με εκείνη του Ιράν, που ξόδεψε δισεκατομμύρια δολάρια για στήριξη οργανώσεων στον αραβικό κόσμο και όχι για την ανάπτυξη της χώρας.

Τρίτον, το Ιράν δεν αποτελεί συμπαγή κοινωνία και το περσικό στοιχείο ανέρχεται στο 60%, με αποτέλεσμα αρκετοί από τις μεγάλες κοινότητες (Βαλούχoι, Κούρδοι, Αζέροι και Αραβες) να διαφωνούν με την περσική κυβερνητική πολιτική.

Τέταρτον, η Σαουδική Αραβία ελέγχει την αραβική συμμαχία στην Υεμένη, τον στρατιωτικό «σουνιτικό» συνασπισμό κατά της τρομοκρατίας, το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, ενώ επίσης διαδραματίζει κύριο ρόλο στον Αραβικό Σύνδεσμο. Πρόσφατα, ανέπτυξε Στρατηγικό Συμβούλιο Συνεργασίας με την Τουρκία, ενώ το Ιράν στερείται μια τέτοια δυνατότητα περιφερειακής συνεργασίας.

Τέλος, η Σαουδική Αραβία έχει υπογράψει αμυντική συμφωνία με το Πακιστάν, που περιλαμβάνει τη μεταφορά πυρηνικών εξοπλισμών αν απειλείται η ασφάλεια της χώρας.

Το Ιράν, γεωπολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά, ανήκει στην περιφέρεια της Μέσης Ανατολής και θεωρείται βασικός πυλώνας της περιοχής και έτσι πρέπει να παίζει ρόλο σταθεροποιητή και εγγυητή της ειρήνης.

Η ασκούμενη ιρανική πολιτική της αντιπαράθεσης στον αραβικό κόσμο και η αξιοποίησή της ως εργαλείου στα χέρια των «μεγάλων δυνάμεων» με σκοπό την ενόχληση των γειτονικών κρατών θα περιόριζαν τη δυνατότητά του να διαδραματίσει ισχυρό περιφερειακό ηγετικό ρόλο στη Μέση Ανατολή.

*δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, ειδικού σε θέματα Μέσης Ανατολής

2 comments:

Ανοησιες , ο σχολιαστης ειναι κονδυλοφορος της Σαυδικης Αραβιας. Ολα οσα λεει ενα προς ενα ειναι προπαγανδα Σαουδικη. Οσον αφορα στα μοντερνα αεροπλανα και οπλα π.χ., δεν εχουν αρκετους καλα εκπαιδευμενους πιλοτους , χειριστες κλπ να τα χειρισθουν. Εκαλεσαν το Πακισταν να τους βοηθησει με εμπειρους στρατιωτικους, το Πακισταν ομως εχει αμυδρα κλινει προς την πλευρα του Ιραν , κατεδικασε μαλιστα τους τυφλους βομβαρδισμους των Σαυδαραβων στην Υεμενη , με βομβες cluster , που σκοτωνουν αμαχους απλους , καταστρεφουν οικιες , νοσοκομεια κλπ σε μεγαλους αριθμους , και εχουν καταστρεψει και ισοπεδωσει πολεις μεσαιωνικης αρχιτεκτονικης και πολεοδομιας , που προστατευονται σαν πολιτιστικα μνημεια απο τον ΟΗΕ. Ο ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν κατεδικασε και αυτος τους βομβαρδισμους αμαχων και πολεων στην Υεμενη απο τους Σαουδαραβες , και εχαρακτηρισε αυτους σαν εγκληματιες πολεμου.Για το Διεθνες Δικαστηριο της Χαγης. Τελος αεροπλανα που κατερριφθησαν στην Υεμενη ησαν μαροκινα , και ισραηλινα προχειρα χρωματισμενα με Σαουδαραβικα χρωματα. Μισθοφοροι απο το Σουδαν , την Κολομβια , την Ινδονησια μαχονται στο εδαφος της Υεμενης , για λογαριασμο της Σαουδικης Αραβιας. Αυτα δειχνουν οτι η Σαουδικη Αραβια ειναι μια χαρτινη τιγρις , που εχει μονον χρηματα διαθεσιμα για να υποστηριζει την τρομοκρατια , το Ισλαμικο Χαλιφατο , την Αλ Καιντα , την Αλ Νουσρα , που εχουν αιματοκυλισει την Συρια και το Ιρακ , και εχουν εξαναγκασει εκατομμυρια προσφυγες να εγκαταλειψουν τις εστιες τους.Αυτη ειναι η Σαουδαραβια , στρατο εχει μονον στα χαρτια. Πληρωνει ομως για μισθοφορους , τρομοκρατες Ισλαμοφασιστες . Πληρωνει και προπαγανδιστες κονδυλοφορους.

Ανοησιες , ο σχολιαστης ειναι κονδυλοφορος της Σαουδικης Αραβιας. Ολα οσα λεει ενα προς ενα ειναι προπαγανδα Σαουδικη. Οσον αφορα στα μοντερνα αεροπλανα και οπλα π.χ., δεν εχουν αρκετους καλα εκπαιδευμενους πιλοτους , χειριστες κλπ να τα χειρισθουν. Εκαλεσαν το Πακισταν να τους βοηθησει με εμπειρους στρατιωτικους, το Πακισταν ομως εχει αμυδρα κλινει προς την πλευρα του Ιραν , κατεδικασε μαλιστα τους τυφλους βομβαρδισμους των Σαυδαραβων στην Υεμενη , με βομβες cluster , που σκοτωνουν αμαχους απλους , καταστρεφουν οικιες , νοσοκομεια κλπ σε μεγαλους αριθμους , και εχουν καταστρεψει και ισοπεδωσει πολεις μεσαιωνικης αρχιτεκτονικης και πολεοδομιας , που προστατευονται σαν πολιτιστικα μνημεια απο τον ΟΗΕ. Ο ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν κατεδικασε και αυτος τους βομβαρδισμους αμαχων και πολεων στην Υεμενη απο τους Σαουδαραβες , και εχαρακτηρισε αυτους σαν εγκληματιες πολεμου.Για το Διεθνες Δικαστηριο της Χαγης. Τελος αεροπλανα που κατερριφθησαν στην Υεμενη ησαν μαροκινα , και ισραηλινα προχειρα χρωματισμενα με Σαουδαραβικα χρωματα. Μισθοφοροι απο το Σουδαν , την Κολομβια , την Ινδονησια μαχονται στο εδαφος της Υεμενης , για λογαριασμο της Σαουδικης Αραβιας. Αυτα δειχνουν οτι η Σαουδικη Αραβια ειναι μια χαρτινη τιγρις , που εχει μονον χρηματα διαθεσιμα για να υποστηριζει την τρομοκρατια , το Ισλαμικο Χαλιφατο , την Αλ Καιντα , την Αλ Νουσρα , που εχουν αιματοκυλισει την Συρια και το Ιρακ , και εχουν εξαναγκασει εκατομμυρια προσφυγες να εγκαταλειψουν τις εστιες τους.Αυτη ειναι η Σαουδαραβια , στρατο εχει μονον στα χαρτια. Πληρωνει ομως για μισθοφορους , τρομοκρατες Ισλαμοφασιστες . Πληρωνει και προπαγανδιστες κονδυλοφορους.

geopolitics