Παρασκευή, 9 Σεπτεμβρίου 2016

Σύγχρονοι Δευκαλίονες


9-9-16



Γράφει ο Απόστολος Βρανάς

Τους βρήκα τυχαία μέσα από μία συνάντηση με ένα φίλο σε μία καφετέρια στο κέντρο της Αθήνας. Παράλληλα με τη δική μας συζήτηση, που δεν ήταν και πολύ ενθουσιώδης καθότι ελεεινολογούσε τα κακώς κείμενα και τα βάσανα της κοινωνίας μας κατά την περίοδο της κρίσης, άκουγα και κάποια ‘αποσπάσματα’ της συζήτησης στο διπλανό τραπέζι· επανειλημμένες αναφορές σε αυτοσχέδιους ασυρμάτους, ραδιοφωνικά κύματα (που δεν τα πολυκαταλαβαίνω ...), στοκ από κονσέρβες και, κυρίως, την αγγλική λέξη survivalists· ο συνδυασμός τους μου κέντρισε το ενδιαφέρον. Για όσους δεν ‘πιάσαν’ το τελευταίο, οι survivalists (κάτι σαν ‘μαχητές επιβίωσης’) είναι κίνημα αμερικανογέννητο κατά τον Ψυχρό Πόλεμο ανθρώπων οι οποίοι – φοβούμενοι μία πυρηνική σύγκρουση και καταστροφή – προσπάθησαν να προετοιμαστούν για ένα τέτοιο δυσοίωνο μέλλον (υπόγεια πυρηνικά καταφύγια, κλπ)· μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, και με άλλους πλέον επικείμενους ή θεωρούμενους κινδύνους εξολόθρευσης, αυτοί τραβηχτήκαν σε αγροκτήματα ή σπηλιές διαφόρων χωρών ...


Πρώτη Κουβέντα

Μετά το πέρας της συνάντησής μου με το φίλο μου και έχοντας παρατηρήσει τους καφέδες και τις μπύρες που εκείνοι κατανάλωναν αφειδώς, ζήτησα από την ιδιοκτήτρια να τους κεράσει ένα γύρο. Κι έτσι, κατάφερα εύκολα να μετακομίσω στο τραπέζι τους. Η αποκάλυψή μου ότι είχα ακούσει τη συζήτησή τους έπεσε λίγο σαν κεραυνός στην παρέα και πάγωσε κάθε διάθεσή τους για περαιτέρω κουβέντα. Κι έτσι αναγκάστηκα να επαναφέρω εγώ το θέμα στην επιφάνεια, προβάλλοντας τις γνώσεις μου από τη σχετική μετα-αποκαλυπτική λογοτεχνία, με πρώτον και καλύτερο τον John Wyndham, και τις όποιες σχετικές ταινίες. Γρήγορα, η συζήτηση ζωντάνεψε με τις γνωστές απόψεις περί κατάρρευσης των κοινωνικών δομών: η πλειονότητα των ανθρώπων δε διαθέτει τις απαραίτητες δεξιότητες επιβίωσης σε περίπτωση ολικής καταστροφής και η κοινωνία έχει υπερεξαρτηθεί από υποδομές που θα παραλύσουν. Δε μου είναι δύσκολο να φανταστώ τη ΔΕΗ, την ΕΥΔΑΠ και τον ΟΤΕ να ‘κατεβάζουν ρολλά’ μπροστά σε μία οποιαδήποτε καταστροφή που θα επέφερε έστω και πενήντα τοις εκατό θνησιμότητα σε μία μεγάλη ἐκταση ... Η απροκάλυπτη ερώτηση ενός από τα μέλη της παρέας, «Πόσα σπίτια ξέρεις που έχουν ταυτόχρονα δική τους παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και πηγάδι με πόσιμο νερό;», μού έθεσε το μέγεθος του, ακραίου όντως, προβλήματος. Στὴν Αθήνα, όπου μεγάλωσα, κανένα! Και είναι κάτι λιγότερο από το μισό πληθυσμό της χώρας ...

