Δευτέρα, 11 Απριλίου 2016

Η Σαουδική Αραβία σε κλίμα πολιτικής αστάθειας και χρεοκοπίας;






11-4-16



Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη Σαουδική Αραβία, σήμερα, ίσως δεν είναι η ισλαμική τρομοκρατία, αλλά η διαδοχή του ογδοντάχρονου βασιλιά Salman, ο οποίος φαίνεται πως ταλανίζεται από σημαντικά προβλήματα υγείας, τα οποία δε γνωρίζουμε με ακρίβεια, λόγω της λογοκρισίας που ισχύει στο βασίλειο των Saud, αλλά φαίνεται πως προέρχονται από άνοια, εγκεφαλικό επεισόδιο ή Alzheimer.

Όταν ο βασιλιάς Salman ανέλαβε το βασιλικό θώκο είχε αποφασίσει πως επόμενος διάδοχός του θα είναι ο πρίγκιπας Muqrin bin Abdulaziz, πρώην διοικητής της Υπηρεσίας Πληροφοριών της χώρας. Ο βασιλιάς ωστόσο, 3 μήνες μετά, αντικατέστησε τον πρίγκιπα Muqrin με τον ανιψιό του Mohammed bin Nayef, υπουργό Εσωτερικών και φανατικό πολέμιο των Σιιτών. Τώρα πλέον ο βασιλιάς Salman άλλαξε εκ νέου την απόφασή του ορίζοντας, ως διάδοχο, τον γιο του Mohammed bin Salman, γεγονός που έχει ξεσηκώσει αντιδράσεις ανάμεσα στους αυλικούς κύκλους του οίκου των Σαούντ.

Σημειώνεται ότι ο Mohammed bin Salman είναι και ο ΥΠΑΜ της χώρας, γεγονός που τον καθιστά το νεότερο ΥΠΑΜ στον κόσμο, μόλις 30 ετών… Είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός πως κάθε αλλαγή στην ιεραρχία διαδοχής του τωρινού βασιλιά ήταν και χειρότερη της προηγούμενης, ως προς την αποδοχή των προσώπων από τη διεθνή κοινότητα. Στην Ουάσιγκτον υπάρχει η πεποίθηση πως η αλλαγή καθεστώτος θα λάβει χώρα το καλοκαίρι και ότι τον τελευταίο καιρό γίνονται προσπάθειες προώθησης της εικόνας του bin Salman, γεγονός που εξηγεί εν μέρει την στρατιωτική κινητοποίηση της Σαουδικής Αραβίας στη Μέση Ανατολή. Η αρχική προώθηση του bin Nayef στον βασιλικό θρόνο σήμαινε για τον bin Salman μία τριακονταετή καθυστέρηση, στην ανάληψη της τύχης της Σαουδικής Αραβίας, ενώ τίποτα δε θα εξασφάλιζε πως ο bin Nayef θα όριζε τον εξάδελφό του, ως διάδοχο του θρόνου.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, ο Mohammed bin Salman έχει προβεί σε προώθηση και διορισμό, σε κρίσιμες θέσεις του κράτους, φίλα προσκείμενων προς αυτόν προσώπων, προκειμένου να εξασφαλίσει την απαραίτητη στήριξη σε περίπτωση ανάληψης του θρόνου της χώρας. Σύμφωνα με τη BND (Γερμανική Υπηρεσία Πληροφοριών), εκτιμάται ότι ο bin Salman λειτουργεί με τυχοδιωκτισμό, επιχειρώντας τη θερμή εμπλοκή της χώρας του σε proxy αντιπαραθέσεις, διαταράσσοντας τις ισορροπίες στη Μ. Ανατολή, μέσω της διατήρησης και ενίσχυσης των πολεμικών συρράξεων, ενώ τον χαρακτηρίζει υπεύθυνο για το μαζικό βομβαρδισμό της Υεμένης και στην ουσία τη δολοφονία χιλιάδων αμάχων πολιτών.

