Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2016

Επιμόρφωση/Εκπαίδευση των Μεταναστόπουλων

23-9-16



Γράφει ο Απόστολος Βρανάς

Ένα από τα πλέον ευαίσθητα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει η χώρα μας (και η Ιταλία, που μοιράζεται το φορτίο της ‘φιλοξενίας’ προσφύγων/(λαθρο)μεταναστών), ειδικά μετά τη συνειδητοποίηση ένθεν κακείθεν ότι η ‘φιλοξενία’ του πληθυσμού αυτού προβλέπεται να παραταθεί επί αρκετό χρονικό διάστημα, είναι η διαχείριση και εκπαίδευση των παιδιών που αυτοί οι άνθρωποι κουβαλάνε μαζί τους. Απλώς και μόνον, διότι τα παιδιά είναι ΠΑΙΔΙΑ, τελεία και παύλα!

Για το παρόν άρθρο, επιλέχθηκε ο όρος ‘μεταναστόπουλα’ επειδή είναι ο πιο γενικός και ο πιο ουδέτερος· στο θέμα των παιδιών, δεν παίζει ρόλο ο διαχωρισμός μεταξύ πρόσφυγα και μετανάστη, ούτε ο διαχωρισμός μεταξύ νόμιμου και λαθραίου, καθότι είναι εξ ορισμού ανήλικα, δεν είναι επιλογή δική τους το να μείνουν ή να φύγουν και χρήζουν προστασίας. Η μόνη διαφοροποίηση που πραγματικά παίζει ρόλο στα παιδιά είναι το ‘συνοδευόμενα’/‘ασυνόδευτα’, καθότι η παρουσία ενός κοντινού συγγενή μπορεί να επιφέρει και περιορισμούς στη μετακίνηση του παιδιού (π.χ., από ένα νησί προς μία περιοχή με υπάρχουσα κατάλληλη εκπαιδευτική δομή)· για τους σκοπούς του άρθρου, παραβλέπονται οι όποιες υπόνοιες για παιδιά τα οποία τυχόν δηλώνονται ως ‘συνοδευόμενα’ από άσχετους ενήλικους που στην πραγματικότητα δεν είναι συγγενείς τους.



Διαθέσιμες δομές
Η Πολιτεία έχει βασικά τέσσερις επιλογές εκπαιδευτικών δομών: τα ‘εθνικά’ σχολεία, τα διαπολιτισμικά σχολεία, τα κοινά Ἑλληνικά σχολεία και τη δυνατότητα να στήσει από την αρχή νέες δομές αποκλειστικά για την εκπαίδευση των μεταναστόπουλων.

ι) ‘Εθνικά’ σχολεία δεν υπάρχουν πολλά. Κοιτώντας τη μάζα του εισερχομένου πληθυσμού, παρατηρείται μία κυριαρχία αραβόφωνων ατόμων, κυρίως Συρίων και Ιρακινών. Η έρευνα εντόπισε μόνο το Λιβυκό Σχολείο Αθηνών, ιδιωτικού τύπου ξένο σχολείο της Πρεσβείας της Δημοκρατίας της Λιβύης στο Ψυχικό. Το καλοκαίρι είχα πληροφορηθεί από άνθρωπο του χώρου των ΜΚΟ που υποστηρίζει τους πρόσφυγες ότι το συγκεκριμένο σχολείο προσφέρει ή θα προσέφερε από Σεπτέμβριο μόρφωση σε 23 μαθητές/ήτριες – μη επιβεβαιωμένη πληροφορία – και φαντάζομαι ότι τα παιδιά Λιβυκής υπηκοότητας θα είχαν προτεραιότητα. Ευγενική κίνηση αλλά ‘λίγη’ και, επιπλέον, περιορισμένη γεωγραφικά σε μεταναστόπουλα τα οποία κατοικούν σε έμπεδα της Αθήνας.

ιι) Τα Διαπολιτισμικά σχολεία (μία λίστα τους βρίσκεται εδώ: edu.klimaka.gr/leitoyrgia-sxoleivn/diapolitismika/548-katalogos-sxoleia-diapolitismikis-ekpaideyshs.html) είναι κατά τεκμήριο τα πλέον αρμόδια καί, επιπλέον, είναι και σχετικά διεσπαρμένα γεωγραφικά, στοιχείο θετικό καθώς και τα μεταναστόπουλα δε συγκεντρώνονται σε μία συγκεκριμένη περιοχή. Κατά τα Νόμο 2413/1996 ως «διαπολιτισμικά» ορίζονται τα σχολεία όπου ακολουθείται το πρόγραμμα των αντίστοιχων δημόσιων σχολείων, προσαρμοσμένο όμως – κυρίως με ἐμφαση στη διδασκαλία της Ελληνικής – στις ανάγκες των παιδιών με εκπαιδευτικές και γλωσσικές ιδιαιτερότητες. Δυστυχώς, τα Διαπολιτισμικά σχολεία είναι προβληματικότατα στη λειτουργία τους (απέχουν από τα διεθνή πρότυπα) και αναποτελεσματικά στην παροχή ολοκληρωμένης εκπαίδευσης ανάλογης αυτής των ελληνικών σχολείων, με μόνη πραγματική επιτυχία στην εκμάθηση της Ελληνικής.

