Τετάρτη, 3 Αυγούστου 2016

Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τις πιθανότητες ένοπλης σύγκρουσης, βίαιων αντιδράσεων και έλλειψης τροφίμων.






3-8-16


Η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να έχει αποσταθεροποιητικές συνέπειες στην ασφάλεια των χωρών, με πολλές μελέτες να δείχνουν ότι μια παρατεταμένη περίοδο ξηρασίας που έπληξε τις αποδόσεις των καλλιεργειών αύξησε τις υφιστάμενες εντάσεις στη Συρία, συμβάλλοντας στην έναρξη του εμφυλίου πολέμου.

Πρόσφατα δημοσιευμένη στατιστική ανάλυση δείχνει ότι το 9% των ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ 1980-2010 συνέπεσε με καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα. Το ποσοστό αυτό φτάνει το 23% σε χώρες με βαθιές εθνικές διαιρέσεις.


«Εκπλαγήκαμε από τα ευρήματα για τις εθνοτικά διαιρεμένες χώρες σε σύγκριση με άλλα χαρακτηριστικά της χώρας, όπως η ιστορία συγκρούσεων, η φτώχεια, ή η ανισότητα», δήλωσε ο Τζόναθαν Ντόνγκες του Ερευνητικού Ινστιτούτου Κλιματικών Επιπτώσεων του Πότσνταμ (PIK).«Πιστεύουμε ότι οι εθνοτικές διαιρέσεις χρησιμεύουν ως μια προκαθορισμένη γραμμή σύγκρουσης και όταν προστίθενται άλλοι στρεσογόνοι παράγοντες, όπως οι φυσικές καταστροφές, καθιστούν τις πολυεθνοτικές χώρες ιδιαίτερα ευάλωτες στην επίδραση τέτοιων καταστροφών», πρόσθεσε.

Τα ευρήματα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για συγκρούσεις σε επιρρεπείς περιοχές όπως η Κεντρική Ασία, και η βόρεια και κεντρική Αφρική, όπου οι εθνοτικές διαφορές είναι βαθιά ριζωμένες και η κλιματική αλλαγή φέρνει νέες απειλές.

Εξάλλου, σχεδόν τα 2/3 των εμφυλίων πολέμων από το 1946 έχουν γίνει λόγω διαφορών μεταξύ εθνικών ομάδων. Λίγες κακές συγκομιδές ή καταστροφικές πλημμύρες μπορούν να επιδεινώσουν τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ φυλετικών ή θρησκευτικών ομάδων, αναφέρει η μελέτη.

«Δεν υπάρχει μία απλή σχέση αιτίας και αποτελέσματος, αλλά οι φυσικές καταστροφές μπορούν να αυξήσουν γρήγορα τον κίνδυνο», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας Καρλ Σλόισνερ, προσθέτοντας ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί πώς αυτή η ευρεία τάση αντικατοπτρίζεται στις επιμέρους συγκρούσεις.





Δεν είναι η πρώτη φορά που παρόμοια έκθεση βλέπει το φως της δημοσιότητας καθώς τον Μάρτιο που μας πέρασε έκθεση της NASA κατέληξε στο συμπέρασμα πως η ξηρασία πυροδότησε τον εμφύλιο στη Συρία. Πιο συγκεκριμένα, η ξηρασία που ξεκίνησε στην ανατολική Μεσόγειο το 1998 και δημιούργησε τις συνθήκες για την έναρξη του καταστροφικού εμφύλιου πολέμου της Συρίας, ήταν η χειρότερη περίπτωση κλιματικής αλλαγής τα τελευταία 900 χρόνια, σύμφωνα με μελέτη της NASA.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν την ιστορία της ξηρασίας, εξετάζοντας αρχεία από δαχτυλίδια κορμών δέντρων που υποδεικνύουν την ετήσια βροχόπτωση από το 1100 μέχρι σήμερα.


Η περιοχή που επηρεάστηκε περιλαμβάνει χώρες στη Νότια Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική, και κυρίως στη Μέση Ανατολή.

«Το μέγεθος και η σημασία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής απαιτεί από εμάς να κατανοήσουμε πραγματικά το πλήρες φάσμα της φυσικής μεταβλητότητας του κλίματος», δήλωσε ο Μπεν Κουκ της NASA.

«Αν εξετάσουμε τα πρόσφατα γεγονότα και αρχίσουμε να βλέπουμε ανωμαλίες που είναι εκτός αυτού του εύρους της φυσικής μεταβλητότητας, τότε μπορούμε να πούμε με κάποια βεβαιότητα ότι αυτό το συγκεκριμένο γεγονός ή αυτή η σειρά γεγονότων προκλήθηκε από τον άνθρωπο», πρόσθεσε.