Ο bin Salman έριξε όλες τις ευθύνες στο «θέλημα της αυτού εξοχότητας», στο οποίο οφείλει να υπακούει ως ΥΠΑΜ της χώρας… μόνο που είναι άγνωστο για έναν άνθρωπο με σοβαρά προβλήματα υγείας, που επηρεάζουν τις πνευματικές του λειτουργίες, ποιο μπορεί να είναι το θέλημα του, για πολύ πιο απλά θέματα, από ότι η γεωστρατηγική της χώρας του σε ένα πολύπλοκο χώρο, όπως η Μ. Ανατολή. Αυτό φαίνεται και από τη μεταστροφή της πολιτικής του Ριάντ, η οποία είναι πολύ πιο παρεμβατική και δραστήρια, από ότι στο παρελθόν. Μάλιστα η πολιτική αυτή διαφέρει ακόμα και από το ψυχογράφημα του βασιλιά Salman ο οποίος με την ανάληψη της βασιλείας χαρακτηριζόταν ως πραγματιστής και προσεκτικός ηγέτης. Όλα αυτά δικαιολογούν τους φόβους της Δύσης, ότι ο Mohammed bin Salman είναι ένας αστάθμητος παράγοντας για την περιοχή, εφάμιλλος, ίσως, του Τούρκου Προέδρου T. Erdogan.

Αν και αρχικά οι δυτικές χώρες απασχολήθηκαν με το τρομοκρατικό χτύπημα στο Παρίσι και αργότερα με τις δολοφονίες ανυποψίαστων πολιτών στο San Bernadino της Καλιφόρνια, η εκτέλεση του κληρικού σεΐχη Nimr al-Nimr από τη Σαουδική Αραβία και η ακόλουθη εκτέλεση 46 σουνιτών από το Ιράν έδειξε πως η κατάσταση στη Μ. Ανατολή ακολουθεί μία ριζοσπαστικοποιημένη πορεία, που αποτελεί κίνδυνο διατάραξης του status quo. Αυτό διαφαίνεται και από την υποστήριξη του Ριάντ προς τον «Army of Conquest», ο οποίος έχει σχηματιστεί από το παρακλάδι της Al Qa’ida, Al Nusra και την εξτρεμιστική ομάδα Ahrar al-Sham. Αν και πολλοί μπορούν να εκτιμήσουν ότι η βοήθεια αυτή δεν έχει αποτέλεσμα μιας και η ρωσική υποστήριξη είναι μεγαλύτερη στο συριακό, ο bin Salman, με αυτόν τον τρόπο, σχηματίζει την προσωπική του φρουρά για τα εσωτερικά της χώρας του, ενός στρατού χρήσιμου στο θέμα της διαδοχής, κατά τα πρότυπα των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν, για την οποία πολλοί εκτιμούν ότι είναι ικανός να προχωρήσει και σε υπερβολές.

Ακόμα και η δίκη, που έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 2015, τεσσάρων Ιρανών οι οποίοι είχαν συλληφθεί για κατασκοπεία το 2013 (!) δείχνει πως ο Mohammed bin Salman, μέσω κύκλων πιστών σε αυτόν, επιχειρεί να κάψει και τις τελευταίες διπλωματικές γέφυρες με την Τεχεράνη. Αυτές οι μονομερείς ενέργειες οφείλονται, εν μέρει, και στην πρόσφατη συμφωνία της Ουάσιγκτον με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Αν και ο bin Salman επιχειρεί να καθησυχάσει τον κόσμο, δικαιολογώντας κάθε ενέργεια υπό τον μανδύα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, οι πράξεις του δείχνουν ότι επιχειρείται μία ευθεία αντιπαράθεση με την Τεχεράνη, παρά τις όποιες καταστροφικές συνέπειες ο ίδιος αναγνωρίζει.

Επομένως το ψυχολογικό προφίλ του επικρατέστερου υποψηφίου για το θρόνο των Saud περιορίζεται σε δύο εκδοχές:

-Είτε πρόκειται για έναν αδαή, ανώριμο και άπειρο στη διεθνή διπλωματία, εφόσον πιστεύει αυτά τα οποία δηλώνει και ανεβάζει το πολιτικό θερμόμετρο στη Μέση Ανατολή, για να λύσει εσωτερικά ζητήματα της χώρας του.

-Είτε πρόκειται για υπερόπτη και πολεμοχαρή νεόπλουτο, αφού δε λαμβάνει υπόψη του ότι οι οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ έχουν οδηγήσει, αντιστοίχως, και σε προστασία του οίκου Saud από εθνικιστικούς και σοσιαλιστικούς κινδύνους ανατροπής!