ιιι) Τα Ελληνικά σχολεία, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, είναι μία άλλη λογική λύση, καθώς έχουν την ευρύτερη δυνατή γεωγραφική διασπορά, το μεγαλύτερο αριθμό ξεχωριστών δομών και το πλέον κατάλληλο προσωπικό (εξειδικευμένους καθηγητές). Η ιδέα της παράλληλης φοίτησης των μαθητών-μονίμων-κατοίκων (Ελλήνων ή αλλοδαπών μόνιμου κατοικίας) με τους μαθητές ‘μεταναστόπουλα’ είναι προβληματική για διάφορους λόγους, πρακτικούς και υποκειμενικούς. Από φαινόμενα τύπου Ωραιοκάστρου ή/και Φιλιππιάδας όπου οι γονείς αρνούνται τη συνύπαρξη των παιδιών τους με τα μεταναστόπουλα για διάφορους λόγους (εκπαιδευτικούς, υγιεινής, ιδεολογικοὺς, ...) μέχρι την εκπαιδευτική εμπειρία της δεκαετίας του ’90, όταν η μαζική εγγραφή πολλών αλβανόπουλων, βουλγαρόπουλων και ρουμανόπουλων (και λιγότερο άλλων εθνοτήτων) σε όποιο σχολείο τύχαινε επιβράδυνε τους ρυθμούς κάλυψης της ήλης λόγω της γλωσσικής αδυναμίας αυτών των μαθητών να παρακολουθήσουν τα μαθήματα με αποτέλεσμα τάξεις ολόκληρες να ‘ξεμένουν πίσω’, συμπεραίνουμε ότι καλώς ή κακώς το μέσο Ελληνικό σχολείο δεν έχει τις δυνατότητες να ενσωματώσει επιτυχώς πολλά ξενόπουλα χαμηλής ή ανύπαρκτης ελληνομάθειας. Βεβαίως, όταν τα Ελληνικά σχολεία δυσκολεύονται για λόγους δυσλειτουργιών να επιτελέσουν στο μέγιστο δυνατό το έργο τους (σχολεία με τάξεις στο ύπαιθρο, καθηγητικά κενά, κ.α.), η επιφόρτισή τους με μία μαθητική υπο-ομάδα δυνητικά προβληματική κάνει τις υπουργικές εξαγγελίες ‘θα γεμίσουμε το δημόσιο σχολείο με προσφυγόπουλα’ να ακούγονται από κενές νοήματος έως πλήρως παρανοϊκές.

ιν) Οι Χωριστές δομές είναι η τελευταία ρεαλιστική εναλλακτική για την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων. Ιδανικά, θα ήταν και η κάλλιστη καθώς θα μπορούσε να αποδώσει τα μέγιστα. Όμως, με τους περιορισμούς στον προϋπολογισμό να σφίγγουν ολούθε, η ιδέα της ανέγερσης νέων κτιρίων ακούγεται ανεδαφική. Προφανώς, θα πρέπει να γίνει ένας συμβιβασμός με υπαρκτές δομές σε λειτουργίες βάρδιας (πρωινό-απογευματινό) ώστε να μην προκληθεί υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση. Ένα ακανθώδες πρόβλημα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι αυτό του ακαδημαϊκού προγράμματος (τι θα συμπεριλάβει και πώς θα συμβιβάσει τις διαφορετικές μέχρι τώρα ακαδημαϊκές πορείες των μεταναστόπουλων), το οποίο εάν απέβαινε επιτυχημένο θα μπορούσε να αποτελέσει και παγκόσμιου βεληνεκούς βέλτιστη πρακτική.



Πρόταση

Καθώς η ανάγκη εκπαίδευσης των μεταναστόπουλων είναι επιτακτική αλλά τα προβλήματα είναι πολλά και οι δυνατότητες περιορισμένες, η πρόταση του παρόντος άρθρου είναι ότι πρέπει να ακολουθηθεί μία μικτή λύση:

Σε πρώτη βάση, παραμερίζοντας τις φανφαρωνικές κορώνες, το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να δώσει έμφαση στην ελληνομάθεια των μεταναστόπουλων, αποδεχόμενο παράλληλα την ‘απώλεια’ ενὸς ή δύο ακαδημαϊκών χρόνων από τον κύκλο φοίτησής τους. Σε αυτήν τη φάση, τα μεταναστόπουλα μπορούν να μοιραστούν ανάμεσα στα Διαπολιτισμικά σχολεία (η εμπειρία των οποίων στη διδαχή της Ελληνικής θα είναι ανεκτίμητη) και σε υπάρχουσες δομές σε συμπληρωματικές βάρδιες. Μόλις τα παιδιά αυτά αποκτήσουν μία επαρκή γνώση της Ελληνικής (θα πρέπει να γίνει μία επιλογή κριτηρίου μεταξύ τών επιπέδων Ελληνομάθειας Β1 και Β2), στην έναρξη της επόμενης ακαδημαϊκής χρονιάς θα πρέπει να εντάσσονται σε κάποιο τυπικό Ελληνικό σχολείο και να συνεχίσουν τις σπουδές τους κανονικά μαζί με το λοιπό μαθητικό σώμα.




--------------------------------------------------------------------------
Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας

geopolitics