Τρίτη, 5 Ιουλίου 2016

Μπαχρέιν: Οι λεπτές ισορροπίες των θρησκευτικών αντιπαραθέσεων

5-7-16

Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας


Μετά από πέντε χρόνια αδιεξόδου, η ηγεσία του Μπαχρέιν θεωρεί ότι δεν υπάρχει λόγος εμπλοκής με τη σιιτική αντιπολίτευση, αλλά τάσσεται υπέρ της εξολόθρευσης Σιιτών, που ζητούν τη διάλυση της Κυβέρνησης. Αποκλείοντας δημοφιλή πολιτικά κόμματα από την πολιτική ζωή της χώρας, εν μέσω ευρείας επιχείρησης καταστολής τους, ελλοχεύει ο κίνδυνος οι παραστρατιωτικοί να αποκτήσουν μεγαλύτερη δύναμη και επιρροή στη σιιτική Αντιπολίτευση.

Στη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας η Manama στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στους συμμάχους της στη Δύση και στον Κόλπο. Η «Αραβική Άνοιξη» θορύβησε τα κράτη μέλη του Gulf Cooperation Council (GCC), τα οποία φοβήθηκαν ότι το Μπαχρέιν θα έρθει εγγύτερα προς την Τεχεράνη μετά από μια σιιτική εξέγερση. Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ ανέπτυξαν αμέσως χερσαίες Δυνάμεις στη χώρα, το Μάρτιο του 2011, για να συνδράμουν την ηγεσία του στην καταστολή της εξέγερσης.

Αναμφίβολα, οι σύμμαχοι του Μπαχρέιν σε Riyadh, Abu Dhabi, Washington και Λονδίνο απέτρεψαν το ενδεχόμενο, οι AL KHALIFA να εξαναγκαστούν να συμμετέχουν σε διαπραγματεύσεις για την επίλυση της κρίσης στη χώρα. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή η υποβόσκουσα πολιτική κρίση στη χώρα δεν έχει εξαλειφθεί και σύμφωνα με τη δικομματική ομάδα αμερικανών Γερουσιαστών που συστάθηκε για αυτό το σκοπό, μπορεί να εξελιχθεί σε βίαιες αντιπαραθέσεις, ενθαρρύνοντας την ανάμιξη του Ιράν.






Τα σουνιτικά ισλαμικά δίκτυα στήριξης του Βασιλιά

Οι διασυνδέσεις που έχει η οικογένεια που κυβερνά το Μπαχρέιν με την πολιτική πτέρυγα της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» στη χώρα (MINBAR), καθώς και την πιο συντηρητική κοινότητα Σαλαφιστών (ASALA) είναι οι πυλώνες της στρατηγικής διατήρησης της εξουσίας του καθεστώτος του Μπαχρέιν από το 2011.

Η πλατφόρμα της MINBAR που ιδρύθηκε το 1984, αντικατοπτρίζει τους φιλελεύθερους του Μπαχρέιν, ειδικότερα αναφορικά με το σεβασμό στα Δικαιώματα των γυναικών, παρόλο που διατηρεί στενές σχέσεις με το παρακλάδι της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» στο Κουβέιτ. Πολλά μέλη της MINBAR ανήκουν στη φυλή HAWALA, που είναι σουνίτες Άραβες. Τα μέλη της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» του Μπαχρέιν ανήκουν κυρίως στη μεσαία κοινωνική τάξη, περισσότερα εκ των οποίων είναι δάσκαλοι και αστυνομικοί.

Παρά τις πιέσεις από τα κράτη του GCC, η Manama δεν έχει χαρακτηρίσει την MINBAR τρομοκρατική οργάνωση. Η σουνιτική κοινότητα, αφενός εξακολουθεί να δραστηριοποιείται δημόσια, αφετέρου η Βασιλική Αυλή του Μπαχρέιν, καθώς και ο ισλαμικός τραπεζικός τομέας φέρεται να χρηματοδοτούν τη MINBAR. Σε αντάλλαγμα η «Μουσουλμανική Αδελφότητα» του Μπαχρέιν στήριξε την επιχείρηση καταστολής μετά το 2011, η οποία λαμβάνει χώρα έως και σήμερα. Το Φεβρουάριο του 2013 π.χ. η MINBAR μποϊκόταρε τον εθνικό διάλογο για να διαμαρτυρηθεί σε αυτό που η «Μουσουλμανική Αδελφότητα» του Μπαχρέιν αντιλήφθηκε ως απαράδεκτη σιτική σιωπή στη βία που έπληξε τη δεύτερη επέτειο της εξέγερσης.