Μέσα σε αυτό το κλίμα πολιτικής αστάθειας η Σαουδική Αραβία ζήτησε οικονομική βοήθεια από το εξωτερικό ύψους $ 25 δις, μέσω πώλησης πενταετών ομολόγων, προκειμένου να μπορέσει να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό κενό των $100 δις, όπως διαμορφωνόταν το 2015.Ο διάδοχος Bin Salman και ΥΠΑΜ της χώρας χρέωσε το βασίλειο των Saud με $ 70 δις, μόνο το 2015, για αμυντικές δαπάνες που έφεραν τη χώρα στην 3η θέση παγκοσμίως στη σχετική λίστα, την ίδια στιγμή που το πετρέλαιο, κύριο προϊόν εξαγωγών του Ριάντ με ποσοστό 60% επί του συνόλου, βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα αποθεματικά της Σαουδικής Αραβίας να μειώνονται κάθε μήνα κατά $ 2.5 δις και με αυτό το ρυθμό να αρκούν για την εξυπηρέτηση του κράτους για 35 μήνες.

Κάποιος θα έλεγε ότι 35 μήνες είναι πολλοί και δεν πρέπει να ανησυχούμε. Ωστόσο, όταν η ίδια η αιτία της δυσμενούς αυτής οικονομικής κατάστασης και ΥΠΑΜ της χώρας δηλώνει πως οι σαουδάραβες πρίγκιπες θα πουλήσουν όλη τη συμμετοχή τους στο πετρέλαιο της χώρας και θα γίνουν fund managers, καταλαβαίνουμε ότι η πολιτική αυτή δεν πρόκειται να αλλάξει, τουλάχιστον όχι προς το καλύτερο. Το σαουδαραβικό bail out αποτελεί παράδοση των κλειδιών της πετρελαϊκής παραγωγής στις ΗΠΑ και τη μετάλλαξη των ίδιων, από «βεδουίνοι» σε «yuppies» της Wall Street. Ο λόγος αυτού δεν είναι άλλος από το οικονομικό «πραξικόπημα» του Bin Salman, για την εξόντωση των πολιτικών του αντιπάλων.

Όπως προαναφέραμε, ο διάδοχος του θρόνου έχει σύρει τη χώρα σε ένα πολεμικό γαϊτανάκι παρεμβατικών κινήσεων σε Υεμένη και Συρία, καθώς και σε όξυνση των σχέσεων με το Ιράν. Την ίδια στιγμή η αύξηση της επικινδυνότητας, όπως τη νοιώθουν οι παροικούντες του Ριάντ, δικαιολογεί τους υπερβολικούς εξοπλισμούς της χώρας, που αυξάνονται συνεχώς με νέες συμφωνίες και φέρνουν και νέα έξοδα, σε μία εποχή έντονης ύφεσης της τιμής του κύριου εξαγωγικού προϊόντος του. Όλα αυτά τα έξοδα πρέπει να μοιραστούν στη «βασιλική αυλή», κατά τα πρότυπα του φεουδαρχισμού στη μεσαιωνική Ευρώπη. Όποιος διαφωνεί, δε διαθέτει άλλη επιλογή από το bail out, όπως ακριβώς συμβαίνει κατά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στις επιχειρήσεις. Αυτό μειώνει τους διαφωνούντες της σαουδαραβικής αριστοκρατίας, αφού οι φίλα προσκείμενοι, προς τον σαουδάραβα βασιλιά, δεν κινδυνεύουν. Την ίδια στιγμή οι ΗΠΑ και σε δεύτερο βαθμό η Ε.Ε., εκμεταλλευόμενες τις εσωτερικές έριδες της χώρας, αρπάζουν με τις πετρελαϊκές τους επιχειρήσεις τις πετρελαιοπηγές των δυσαρεστημένων πριγκίπων, ενώ έχουν κερδίσει ήδη από τα χρήματα των εξοπλιστικών προγραμμάτων, που ήταν εξ αρχής η αιτία της δυσμενούς οικονομίας της χώρας!


Αν και νωρίς, με όσα διαφαίνεται πως θα ακολουθήσουν στο μέλλον, η περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας θα διδάσκεται στη διπλωματία, ως το χαρακτηρισκότερο παράδειγμα νεοπλουτισμού και ασύδοτης φιλοδοξίας. Το μόνο σίγουρο πάντως είναι, πως η διαδοχή στο βασιλικό θρόνο εξυπηρετεί, με τον καλύτερο τρόπο, τους σχεδιασμούς βαλκανοποίησης της Μέσης Ανατολής και δημιουργίας σεκταριστικών κρατών.


Πολυδεύκης
Ειδικός Συνεργάτης για το Geopolitics



--------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016. 
Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics