Κυριακή, 26 Ιουνίου 2016

Brexit: Η επόμενη μέρα (Αφιέρωμα του Geopolitics)







26-6-16




«Οι πολιτικοί στο Λονδίνο θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επανεξετάσουν τις συνέπειες μιας εξόδου», δήλωσε ο προσωπάρχης της Γερμανίδας καγκελάριου Άνγκελα Μέρκελ, Πέτερ Αλτμάιερ.

Αν η Βρετανία πραγματικά αποχωρήσει, αυτό θα είναι «ένα δύσκολο ορόσημο με πολλές συνέπειες», δήλωσε ο Αλτμάιερ. Η δήλωση αυτή του Γερμανού αξιωματούχου και στενού συνεργάτη της Άνγκελα Μέρκελ προκάλεσε σάλο και πολλά σχόλια σχετικά με το αν τελικά το Βερολίνο καλεί το Λονδίνο να επανεξετάσει και ίσως και να αναστείλει τη διαδικασία εξόδου από την ΕΕ.

Την ίδια ώρα, ένας άλλος Γερμανός, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς ζήτησε από τον Ντέιβιντ Κάμερον να καταθέσει άμεσα την προβλεπόμενη αίτηση, ζητώντας η κατάθεση να γίνει μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 28 του μηνός.









Ο αντίκτυπος του βρετανικού δημοψηφίσματος, που οδηγεί τη χώρα μακριά από την Ε.Ε (η Βρετανία ανήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι όμως στην ευρωζώνη) είναι ήδη ορατός, τουλάχιστον όσον αφορά στις πολιτικές αντιδράσεις. Υπό τον φόβο των γεωπολιτικών εξελίξεων και των νέων ισορροπιών που δημιουργούνται στη Γηραιά Ήπειρο, τα έξι ιδρυτικά μέλη της Ένωσης (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο) πραγματοποίησαν συνάντηση στο Βερολίνο χθες το πρωί, προκειμένου να αποτυπώσουν αλλά και να αναλύσουν τις εξελίξεις που δημιουργούνται.

{Εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσουμε πως πρόκειται για τις χώρες που είχαν υπογράψει τη Διακήρυξη Σουμάν η οποία οδήγησε στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα το 1952. Να αναφέρουμε πως ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν υπήρξε μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα.Στο παρελθόν, μάλιστα, είχε κατηγορηθεί για τις φιλικές σχέσεις του με τη φιλο-ναζιστική κυβέρνηση του Vichy. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα(ΕΚΑΧ) ήταν ο πρόδρομος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στηρίχτηκε στην καλή συνεργασία των Ναζί επιχειρηματιών που αποκήρυξαν το σκοτεινό παρελθόν τους με τους Γάλλους πολιτικούς.

(Περισσότερες πληροφορίες επ΄αυτού στο άρθρο :«Η μεγάλη εκδίκηση της Γερμανίας. Ναζί επιχειρηματίες πίσω από τη δημιουργία της Ενωμένης Ευρώπης » στο Περιοδικό Τρίτο Μάτι τεύχος 240). }






Στο μεταξύ, τη διαφορά ύφους - ενδεχομένως και θέσης - μεταξύ της Καγκελαρίας και του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών σε ό,τι αφορά την διαδικασία που θα ακολουθηθεί για την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει σήμερα το σύνολο των γερμανικών ΜΜΕ. Την τακτική της Μέρκελ που μοιάζει να μην βιάζεται, φαίνεται πως τώρα επιθυμούν και στο Λονδίνο (να τονίσουμε πως η αγγλική πρωτεύουσα σε μεγάλο ποσοστό ήταν υπέρ του Bremain). «Δεν υπάρχει άμεση ανάγκη να αποφασίσουμε πότε θα ενεργοποιήσουμε το Άρθρο 50 (για την έναρξη της διαδικασίας του Brexit)», δήλωσε σήμερα ο υπουργός Επιχειρήσεων της Βρετανίας Σατζίντ Τζαβίντ. Σε σημερινή του συνέντευξη, ο Τζαβίντ διαβεβαίωσε τις βρετανικές επιχειρήσεις ότι «δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού».


Την ίδια άποψη φαίνεται πως συμμερίζονται και άλλοι Βρετανοί πολιτικοί, συμπεριλαμβάνομένων και υποστηρικτών του Brexit. Αναφερόμενος στο άρθρο της συνθήκης της Λισαβόνας που προβλέπει τη διαδικασία εθελούσιας και μονομερούς αποχώρησης μιας χώρας από την ΕΕ, ο βουλευτής των Τόρις (και πρώην υπουργός Άμυνας) Λίαμ Φοξ, επισήμανε ότι η διαδικασία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να εκκινηθεί άμεσα.