Δεν έδειχνε να τους ενδιαφέρει η φύση της τυχόν επερχόμενης καταστροφής· πυρηνικός πόλεμος, πανδημία, επίθεση εξωγήινων, πτώση μεγάλου αστεροειδούς, ... Εξήντλησα τη φαντασία μου χωρίς ούτε να τους παραξενέψω ούτε να βγω από τα ‘όριά’ τους. Εκεί που όλοι συμφωνήσαν ήταν πως ο συμβατικός κόσμος, όπως τον φανταζόμαστε, θα ‘τελείωνε’ μετὰ από ένα ανάλογο γεγονός μεγάλης έκτασης. Τηλεπικοινωνίες (και Διαδίκτυο), ύδρευση, ηλεκτρικό ρεύμα, πετρελαιοειδή, τροφοδοσία, αστυνόμευση θα κατέρρεαν σταδιακά και θα διακόπτονταν αργότερα ολοκληρωτικά, ελλείψει προσωπικού να τα υποστηρίξει – εδώ, εγώ νοερά πρόσθεσα και την τάση των ανθρώπων μπροστά σε μία μεγάλη καταστροφή να επικεντρωθούν στην οικογένεια και στους πολύ δικούς τους ανθρώπους.

Κατά την ομόφωνη γνώμη τους, η λύση είναι η προετοιμασία χώρων στην επαρχία όπου μικρές ομάδες ανθρώπων θα μπορούσαν να επιζήσουν αυτόνομα και μακριά από το εναπομείναν κοινωνικό σύνολο – το πόσο ‘μικρές’ προβλέπονται αυτές οι ομάδες εξαρτάται από το δυναμικό που συγκεντρώνει το κάθε μέλος της παρέας· από τη στενή οικογένεια μέχρι καμμιά εικοσαριά άτομα. Και πού θα επιζήσει η κάθε τέτοια ομάδα; Πάλι εξαρτάται από τον κάθε οργανωτή της· κυρίως όμως, σε πολύ απομονωμένα εξοχικά ή σε σπηλιές. Και τι είδους ζωή θα μπορούσαν να περιμένουν; Κατά βάση αγροκτηνοτροφική, με την πληρέστερη δυνατὴ ανακύκλωση με συνεχή προσωπική εργασία του κάθε μέλους (ακόμα και των μικρών παιδιών) και με εικοσιτετράωρη φύλαξη της περιοχής. Όσοι πάνε σε κάποιο εξοχικό τουλάχιστον θα έχουν μία πιο φυσιολογική ζωή σε σχέση με τα όσα έχουμε όλοι συνηθίσει· όσοι πάνε σε σπηλιές θα πρέπει να δημιουργήσουν τον κόσμο τους από την αρχή (κρεβάτια, μαγειρείο, οι ανάγκες στο ύπαιθρο, και ό,τι άλλο μπορούμε να φανταστούμε σε τέτοιες καταστάσεις) ...

Ο Ασύρματος ‘Κοντά στη Σπηλιά’

Ζήτησα να κρατήσουμε κάποια επαφή. Κατάλαβα τη δυσπιστία τους και τους έδωσα όλα μου τα στοιχεία επαφής, διαβεβαιώνοντάς τους παράλληλα ότι με ενδιαφέρει η όλη ιστορία ως θέμα περιέργειας. Μου είπαν ότι θα το συζητούσαν μεταξύ τους και, αν το κρίναν ασφαλές, θα επικοινωνούσαν εκείνοι μαζί μου ...