Η ίδια – μετριοπαθής κατά τα’ άλλα οργάνωση – ασκεί κατά καιρούς κριτική στην οικογένεια που κυβερνά τη χώρα, επειδή η τελευταία αντιδρά ήπια στις διαμαρτυρίες των Σιιτών. Ανήσυχες, από αυτές τις εξελίξεις, για το ενδεχόμενο δημιουργίας σουνιτικής Αντιπολίτευσης, οι Αρχές του Μπαχρέιν τροποποίησαν τον εκλογικό νόμο, πριν από τις εκλογές του 2014 αναφορικά με το όριο εισόδου ενός κόμματος στην Εθνοσυνέλευση των 40 εδρών. Ως εκ τούτου, οι MINBAR και ASALA, που αποτελούσαν πυλώνες της άρχουσας βασιλικής οικογένειας, διατήρησαν μόνο τρεις έδρες στο Συμβούλιο Αντιπροσώπων της Εθνοσυνέλευσης, από τις πέντε που είχαν. Επιπλέον, αν και το AL WEFAQ (σ.σ. το βασικό σουνιτικό κόμμα του Μπαχρέιν, το οποίο όμως υφίσταται ισχυρές διασπαστικές πιέσεις εντός των κόλπων του) ήταν ο κύριος στόχος της νομοθετικής ρύθμισης, που εγκρίθηκε τον Μάιο, για να απαγορεύσει την ανάμειξη της θρησκείας με την πολιτική, η ρύθμιση αυτή δεν ευνόησε τις MINBAR και ASALA, που είναι η δεύτερη και η τρίτη μεγαλύτερη ισλαμική φατρία μετά το AL WEFAQ.

Η επιρροή της εξτρεμιστικής ιδεολογίας στις σουνιτικές κοινότητες του Μπαχρέιν είναι ανησυχητική, δεδομένου ότι πολλοί σουνίτες του Μπαχρέιν δήλωσαν πίστη στην IS. Τον Ιανουάριο του 2015, τουλάχιστον δέκα πολίτες του Μπαχρέιν εντάχθηκαν σε σουνιτικές παραστρατιωτικές οργανώσεις σε Συρία και Ιράκ. Αφότου ο Βασιλιάς HAMAD αφαίρεσε την υπηκοότητα του OMAR BOZBOUN, επειδή ο τελευταίος εντάχθηκε στην IS, αυτός απάντησε με απειλές κατά του βασιλιά.

Ο σαλαφιστής κληρικός Turki Al Binali, ο οποίος είναι από πλούσια σουνιτική οικογένεια με διασυνδέσεις με την οικογένεια των Al Khalifa, είναι τώρα ιεροκήρυκας της IS. Πριν εγκαταλείψει το Μπαχρέιν το 2013, ο Turki Al Binali πραγματοποίησε μια διαδήλωση διαμαρτυρίας, έξω από την Πρεσβεία των ΗΠΑ, στη Manama, με τους οπαδούς του να κρατούν πανό με τον OSAMA BIN LADEN και σημαίες της Al Qaeeda. Δύο χρόνια μετά, δικαστήριο του Μπαχρέιν καταδίκασε ερήμην τον Binali και δεκάδες πολίτες της χώρας, με την κατηγορία της απόπειρας ανατροπής και καθεστώτος της Manama και της δημιουργίας παρακλαδιού της IS στο Μπαχρέιν. Αξίζει να τονιστεί σε αυτό το σημείο ότι, εντός των κόλπων των σουνιτών υφίσταται , όπως διαφαίνεται και από την ανωτέρω συγκέντρωση διαμαρτυρίας, η κοινή αποδοχή, τόσο του IS, όσο και της Al Qaeeda, δύο δηλαδή, φαινομενικά, αντίπαλων οργανώσεων του σουνισμού. Ο ισλαμικός εξτρεμισμός, για αυτούς τους οπαδούς, αποτελεί μονόδρομο, από όπου και αν εκφράζεται.

Για αυτό το λόγο οι αμερικανοί δείχνουν ιδιαίτερα θορυβημένοι από την καταστολή – εκ μέρους της κυβέρνησης του Μπαχρέιν – της ελευθερίας του λόγου και της πολιτικής διαφωνίας. Διότι αυτοί οι δύο παράγοντες υπήρξαν οι κυριότερες αιτίες της «Αραβικής Άνοιξης» καθώς και της τροφοδοσίας των εξτρεμιστών με νέους οπαδούς-μαχητές. Άλλωστε το Μπαχρέιν διαθέτει ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ, αφού εκεί σταθμεύει και ο 5ος αμερικανικός Στόλος. Σύμφωνα με την επιστολή που απέστειλε στον αμερικανό ΥΠΕΞ J. KERRY, η προαναφερόμενη ομάδα γερουσιαστών, η κυβέρνηση του Μπαχρέιν τις τελευταίες εβδομάδες έχει στοχοποιήσει, με τις ενέργειές της, τη φιλειρηνική Αντιπολίτευση (σ.σ. εννοούν το παρακλάδι της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» MINBAR) και εάν οι ενέργειες αυτές δεν αναστραφούν οι εντάσεις στο Μπαχρέιν θα μπορούσαν ταχύτατα να κλιμακωθούν και να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι, για τους οποίους το Μπαχρέιν φαίνεται ότι είναι ένας λογικός στόχος για το IS. Οι λόγοι αφορούν παρακλάδια της οργάνωσης, που διεξάγουν τρομοκρατικές ενέργειες στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, την παρουσία πολλών Σιιτών Μουσουλμάνων και μη Μουσουλμάνων ομογενών, τον 5ο αμερικανικό Στόλο που σταθμεύει στο Μπαχρέιν, το ρόλο της Manama στην, υπό τη Διοίκηση των ΗΠΑ, εκστρατεία κατά της IS στη Συρία.

Μία άλλη απειλή για τη σταθερότητα του Μπαχρέιν είναι το γεγονός ότι η Manama χορηγεί υπηκοότητα σε Ιορδανούς, Πακιστανούς και Υεμένιους Σουνίτες για να αλλάξει τη σεκταριστική ισορροπία. Οι φωνές της Αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι αυτοί οι νέοι πολίτες του Μπαχρέιν είναι Σουνίτες φονταμενταλιστές με αντισιιτικά αισθήματα. Καθώς, αυτοί οι νέοι πολίτες, αποκτούν την υπηκοότητά τους με θητεία στις Υπηρεσίες Ασφαλείας του Μπαχρέιν, η διείσδυση του IS σε στρατό και αστυνομία είναι μια απειλή.

Με τη σεκταριστική ένταση να κλιμακώνεται στον Κόλπο, με το Ιράν και τη λιβανέζικη Hezbollah να καταδικάζουν την αφαίρεση της υπηκοότητας του Ayattolah Sheikh Isa Qassim από τις αρχές του Μπαχρέιν και τις ιρακινές σιιτικές δυνάμεις να ανακτούν τον έλεγχο της Fallyjah από το IS, οι σχέσεις του καθεστώτος του Μπαχρέιν με τη MINBAR θα είναι μια σημαντική παράμετρος, που πρέπει να ληφθεί υπόψη, καθώς προσπαθεί να διατηρήσει τη σουνιτική κυριαρχία σε μια χώρα με μεγάλο σιιτικό πληθυσμό.



Θα παραμείνει η MINBAR πιστή στην οικογένεια AL KHALIFA και θα εξακολουθήσει να αντιμετωπίζει τις επιχειρήσεις καταστολής, ως το μέτρο κατά της ανάληψης της εξουσίας από του Σιίτες; Ή η δυσαρέσκεια για τη φθίνουσα πολιτική επιρροή της σουνιτικής ισλαμικής κοινότητας θα κοστίσει στο καθεστώς ένα σημαντικό σύμμαχο στο εξωτερικό; Θα συνεχίσει το καθεστώς να αντιμετωπίζει την MINBAR ως ένα σύμμαχο στο εξωτερικό της χώρας, κατά της σιιτικής Αντιπολίτευσης ή ως μια πύλη ένταξης στην IS; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα αναμένεται να δώσουν την τελική εικόνα μίας ενδεχόμενης γεωπολιτικής έκρηξης στη Μέση Ανατολή.


--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics