Πέμπτη, 12 Μαΐου 2016

Ελληνικές φυλακές. Ένα διογκώμενο κρυφό πρόβλημα που παραμένει taboo.

Προαυλισμός σε φυλακές Τρικάλων . πηγή: zougla.gr


12.5.2016

Εδώ και αρκετό καιρό υποβόσκει ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα (ένα ακόμα) στην Ελλάδα. Δεν βρίσκει φως στα ΜΜΕ και φυσικά ελάχιστα τραβάει προσοχή προς το παρόν καθώς δεν αφορά την καθημερινότητα σε άμεσο βαθμό των πολιτών.


Μιλώ για τις φυλακές της Ελλάδος όπου εδώ και αρκετό καιρό έχει εμπλουτιστεί ο πληθυσμός τους με ακραία στοιχεία Σουνιτών και Σιιτών. Τα στοιχεία αυτά έχουν δημιουργήσει ομάδες ελέγχου εντός φυλακών και μάλιστα σε βαθμό ανταγωνιστικό προς ομάδες Βαλκάνιων που μέχρι και πρόσφατα είχαν τον απόλυτο έλεγχο.

Υπάρχουν πληροφορίες για αιματηρά επεισόδια μεταξύ κρατούμενων που δεν έχουν ακόμα δημοσιευθεί, ενώ θεωρώ πώς είναι θέμα χρόνου να υπάρξει κάποια δικτύωση και εντός κελιών με τον έξω κόσμο δημιουργώντας έναν ακόμα πονοκέφαλο στην Ελληνική κοινωνία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι δηλώσεις του Αραβαντινού το 2014 στο presstime.eu (link)που δίνει με πολύ καθαρές εικόνες την κατάσταση τότε που φυσικά δεν έχει δει καμία βελτίωση μέχρι και σήμερα.

Οι φυλακές της Ελλάδος την ίδια στιγμή έχουν ήδη υπερκάλυψη ενώ η ανεξήγητη εμμονή (μέχρι υποψίας σκοπιμότητας) να μην προχωρήσει κανείς την ιδέα ανέγερσης φυλακής υψίστης ασφαλείας , για να προχωρήσει και ο διαχωρισμός βαρυποινιτών/τρομοκρατών με κατάδικους άλλων παραβάσεων, είναι ένα ακόμα πρόβλημα που σύντομα θα βρεθεί μπροστά μας.

προαυλισμός σε φυλακές ΗΠΑ. πηγή: Reuters


Σύμφωνα με μελέτες πολλών υπηρεσιών στο εξωτερικό (ΗΠΑ, UK, Γερμανία, Ρωσία) το μέρος όπου σημειώνεται η μεγαλύτερη στρατολόγηση μελών σε εγκληματικές οργανώσεις αλλά και σε τρομοκρατικές ομάδες, είναι οι φυλακές λόγω της εγγύτητας των πληθυσμών αλλά και της απομόνωσης από την προστασία του νόμου (σε μεγάλο ποσοστό) δημιουργώντας ένα καινούριο περιβάλλον με άγραφους νόμους που υποβάλουν την αναγκαστική προσαρμογή σε κάποια ομάδα. Εδώ το Hollywood έρχεται απευθείας στο μυαλό ως εικόνα υπερβολής, όμως σίγουρα η κατάσταση δεν απέχει πολύ από αυτό.

Στην Ελλάδα η κατάσταση όσον αφορά το πώς λειτουργεί το σωφρονιστικό σύστημα έχει θιχτεί πολλές φορές με ειδικές αναφορές, με εικόνες που δείχνουν μέχρι και πάρτι σε πισίνες και μεζεδο-τράπεζα ατόμων που έχουν καταδικαστεί για ειδεχθή εγκλήματα. Ουδείς όμως είτε από δικαστικό είτε από πολιτικό τομέα έχει μπει στα σοβαρά στο θέμα και στο πώς θα ανατρέψει τα δεδομένα προς το ορθόν της κατάστασης.

Συνεχίζει και επικρατεί εδώ μια κακώς εννοούμενη προστασία σε υπερβολικό βαθμό των δικαιωμάτων εγκληματιών που πολλές φορές υποσκελίζει την ποινή σωφρονισμού καθώς και το νόημα αυτής (βλ. άδειες ΣΚ και χαλάρωσης) καθιστώντας έτσι και το νόημα της όποια τιμωρίας , κενού περιεχομένου.

