Σάββατο, 13 Αυγούστου 2016

Πούτιν Ερντογάν: το παρασκήνιο της συνάντησης. Όσα συζήτησαν οι δυο πολιτικοί.

13-8-16



Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας

Κάπου εντός του θέρους και ανάμεσα στα μπάνια του λαού δύο πολιτικοί άντρες αποφάσισαν να μην ακολουθήσουν το παράδειγμα αρκετών να προχωρήσουν σε διακοπές αλλά αντιθέτως να οδηγήσουν αρκετούς εσπευσμένα να αναλύουν συζητήσεις επί συζητήσεων για την παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα. Φυσικά και αναφέρομαι στην πρόσφατη συνάντηση Πούτιν και Ερντογάν στην Αγ. Πετρούπολη όπου ο καθένας έλεγε αυτά που ήθελε και επίσης αντιλαμβανόταν αυτά που τον συνέφερε, σαν οι δυο τους να μιλούσαν στη μητρική τους γλώσσα χωρίς μεταφραστή. Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τα δρώμενα.

Για αρχή η πρόσφατη συνάντηση ήταν προαπαιτούμενο από τον Ρώσο Πρόεδρο για να αποκατασταθούν οι σχέσεις των δύο χωρών, αφού πρώτα λάμβανε τη σχετική απολογητική επιστολή από την Άγκυρα. Δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης στην οποία περιήλθε η Τουρκία, λόγω κυρώσεων από τη Μόσχα και τρομοκρατικών χτυπημάτων, καθώς και της σταδιακής απομόνωσης από την παγκόσμια κοινότητα, οι επιλογές του Τούρκου Προέδρου ήταν περιορισμένες. Έπρεπε να σκύψει το κεφάλι στον ισχυρότερο, από αυτόν, παίχτη.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Τουρκικής Προεδρίας, I. KALIN, στην Αγ. Πετρούπολη συμφωνήθηκε η δημιουργία μίας τριμελούς επιτροπής, αποτελούμενη από αντιπροσωπείες των Υπηρεσιών Πληροφοριών, του Στρατού και των διπλωματικών σωμάτων των δύο χωρών. Η τρόικα αυτή θα αποτελέσει μία ομάδα εργασίας για το μέλλον της Συρίας, με την πρώτη συνεδρίαση να έχει λάβει ήδη χώρα στις 11-08-2016. Αυτό όμως πως μεταφράζεται; Αρχικά ο Πούτιν δείχνει τη δύναμή του στο ΝΑΤΟ εκμεταλλευόμενος την διπλωματία παλινδρόμησης της Άγκυρας. Από την άλλη ο Ερντογάν περνάει ένα μήνυμα στη Δύση ότι θα επιχειρεί στο μέλλον σε συνεννόηση με τη Μόσχα και όχι με τις Βρυξέλλες. Τα ανωτέρω φυσικά απέχουν αρκετά από το να θορυβήσουν τη βορειοατλαντική συμμαχία που αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες όλων αυτών των εγχειρημάτων. Άλλωστε όπως προείπαμε η δήλωση του KALIN λέει χαρακτηριστικά ότι πρόκειται για ομάδα εργασίας, μία τρόικα η οποία θα επιχειρήσει να βρει τις κοινές τομές μεταξύ των δύο χωρών για την επίτευξη της μεταξύ των συνεργασίας, δηλαδή μία τρόικα που θα συντάξει ένα μνημόνιο συνεργασίας, αν και εφόσον αυτό ήθελε ποτέ προκύψει…

Φυσικά η ανωτέρω δήλωση συνοδεύτηκε με τα τυπικά «ευχολόγια» περί συζητήσεων για κατάπαυση του πυρός, παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στο Aleppo εξασφάλιση της διαδικασίας πολιτικής μετάβασης κτλ. Δηλαδή προτάσεις στις οποίες οι δύο χώρες δηλώνουν πως αποτελούν στόχο τους αλλά με διαφορετική προσέγγιση και διαφορετικό τελικό αποτέλεσμα. Υπήρξαν όμως και δύο σημεία ανάμεσα στα ευχολόγια αρκετά σημαντικά για να αναλυθούν ξεχωριστά: Η διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας και το καθεστώς των PYD και YPG στη Συρία.