Η ξηρασία στην περιοχή μεταξύ 1998 και 2012 διήρκεσε περισσότερο από το συνηθισμένο και ήταν 50% πιο ξηρή από την ξηρότερη περίοδο τα τελευταία 500 χρόνια, καθώς και 10% με 20% ξηρότερη από τη χειρότερη ξηρασία από το 1100.

Η ξηρασία, που προκαλείται από αύξηση της θερμοκρασίας, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη διατάραξη στην παραγωγή τροφίμων και σε συγκρούσεις για υδάτινους πόρους. Η έλλειψη νερού και η αύξηση του πληθυσμού αποτελούν δύο παράγοντες που αναμένεται να προκαλέσουν και άλλες συγκρούσεις και ανθρωπιστικές κρίσεις κατά τα επόμενα χρόνια. Ο πρόσφατος συριακός εμφύλιος μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στην ξηρασία μεταξύ 2007 και 2010, σύμφωνα με αρκετές μελέτες.

Η ξηρασία οδήγησε σε γενικευμένη αποτυχία καλλιεργειών, αφήνοντας χιλιάδες οικογένειες σε αγροτικές περιοχές με οικονομικά προβλήματα. Υπολογίζεται ότι περίπου 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι από αγροτικές περιοχές μετακινήθηκαν στα αστικά κέντρα προς αναζήτηση δουλειάς.

Η έλλειψη ικανής κυβερνητικής ανταπόκρισης στην ξηρασία και ο εκτοπισμός των κατοίκων ήταν τα γεγονότα που οδήγησαν σε συγκρούσεις κατά της κυβέρνησης και μεταξύ κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών ομάδων, με αποτέλεσμα τον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο και το μεγάλο προσφυγικό κύμα.





Σε μια έκθεση του 2013, η κλιματική αλλαγή συνδέεται και με την βία. Οι μεταβολές στο κλίμα συνδέονται στενά με τη βία στους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, υποστηρίζουν ερευνητές από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια και το Πρίνστον, οι οποίοι ανέλυσαν 60 μελέτες που αφορούν όλες τις περιοχές του κόσμου και μια περίοδο πολλών αιώνων.

Όπως καταδεικνύουν τα αποτελέσματα της ανάλυσής τους, τα οποία παρουσιάστηκαν στην επιθεώρηση Science, μεταβολές όπως οι ξηρασίες, οι πλημμύρες, ακόμη και οι υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα θερμοκρασίες συνδέονται με εξάρσεις βίας.

Η βία δεν αναφέρεται μόνο σε συρράξεις, αλλά και στην ενδοοικογενειακή βία, όπως στην περίπτωση της Ινδίας και της Αυστραλίας, κατά τα πιο πρόσφατα κύματα ξηρασίας, σε επιθέσεις και φόνους στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε κρούσματα εθνοτικής βίας στην Ευρώπη και στη Νότια Ασία, στην αστυνομική βία στην Ολλανδία, καθώς και σε εμφύλιες συρράξεις, για παράδειγμα στις τροπικές περιοχές.


“Αυτή είναι μια σχέση που παρατηρούμε σε βάθος χρόνου και σε όλες τις ηπείρους ανά τον κόσμο”, επισημαίνει μιλώντας στο BBC ο Μάρσαλ Μπιουρκ από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ. “Η σχέση που βρίσκουμε ανάμεσα σε αυτές τις κλιματικές μεταβλητές και τα αποτελέσματα των συγκρούσεων είναι συχνά πολύ μεγάλη.”

Ως βασικό ένοχο οι ερευνητές “δείχνουν” τις υψηλές θερμοκρασίες, τονίζοντας ότι και στις 27 σύγχρονες κοινωνίες που βρέθηκαν στο μικροσκόπιό τους, διαπιστώθηκε σύνδεση μεταξύ θερμοκρασίας και βίας. “Βρήκαμε ότι μια μεταβολή προς θερμότερες συνθήκες αυξάνει κατά 4% τον κίνδυνο βίας σε προσωπικό επίπεδο και κατά 14% τον κίνδυνο σύγκρουσης μεταξύ ομάδων”, λέει ο Μπιουρκ.

Όπως επισημαίνεται, με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, μια άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς Κελσίου, θα μπορούσε να αυξήσει κατά τουλάχιστον 50% τον κίνδυνο π.χ. εμφυλίων πολέμων.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι το κλίμα και οι μεταβολές του αποτελούν μόνο μία συνιστώσα, καθώς η βία απορρέει από πολλούς παράγοντες και τα αίτιά της είναι συχνά δύσκολο και περίπλοκο να εντοπιστούν. Όπως τονίζουν ωστόσο, και μόνο το εύρημα ότι το κλίμα πράγματι αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης της βίας, καθιστά επείγουσα την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης της σχέσης.


Από την λίστα δεν θα μπορούσε να απουσιάζει και έρευνα που αφορά την έλλειψη τροφής. Η έλλειψη τροφίμων λόγω κλιματικής αλλαγής μπορεί να οδηγήσει σε 500.000 θανάτους σε όλο τον κόσμο έως το 2050, σύμφωνα με νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία εείδε το φως της δημοσιότητας πριν λίγους μήνες.

Οι ερευνητές υπολόγισαν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία των ενηλίκων σε 155 χώρες σε όλο τον κόσμο, αν οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δεν μειωθούν. Η ομάδα του καθηγητή Μάρκο Σπρίνγκμαν προχώρησε επίσης στην προσομοίωση σεναρίων όπου λαμβάνονται δράσεις σε διάφορους βαθμούς.


Η επιστημονική ομάδα ανακάλυψε ότι η σταθεροποίηση της κλιματικής αλλαγής μπορεί να μειώσει τον εκτιμώμενο αριθμό θανάτων μεταξύ 29% και 71%, ανάλογα με το βαθμό και τη σοβαρότητα των μέτρων που θα ληφθούν.

Προηγούμενες έρευνες εξέτασαν πως η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια τροφίμων, αλλά η νέα μελέτη επικεντρώθηκε στις αλλαγές της γεωργικής παραγωγής που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με τον Σπρίνγκμαν, τα ευρήματα έδειξαν ότι η παραμικρή αλλαγή στη διαθεσιμότητα τροφίμων ανά άτομο μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη σύνθεση και το ενεργειακό περιεχόμενο της διατροφής. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να έχουν εκτεταμένες συνέπειες για την υγεία.

Παρά την προβλεπόμενη αύξηση της διαθεσιμότητας των τροφίμων, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να μειώσει αυτή την αύξηση κατά περίπου ένα τρίτο ως το 2050. Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση κατά 3% ή 99kcal στη μέση διαθεσιμότητα τροφίμων ανά άτομο.

Το υπολογιστικό μοντέλο έδειξε επίσης ότι μια ελάχιστη μείωση στην κατανάλωση κόκκινου κρέατος, θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 30.000 θανάτους λόγω αυξημένων οφελών για την υγεία. Ωστόσο, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι παράλληλα η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών θα μειωθεί κατά 4%, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η προβλεπόμενη μείωση φρούτων και λαχανικών θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα κράτη χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος στο Δυτικό Ειρηνικό και τη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς και τα κράτη υψηλού εισοδήματος σε όλο τον κόσμο.

Η προβλεπόμενη μείωση της διαθεσιμότητας τροφίμων θα μειώσει τους θανάτους που σχετίζονται με την παχυσαρκία κατά 260.000. Δυστυχώς, ο αριθμός αυτός θα αντισταθμιστεί από 266.000 επιπλέον θανάτους που θα προκύψουν λόγω υποσιτισμού που σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή.

Τα ανησυχητικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα πρωτοβουλίες προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή ώστε να περιοριστούν οι προβλεπόμενες επιπτώσεις στην υγεία λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καταλήγει η έρευνα.

Η Ελλάδα θα επηρεαστεί περισσότερο από κάθε χώρα στην Ευρώπη


Από τις 155 χώρες που εξέτασε η έρευνα, μόνο η Κίνα και το Βιετνάμ θα επηρεαστούν περισσότερο από την Ελλάδα σε όλο τον πλανήτη. Συγκεκριμένα, περίπου 124 Έλληνες ανά εκατομμύριο πληθυσμού θα πεθαίνουν ως το 2050 λόγω της μειωμένης διαθεσιμότητας τροφίμων από την κλιματική αλλαγή. Σε απόλυτους αριθμούς, οι 1.160 θάνατοι τοποθετούν την Ελλάδα στην 36η θέση της σχετικής λίστας.

Ωστόσο η Ελλάδα, όπως και η Ιταλία, που βρίσκεται στην έβδομη και δωδέκατη θέση των δύο λιστών, αντίστοιχα, θα σημειώσουν περισσότερους θανάτους από τη Συρία το 2050, τόσο σε απόλυτους αριθμούς, όσο και κατά κεφαλήν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλαπλές έρευνες αναφέρουν την κλιματική αλλαγή ως τον παράγοντα που οδήγησε στον εκτοπισμό πληθυσμών και στη συνέχεια στον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο στη Συρία.

Οι καλλιέργειες στην περιοχή της Μεσογείου γενικά θα πληγούν σοβαρά από την κλιματική αλλαγή, όμως και οι μη μεσογειακές χώρες θα υποφέρουν επίσης, καθώς εισάγουν τρόφιμα από τις μεσογειακές χώρες και άλλες κλιματικά ευάλωτες περιοχές.



geopolitics