Διαβάστε ανάρτησή μας με τίτλο: Brexit και Επιχειρηματικές Ευκαιρίες

Καθώς λοιπόν δημιουργούνται νέες ισορροπίες στην Ευρώπη που δύναται να αποτελέσουν ευκαιρίες αλλά και να μετατραπούν σε παγίδες, στο Geopolitics and Daily News επικοινωνήσαμε με τους αρθρογράφους μας, οι οποίοι δίνουν το δικό τους στίγμα.



Brexit:οι απόψεις των αρθρογράφων μας



Ο σύμβουλος σε θέματα ασφαλείας Αλέξανδρος Νίκλαν σχολίασε πως πρόκειται για «μια κίνηση από την Βρετανία με επιρροές πάνω σε κάθε πτυχή και έκφανση της γεωπολιτικής σκακιέρας σε όλο τον κόσμο. Για κάποιους είναι ένα θρίαμβος του Βεστφαλιανού συστήματος των Εθνών, για άλλους είναι μια υποχώρηση προόδου. Το μόνο σίγουρο είναι πώς η Βρετανία ίσως να είναι η μόνη χώρα που έχει πιθανότητες να καταφέρει να σταθεί μόνη της μετά από τέτοια πράξη. Μια χώρα που έχει πυρηνικό οπλοστάσιο, αλλά και ως μέλος του Ρ5+1 συμβουλίου ασφαλείας, μέλος του G7 και ως μέλος μιας παγκόσμιας οικονομίας ως κόμβος διακίνησης κεφαλαίων μέσα από το CITY, θα συνεχίσει να αποτελεί ισχυρή δύναμη στα παγκόσμια δρώμενα. Αν τώρα η Ε.Ε. ή η Βρετανία θα είναι εκείνη που θα χάσει περισσότερα, το θεωρώ άσκοπη σκέψη, καθώς κατά την προσωπική μου άποψη, θα αποτελεί μια "πύρρειο νίκη" με πολύ περισσότερα πλήγματα και από τις δύο πλευρές, παρά κάτι ωφέλιμο. Ειδικά με το ΤΤΙΡ προ πυλών.»



Από την πλευρά του, ο ιστορικός και συγγραφέας Νίκος Τοπούζης θεωρεί πως «είναι πολύ νωρίς για να γίνει ασφαλής εκτίμηση των συνεπειών του Brexit. Το μόνο που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι ότι το πολιτικό προσωπικό στην Ελλάδα είναι κατώτερο των περιστάσεων. Όλα τα κόμματα, αντί να προβούν σε λογικές εκτιμήσεις του αποτελέσματος, προσπαθούν να εκμεταλλευτούν μικροπολιτικά και μικροϊδεολογικά την μεγάλη αυτή απόφαση του Η.Β. Η ιδεολογική τους επιβεβαίωση και η πολιτική καριέρα είναι το παν για τους εκλεγμένους αντιπροσώπους μας, και όχι το Εθνικό Συμφέρον. Αυτός είναι και ο λόγος που πιστεύω πως ακόμη μία μεγάλη ευκαιρία θα περάσει ανεκμετάλλευτη για την Ελλάδα. »



Διαβάστε ανάρτησή μας με τίτλο: Μάζης για Brexit: Έχουμε μια χρυσή ευκαιρία


Η νομικός και διεθνολόγος Πωλίνα Ανύφτου αναρωτιέται αν όντως υφίσταται θέμα εξόδου του ΗΒ από την ΕΕ. «Από μία ένωση κρατών με την οποία δεν συμβλήθηκε ποτέ πολιτικά σε ουσιαστικό βαθμό, μια ένωση από την οποία και κράτησε νομικές και οικονομικές διαστάσεις από τις οικονομικές προεκτάσεις της μετά πρωτοκόλλων. Το ΗΒ καλείται να απαντήσει στα βαθιά ερωτήματα που τίθενται όσον αφορά την εσωτερική του δομή. Μια αποικιοκρατική δύναμη σήμερα νιώθει πως έχει κατακτηθεί και ζήτα με δημοψήφισμα την ελευθερία της από μια ΕΕ την οποία και οικονομικά ορίζει, και σε μια ένωση που αντί να πολεμήσει την ηγεμονία της Γερμανίας προτιμά να αποχωρήσει. Θα μπορέσει όμως να αποχωρήσει από την ΕΕ; Σκωτία και Β. Ιρλανδία θίγουν το ζήτημα ότι το ΗΒ είναι ομοσπονδία και η εθνοτική ψυχολογία είναι ρευστή. Όσο το ΗΒ στηρίχθηκε στο εθνικό ζήτημα ΗΒ και μόνο τόσο και τα επιμέρους κρατίδια του ακόμη και σήμερα θέτουν τα ζητήματα της αυτονομίας και απομάκρυνσης από τον κοινό βρετανικό κορμό. Οι εξελίξεις στο ΗΒ θα απαντήσουν σε πολλαπλά πολιτικά νομικά και συνταγματικά ζητήματα για τις ενώσεις κρατών, ομοσπονδίες και νεότερα βασιλεία. Από πού λοιπόν να απομακρυνθεί το ΗΒ;»