Η διαφωνία για το μέλλον του Assad είναι δεδομένη αλλά και αρκετά εύκολο να λυθεί, αφού και οι Ρώσοι γνωρίζουν ότι ο Σύριος Πρόεδρος δε μπορεί να παραμείνει στη θέση του την επόμενη ημέρα. Δηλώθηκε άλλωστε ότι υπήρξε συμφωνία στη διαδικασία της πολιτικής μετάβασης, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι εύκολα ή δύσκολα θα βρεθεί και η κοινής αποδοχής φόρμουλα διακυβέρνησης. Τούτο οφείλεται και στο γεγονός πως η Τουρκία αναγκάστηκε, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων να συμφωνήσει στην εδαφική ακεραιότητα της Συρίας. Διότι πολύ απλά η Άγκυρα το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει οδηγηθεί σε μία μεταστροφή της διπλωματίας της προκειμένου να αντιμετωπίσει τον όλο και αυξανόμενο κίνδυνο ίδρυσης ενός κουρδικού κράτους. Αυτό φυσικά σημαίνει ότι η Μόσχα, αναλόγως και των εξελίξεων των συνομιλιών με την Άγκυρα θα διακόψει την όποια στήριξη των κουρδικών οργανώσεων στη Συρία, κάτι το οποίο ήταν φυσιολογικό αφού δεν αναμενόταν να επιχειρήσει να διεισδύσει στον ήδη αμερικανοτραφή κουρδικό παράγοντα.

Την ίδια στιγμή ο Ερντογάν έπρεπε να δείξει ότι δε σύρθηκε στην Αγ. Πετρούπολη απλά για να ζητήσει συγγνώμη, αλλά για να «συζητήσει» ως ίσο προς ίσο με τον Ρώσο Πρόεδρο. Έθεσε λοιπόν στη γνώση του Πούτιν το θέμα της λειτουργίας των γραφείων του PYD στη Μόσχα, το οποίο ο ισχυρός άντρας της Ρωσίας χαρακτήρισε ως ΜΚΟ και όχι γραφεία της οργάνωσης, δηλώνοντας έκπληκτος με τα όσα στοιχεία του προσκόμισε ο Ερντογάν… Έκπληκτος αν και προϊστάμενος μίας εκ των καλύτερα πληροφορημένων υπηρεσιών πληροφοριών του κόσμου…

Η κατάρριψη του Su-24 φαίνεται πως εισέρχεται σε δεύτερη μοίρα, αφού η Τουρκία ισχυρίζεται πως διαθέτει εικόνα από το ραντάρ που δείχνει ότι αυτό παραβίασε τον τουρκικό εναέριο χώρο και ότι η κατάρριψη έγινε εντός αυτού, λόγω πρότερης ευαισθησίας της ΤΠΑ εξαιτίας παλαιότερης κατάρριψης ενός τουρκικού F-4 από τη Συρία και εξαιτίας του γεγονότος ότι το αεροσκάφος δε διέθετε χαρακτηριστικά σύμβολα εθνικής προέλευσης… Μάλιστα ο Ερντογάν δεσμεύτηκε να στείλει τα σχετικά στοιχεία με τα ηλεκτρονικά δεδομένα στη Μόσχα, κάτι που θα οδηγήσει μετά στην κοινή αποδοχή της κατάστασης «παρεξήγησης» και θα λυθούν όλα με αμοιβαία κατανόηση. Άλλωστε ένα αεροσκάφος και ένας πιλότος είναι μικρό κόστος μπροστά στους πετρελαϊκούς αγωγούς και το πυρηνικό εργοστάσιο του Ακούγιου που θέλει η Ρωσία να κατασκευάσει.

Επίσης, σημαντικό είναι το γεγονός ότι ο Τούρκος Πρόεδρος ανέφερε την επιτάχυνση των διαδικασιών προκειμένου εφεξής οι εμπορικές συναλλαγές των δύο χωρών να πραγματοποιούνται σε εθνικά νομίσματα και όχι σε δολλάριο. Τονίζω βέβαια ότι μιλάμε για επιτάχυνση των διαδικασιών και όχι για κάποια συμφωνία, η δε ανωτέρω δήλωση αποτελεί συνέχεια σε παλαιότερες συζητήσεις μεταξύ Πούτιν και Ερντογάν για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση και σαφές μήνυμα προς την Ε.Ε.

Η συνάντηση των δύο αντρών διήρκησε περισσότερο από 2 ώρες παρουσία του ρώσου Α/ΓΕΕΘΑ V. GERASIMOV και του Διοικητή της ΜΙΤ H. FIDAN. Από πλευράς Τουρκίας αυτό δείχνει την εξάρτηση του Ερντογάν από τις Υπηρεσίες Πληροφοριών του και την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις Ένοπλες Δυνάμεις του, κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο (σ.σ. η θέση του Α/ΓΕΕΘΑ δεν είναι ομόλογη με αυτή του Διοικητή Υπηρεσιών Πληροφοριών). Από πλευράς Ρωσίας το ανωτέρω δείχνει ότι ο Πούτιν επιθυμούσε τη συμμόρφωση των δύο ισχυρών αντρών στις απαιτήσεις της Μόσχας για πολιτική παρεμπόδιση των διαδρομών ανεφοδιασμού των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους» και της Al Nusra Front (σ.σ. η ΜΙΤ έχει κατηγορηθεί για παροχή υλικοτεχνικής βοήθειας μέσω φορτηγών της προς τις τρομοκρατικές ομάδες της Συρίας). Το αποτέλεσμα ήταν η συμφωνία για εγκατάσταση «κόκκινης γραμμής» μεταξύ των επιτελείων των δύο χωρών, για μελλοντική ανταλλαγή πληροφοριών στοχοποίησης και εν τέλει η επαναδραστηριοποίηση της ΤΠΑ στον συριακό εναέριο χώρο, αφού πρώτα ενημερώνουν τη ρωσική πλευρά (σ.σ. το τελευταίο εκτιμάται ότι θα λάβει χώρα περίπου σε δέκα μήνες από τώρα)

Ενδεικτικά με την στάση του Τούρκου Προέδρου στην Αγ. Πετρούπολη αναφέρουμε ότι το αεροσκάφος που τον μετέφερε άλλαξε ξαφνικά πορεία λίγο πριν εισέλθει στον εναέριο χώρο της Ουκρανίας, προκειμένου να μην «ενοχλήσει» στο παραμικρό τη ρωσική πλευρά.

Το μέλλον; Στα τέλη του τρέχοντος έτους ή στις αρχές του επομένου αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι επαφές της προαναφερθείσας «τρόικας» εντός ρωσικού εδάφους και να έχει δημιουργηθεί το κατάλληλο υπόβαθρο για τις αναμενόμενες επαφές σε υψηλότερο επίπεδο των ΥΠΕΞ των δύο χωρών. Σε αυτές τις επαφές αναμένεται να συνταχθεί ένας οδικός χάρτης για την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, κάτι που προς το παρόν είναι άγνωστο πώς θα επηρεάσει τη νέα πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ που στηρίζουν τον FSA στη Β. Συρία, ενώ από τη συνάντηση προέκυψε ότι οι Ρώσοι θα αυξήσουν την παρουσία τους στην ΑΒ HMEYMIN, η οποία θα μετατραπεί μόνιμα σε ρωσική βάση αεροσκαφών.



Είναι σίγουρο ότι η τακτική άμβλυνσης της τουρκικής ρητορικής θα εφαρμοστεί για έτι μία φορά απέναντι στο Σύριο Πρόεδρο και ότι είναι πιθανό ακόμα και να δούμε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για τον Assad. Όλα αυτά θα επιφέρουν ένα ντόμινο διπλωματικών ενεργειών και επαναφορά του θέματος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του τύπου στη Γείτονα, λόγω και των εκκαθαρίσεων που πραγματοποιούνται επ’ ευκαιρίας του αποτυχημένου πραξικοπήματος. Τα ανωτέρω θα συνοδεύονται πάντα με απειλές για λήψη μέτρων από τον ΟΗΕ στα πρότυπα που έχουμε δει ανάλογες αποφάσεις για χώρες όπως η Λευκορωσία. Την ίδια στιγμή η διπλωματική διελκυστίνδα θα συνεχίζεται από την Άγκυρα με αφορμή το μεταναστευτικό και τη συμφωνία της με την Ε.Ε. Ως εκ τούτου το μόνο που μπορούμε να εξετάσουμε είναι αν το σκοινί αυτής της διελκυστίνδας θα αντέξει όσο θα το τραβούν Άγκυρα και Βρυξέλλες ή αν θα σπάσει με απρόβλεπτο τρόπο για όλη την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics