Πέμπτη, 7 Ιανουαρίου 2016

Οι αναδυόμενες αγορές δεν… λάμπουν πια

7-1-16


Γράφει η Αμαλία Κάτζου


Οι αναδυόμενες αγορές έχουν χάσει την... επενδυτική τους αίγλη και δεν προσελκύουν πια το ενδιαφέρον που προσέλκυαν παλαιότερα, επισημαίνουν αναλυτές και οικονομολόγοι, oι οποίοι προβλέπουν πως η ταλαιπωρία των συγκεκριμένων χρηματιστηρίων θα συνεχιστεί.



Το Εconomist, αναλύοντας την πορεία τους τις τελευταίες δεκαετίες, επεσήμανε πως η έκρηξη (επενδυτικού) ενθουσιασμού στα τέλη του '80 έδωσε τη θέση της στο ξέσπασμα της μεγάλης κρίσης στα τέλη του '90.
Κατά την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, οι αναδυόμενες αγορές πήραν και πάλι τα πάνω τους, ενώ όταν το 2008, στο ξέσπασμα της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, κλονίστηκε σύσσωμος ο ανεπτυγμένος κόσμος, οι αναδυόμενες αγορές έμοιαζαν με την καλύτερη ελπίδα για το μέλλον.

Όμως και πάλι τα τελευταία χρόνια, η αίγλη τους τείνει να ξεθωριάσει, με αιχμή το υφεσιακό καθεστώς στις οικονομίες της Bραζιλίας και της Ρωσίας. Σύμφωνα με τον Economist, το τελευταίο διάστημα είναι πολύ πιο εύκολο να διατυπωθούν απαισιόδοξες προβλέψεις για τις αναδυόμενες αγορές, παρά αισιόδοξες.

Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι αναδυόμενες αγορές είναι ο εξής εκρηκτικός συνδυασμός: Η επιβράδυνση της ανάπτυξης με ταυτόχρονη αύξηση του εταιρικού χρέους.
Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, όσο πιο αδύναμη είναι η ανάπτυξη, τόσο πιο δύσκολη καθίσταται αυτόματα κάθε προσπάθεια αποπληρωμής του εταιρικού χρέους.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως, σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της Bank of America Merrill Lynch, δύο είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία στην τρέχουσα συγκυρία:

- η ύφεση της κινεζικής οικονομίας

- η κρίση χρέους στις αναδυόμενες αγορές

Να σημειωθεί εδώ πως, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα η Capital Economics, κεφάλαια άνω των 260 δισ. δολαρίων έκαναν φτερά από τις αναδυόμενες αγορές μόνο κατά το τρίτο τρίμηνο του 2015...

Ανάγκη για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Το κώδωνα του κινδύνου για τις αναδυόμενες οικονομίες έχει κρούσει και η βρετανική HSBC, επισημαίνοντας πως το «τοξικό μείγμα» της αργής ανάπτυξης και του μεγάλου χρέους εξαπλώνεται σε αυτές.
Το «μείγμα» αυτό, που είναι σύνηθες στις ανεπτυγμένες οικονομίες, ιδιαιτέρως μετά την οικονομική κρίση, παρατηρείται πλέον και στις αναπτυσσόμενες χώρες, φαινόμενο πλέον ανησυχητικό για την παγκόσμια οικονομία συνολικά.

Στο παρελθόν ανήκει πια «η εύκολη και αβίαστη» ανάπτυξη των αναδυόμενων οικονομιών, με βάση έκθεση της HSBC. «Είναι πασιφανές ότι ο φθηνός δανεισμός, οι ανατιμήσεις στα εμπορεύματα και οι μη παραγωγικές επενδύσεις εξαντλήθηκαν», σημειώνει η τράπεζα, προσθέτοντας ότι «ως απόρροια, οι αναδυόμενες οικονομίες πρέπει να δουλέψουν σκληρά, ειδικότερα να εφαρμόσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να ανακτήσουν τον ανταγωνισμό τους και να ανταποκριθούν στο πρόβλημα της υπερπροσφοράς».

Σε αντίθεση περίπτωση, προειδοποιεί η HSBC, «η εναλλακτική για τις αναδυόμενες οικονομίες είναι να «λιμνάσουν» με ένα σχετικά υπέρογκο χρέος».
Σύμφωνα με την HSBC η ανάπτυξη των αναδυόμενων οικονομιών, ιδιαιτέρως της Κίνας, συμπυκνώθηκε μέσα σε λίγες δεκαετίες, παρότι ήταν αντίστοιχη με την ανάπτυξη ενός αιώνα στην Ευρώπη. Σε άλλο σημείο, η HSBC ανέφερε πως «στην εποχή μετά την κρίση, η ζήτηση για τα αγαθά των αναδυόμενων οικονομικών ρυθμίζεται από την εξαιρετικά φθηνή και άφθονη εξωτερική ρευστότητα που ρέει μέσω των εγχώριων πιστωτικών αγορών.

Από το 2013 και έπειτα, οι παγκόσμιες πιστωτικές συνθήκες έχουν επιδεινωθεί με σταθερό ρυθμό, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις εξωτερικές και τις τοπικές δαπάνες χρηματοδότησης, μειώνοντας τις ροές των κεφαλαίων και αυξάνοντας τη μεταβλητότητα στις αγορές».

Το χειρότερο όλων για την παγκόσμια οικονομία, καταλήγει η HSBC, είναι ότι δεν υπάρχει πλέον «παγκόσμιος καταναλωτής» ή «επενδυτής της έσχατης ανάγκης» - θέσεις που καταλάμβαναν οι προηγμένες οικονομίες πριν το 2008 και η Κίνα μετά το 2008.

Συστήνουν προσοχή
Οι επενδυτές δεν θέλουν την έκθεση στις αναδυόμενες αγορές, έγραφαν πριν λίγο διάστημα οι Financial Times. Συγκεκριμένα, καθώς η ύφεση της Κίνας παραμένει ένας ακραίος κίνδυνος, μία πιθανή κρίση χρέους στις αναδυόμενες αγορές εξακολουθεί να ανησυχεί τους επενδυτές.

Σε γενικές γραμμές οι αναδυόμενες αγορές θεωρούνται ο υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος για τη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Ο νομισματικός κίνδυνος (ένας συνδυασμός υψηλότερων επιτοκίων και περισσότερης μεταβλητότητας στα νομίσματα) έρχεται στη δεύτερη θέση.
Ο μοναδικός πιθανός λόγος που θα μπορούσε να αντιστρέψει τα δεδομένα για τις αναδυόμενες αγορές είναι ότι τα assets τους έχουν χτυπηθεί πάρα πολύ και κάποιες φορές αυτό είναι το έναυσμα για να αρχίσει η αντίθετη πορεία.



geopolitics