Και συνεχίζει: «Πιστεύω πως η απάντηση στην ΕΕ δόθηκε εδώ και καιρό από τη Νορβηγία, την Ισλανδία και, προσφάτως, από την απόσυρση της υποψηφιότητα της Ελβετίας. Το ΗΒ πάντα θα βρίσκεται πιο κοντά στην ΕΕ, όπως και αν εξελιχθεί ως το 2018, είτε παραμείνει ΕΕ είτε σχηματιστεί ως ένας συνασπισμός κρατών. Το brexit θα έχει εξελίξεις, αλλά όχι όπως τις φανταζομαστε!»



Ο οικονομολόγος και υποψήφιος δρ. μακροοικονομίας Θεόδωρος Πιτικάρης μας ενημερώνει πως «επιστημονικά δεν είναι ορθό να προβαίνουμε σε προβλέψεις την ώρα που το γεγονός βρίσκεται σε εξέλιξη και τούτα τα γεγονότα φαίνεται να είναι σε εξέλιξη αφού η τελική πράξη δεν έχει γραφτεί στο τετράδιο των σεναρίων.»


Σύμφωνα με τον κ.Πιτικάρη: «Ο βρετανικός λαός εκφράστηκε με τρόπο σύμφωνο προς τις παραδόσεις της μεγάλης Βρετανίας, καθώς η Βρετανία δεν έχει γραπτό Σύνταγμα. Αλλά η παράδοση και η ζωή διαμορφώνουν το θεμελιώδες δίκαιο της χώρας. Η Βρετανία είναι μια χώρα άλλωστε που συμβαίνει το ακόλουθο παράδοξο: νομοθετικές και πολιτικές πρωτοβουλίες που ξεκινά να αντιμετωπίσουν κάποια έκτακτη ή πρόσκαιρη κατάσταση, οδηγούν σε πολιτικές καινοτομίες, μακριά και πέρα από ό,τι η φαντασία των αρχικών εμπνευστών θα μπορούσε να φτάσει. Για παράδειγμα, η θέληση του Ερρίκου Η' που βρήκε τρόπο να πάρει διαζύγιο από τη σύζυγό του οδήγησε στην εδραίωση της αρχής Parliamentary Sovereignty, αυτής της ίδιας αρχής που 800 χρόνια μετά γίνεται το μήλον της έριδος και το πραγματικό διακύβευμα πίσω από το Βρετανικό δημοψήφισμα .Από κει και πέρα υπάρχουν διάφορα συστήματα νομικά, θεσμικά και πολιτικά που πρέπει να κινητοποιηθούν, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία μεταβολής της σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια μεταβολή που μπορεί να οδηγήσει σε ποικίλα αποτελέσματα, ανάμεσα στα οποία βρίσκεται και η έξοδος με μια προνομιακή εταιρική σχέση.

Πάντως, γενικά οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι περιορισμένες, καθώς υπάρχουν διμερείς συμφωνίες, που θα συνεχίσουν να ισχύουν σε κάθε περίπτωση, όπως για παράδειγμα η περιοχή SEPA ή οι συμφωνίες αποφυγής διπλής φορολόγησης αλλά και διεθνείς συμφωνίες στα πλαίσια του παγκόσμιου οργανισμού εμπορίου, που σε κάποιο βαθμό ρυθμίζουν θέματα δασμών και επιδοτήσεων. Σε κάθε περίπτωση ρόλο και λόγο για την μορφή και το χρόνο που πραγματωθεί το νέο status quo, θα παίξει ο διάδοχος του David Cameron στον πρωθυπουργικό θώκο της Βρετανίας. Ενώ το ενδεχόμενο ενός άλλου δημοψηφίσματος είναι το πλέον πιθανό (πιο πιθανό από την αποσύνθεση του Βασιλείου) . Για το ίδιο το Ηνωμένο Βασίλειο η ΕΕ δεν είναι μονόδρομος, καθώς οι στενές εμπορικές σχέσεις που διατηρεί με την Κοινοπολιτεία του επιτρέπουν προνομιακή πρόσβαση σε μια αγορά 2,5 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Όσον αφορά το χαρακτηρισμό της διαδικασίας είναι προφανές ότι δεν είναι δημοκρατικό στο όλον του, η απλή επιλογή ανάμεσα σε ένα ναι ή ένα όχι, σε ένα μόνο ψηφοδέλτιο, μία φορά, κάθε πολλά χρόνια χωρίς δυνατότητα των πολιτών να θέσουν ή να μεταβάλουν, να τροποποιήσουν και να συμπληρώσουν το ερώτημα που μπαίνει σε ψηφοφορία.»