Στο πλαίσιο όλων αυτών λοιπόν οι καταστάσεις δείχνουν φυλακές της Ελλάδος να είναι "διανθισμένες" με εγκληματικές, τρομοκρατικές και θρησκευτικές ομάδες να λειτουργούν εντός φυλακής όπως θα έκαναν σε μια περίπτωση κατ οίκον περιορισμού , με επικοινωνία κινητών, δημιουργία κοινωνικών σχέσεων ή εχθροτήτων προς προσεταιρισμό ελέγχου καταστάσεων και παρανόμων δικτύων. Η όλη κατάσταση περιπλέκεται ακόμα παραπάνω από μια περίεργη σιωπή που δεν αφήνει και πολλά περιθώρια έρευνας σε αυτό τον απομονωμένο κόσμο.

Φυσικά επειδή ο εντοπισμός του προβλήματος ποτέ δεν αρκεί σε ένα τέτοιο άρθρο που πάνω κάτω η γνώση όλων αυτών είναι κοινό κτήμα πολιτών ακόμα και αν έχει γίνει σε δεύτερο βαθμό και από φήμες, ας αναφέρω και μερικές προτάσεις.

1. Α και Ω... αλλαγή νομοθετικού πλαισίου που αφορά τις ποινικές τιμωρίες. Όταν κάποια τιμωρία είναι δις ισόβια είναι απαράδεκτο ο καταδικασμένος να βγαίνει σε 15 με 20 έτη (στην χειρότερη) λόγω "καλής συμπεριφοράς" ή ακόμα και λόγω χωρητικότητος του ιδρύματος. Παράλληλα το θέμα αδειών χρειάζεται σοβαρή αναθεώρηση ειδικά με επιτροπές που θα εγκρίνουν με σαφήνεια και μόνο για ειδικές περιπτώσεις το αν και εφόσον μπορεί κάποιος να τις πάρει. Για παράδειγμα τρομοκράτης που δηλώνει δημόσια πώς δεν έχει μετανοήσει, είναι προφανές πώς δεν θα δει ποτέ άδεια για όποιο λόγο καθώς παραμένει επικίνδυνος για επανάληψη παραβατικής συμπεριφοράς.

2. Φυλακές υψίστης ασφαλείας. Δεν μπορώ να δεχτώ πώς αυτές είναι αντικίνητρο σωφρονισμού , πόσο μάλλον όταν θα αφορά πληθυσμό που δεν επιδέχεται κάτι τέτοιου με ιδιαίτερα ειδεχθή εγκλήματα. Παράδειγμα εδώ μπορεί να γίνει με τις φυλακές όπως είναι η Black Dolphin  στην Ρωσία. Η απομόνωση των τρομοκρατών και εγκληματιών σε τέτοια ιδρύματα θα προστατεύσει τόσο την κοινωνία όσο και τους ίδιους καθώς η απομόνωση τους θα εμποδίζει τριβές και διαμόρφωση επικίνδυνων συνθηκών συγκρούσεων.

3. Το μοντέλο των ιδιωτικών φυλακών δεν μπορεί να εφαρμοστεί εδώ όπως είναι σε κάποιες άλλες χώρες. Και δεν είμαι και σύμφωνος με αυτό για πολλούς λόγους. Όμως το πρότυπο κοινωνικών εργασιών εντός των φυλακών θα έλεγα ότι είναι πολύ καλό καθώς οι φυλακισμένοι παράγουν έργο που αποπληρώνει εν μέρει και την ζημιά προς την κοινωνία ενώ παράλληλα τους δίνει μια ειδικότητα επαγγελματική αν αποφασίσουν οι ίδιοι να ακολουθήσουν τον δρόμο του σωφρονισμού.

4. Να υπάρξει ειδική ομάδα που θα διαχειρίζεται υποθέσεις υπηκόων της αλλοδαπής που θα γνωρίζουν τις συνθήκες και έθιμα τους έτσι ώστε να είναι πιο εύκολα διαχειρίσιμο το σύνολο των αλλοδαπών φυλακισμένων προστατεύοντας μεν τα δικαιώματα τους, αλλά ταυτόχρονα να επιβάλλει και αυστηρά τους νόμους του Ελληνικού κράτους προσαρμόζοντας τους παραβάτες στην Ελληνική κοινωνία και όχι ότι ισχύει σήμερα ως αντίστροφη κατάσταση.

Το θέμα φυσικά δεν κλείνει εδώ καθώς αφορά πολύ μεγάλο ζήτημα που εδώ απλά φαίνεται η μύτη της  κορυφής ενός τεράστιου παγόβουνου. Όμως είναι σημαντικό να υπάρξει μια αναμόρφωση του όλου πράγματος έτσι ώστε η τιμωρία να είναι μεν σωφρονιστικού χαρακτήρα αλλά ταυτόχρονα να δώσει την ευκαιρία σε δικαιοσύνη και κοινωνία να απομονώνει εκείνους που δεν μετανοούν και έχουν ως μόνο σκοπό να παρασιτοζωούν έναντι των υπολοίπων.

Αλέξανδρος Νίκλαν
Σύμβουλος Θεμάτων Ασφαλείας

geopolitics