Στο ερώτημά μας ποιες θα είναι οι επιπτώσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, με άλλα λόγια πόσο και αν το Βρετανικό δημοψήφισμα θα επιταχύνει τη διαδικασία αποσύνθεσης και ανασύνθεσης της ο κΠιτικάρης μας απαντά: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 ή των 27 ή των 12 ή των 6, όποια τελοσπάντων ΕΕ απομείνει ανάλογα σε ποια κατεύθυνση θα κινηθούν οι μετασχηματισμοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ερώτημα αυτό θα το απαντήσει τόσο η Βρετανία όσο και η υπόλοιπη Ευρώπη μέχρι τη Λευκορωσία, όπου μην ξεχνάμε πως πρόκειται και για μέλη της βορειοατλαντικής συμμαχίας . Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ευρωπαϊκή 'Ενωση έχει περάσει μεγαλύτερες δυσκολίες μέσα από συγκρούσεις και συμβιβασμούς και χάνοντας πάντα ένα μικρό κομμάτι από την ψυχή της.»



Στο ερώτημα ποια η στάση της Ρωσίας μετά το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος, ο δημοσιογράφος Πάνος Ιγνατίου από τη Μόσχα μας αποκαλύπτει πως «στο Λονδίνο ζουν 200 χιλιάδες Ρώσοι, οι οποίοι ελέγχουν ήδη το 12% του City». O κ. Ιγνατίου πιστεύει πως από την πλευρά της Ρωσίας θα υπάρξουν οι απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να ενεργοποιηθούν οι σχέσεις των δυο χωρών. « Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία θέλουν συνεργασία με τη Ρωσία και άρχισαν να κρίνουν και τις ενέργειες του ΝΑΤΟ. Θα ακολουθήσουν και οι Άγγλοι. Ποτέ δεν ήταν εχθροί Ρώσοι και Άγγλοι. Δεν πολέμησαν ποτέ μεταξύ τους όπως ούτε οι Ρώσοι πολέμησαν με τους Αμερικάνους», μας τονίζει.
Και επισημαίνει πως οι συνέπειες του Brexit σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο θα φανούν μετά από 5 χρόνια, καθώς τώρα είναι νωρίς.


Τελειώνοντας θα συμπεριλάβω μερικά σημεία προσωπικής μου εκτίμησης:

1.H προσωπική μου άποψη είναι πως ΗΠΑ και Ρωσία οφελούνται ιδιαιτέρως από την απόφαση καθώς η ΕΕ παραμένει αποδυναμωμένη.


2. Θεωρώ πως το αποτέλεσμα ήταν ένα αγγλοσαξωνικό χαστούκι στον γερμανικό οικονομικό επεκτατισμό. Είμαι σίγουρη πως οι Αμερικάνοι τρίβουν τα χέρια τους παρά το γεγονός ότι, εκτός από τον Τραμπ που έκανε δηλώσεις φανερά,οι υπόλοιποι κράτησαν αποστάσεις.

3. Το ξεκάθαρο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος είναι σαφέστατα καλύτερο από ένα θολό και αβέβαιο bremain (με μικρή διαφορά) που θα λειτουργούσε υπόγεια και θα δηλητηρίαζε και τους υπόλοιπους Ευρωπαϊκούς λαούς.

4. Αναμένω άνοδο της Λεπέν στη Γαλλία, όπως και του Σαρκοζί και ισχυρή ενίσχυση του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία. Γενικώς τα κόμματα που αντιμετωπίζουν την Ευρώπη με σκεπτικισμό θα έχουν πλέον την τιμητική τους.

5. Αναμένω πόλωση από την πλευρά του Βερολίνου και των Βρυξελλών.Μια πόλωση που θα έχει αντίκτυπο και στην Ελλάδα.

6.Ο ρόλος της Πολωνίας στην ΕΕ θα ενισχυθεί καθώς είναι το νέο αγαπημένο παιδί των ΗΠΑ

7. Η Ελλάδα οφείλει να δει πως θα «πουλήσει» την γεωστρατηγική της θέση.

8.Η πολιτική ηγεσία της Βρετανίας παρά το γεγονός ότι δεν ανέμενε νίκη του Brexit είχε plan B, όπως οφείλει να κάνει κάθε σοβαρό κράτος και η χώρα κατά τη γνώμη θα ξεπεράσει τον όποιο οικονομικό σκόπελο δημιουργηθεί προσωρινά.




Γιώτα Χουλιάρα για το Geopolitics and Daily News

geopolitics