Δύο-δυόμιση μήνες αργότερα, όταν εγώ πλέον είχα μισοξεχάσει το όλο συμβάν, μου ήρθε μία κλήση με απόκρυψη στο κινητό όπου μου πρότειναν συνάντηση με δύο από τα μέλη της παρέας σε κάποια ημιορεινή περιοχή: θα έπρεπε να ήμουν μόνος μου, χωρίς φωτογραφική μηχανή και να έκανα ό,τι μου ζητούσαν. Καθώς ήταν σε κοντινό μέρος όπου μπορούσα να πάω σχετικά εύκολα και σε ώρα που δε με έκοβε από κάτι άλλο, δέχτηκα. Βρεθήκαμε κάπου απόμερα από όπου με πήραν και με πήγαν στην άκρη ενός δάσους στα πόδια ενός μεγάλου σχιστολιθικού βράχου. Γύρω-γύρω, με μία γρήγορη ματιά, εντόπισα τρία-τέσσερα ανοίγματα σπηλιών αλλά δεν τα πλησιάσαμε. Καθήσαμε κάτω από ένα πανύψηλο πεύκο με θέα στη θάλασσα και στην επαρχιακή πόλη που εκτινόταν ανάμεσα στο βουνό και στην ακτή.

Η συζήτηση ξεκίνησε από εκεί που είχε τελειώσει η προηγούμενη – από το τι θα μπορούσε κάποιος να περιμένει από μία τέτοια ζωή. Ξεκάθαρα, καθώς τηλεπικοινωνίες και διαδίκτυο θα κατέρρεαν μέσα σε λίγες βδομάδες (πάντα κατά τη θεωρία τους), θα υπήρχε θέμα απομόνωσης. Όμως, αυτό δεν έχει μόνο την κοινωνική του πλευρά αλλά και το πρόβλημα μη πληροφόρησης. Και σε αναπλήρωση του κενού αυτού, πάρθηκε η απόφαση να λειτουργεί το κάθε άτομο (και, μετά την καταστροφή, η κάθε ομάδα) από έναν αυτοσχέδιο ασύρματο ηλεκτροδοτούμενο από μία μπατταρία αναφορτιζόμενη από τον ήλιο. Τότε μόνο πρόσεξα την τσάντα που κουβαλούσε ο ένας από τους δύο μαζί του. Την ἀνοιξε και έβγαλε από μέσα μία περίεργη κατασκευή, όπου εγώ αναγνώριζα ένα διακόπτη και δύο ρότορες και όλα τα υπόλοιπα μου ήταν ακατανόητα (βέβαια, πρέπει να ομολογήσω ότι ποτέ δεν ασχολήθηκα ούτε με τα ηλεκτρονικά ούτε με τα ηλεκτρολογικά ...). Την συνέδεσε με την μπατταρία και μετά με ρώτησε αν φανταζόμουν τι κεραία θα χρησιμοποιούσε. ‘Χαμένος’ τελείως, δεν απάντησα και εκείνος μου έδειξε ένα καφετί καλώδιο, που ἠταν προσεκτικά στερεωμένο στον κορμό του πεύκου – στο μεγαλύτερο τμήμα του ‘καμουφλαρισμένο’ μέσα στις αυλακιές του φλοιού, ανέβαινε μέχρι την κορυφή του δένδρου όπου ξεπερίσσευε λίγο. Έπαιξε λίγο με τους ρότορες και μετά από λίγο μίλησε με τον άνθρωπο από το ‘Αρχαίο Νησί’· ο ‘δικός μου’ του συστήθηκε ως απὸ την ‘Πόλη του Ερχομού’ ... Είπαν τα δικά τους και μετά άλλαξε τη συχνότητα και μίλησε με κάποιον άλλον από το ‘Λιμάνι των Δωριέων’. Μετά μίλησε με άλλα τρία άτομα, τα οποία πάντα δήλωναν την ταυτότητά τους με κωδικοποιημένη τη γεωγραφική τους προέλευση. Μου είπε στο τέλος ότι ο ίδιος έχει μιλήσει μέχρι και με Σερβία στον ασύρματο αυτό ...

Δε δέχθηκε να απαντήσει σε κάποιες αθώες τεχνικές ερωτήσεις (αν εκπέμπουν στα βραχέα ή στα μέσα κύματα, αν παρακολουθούν τις εκπομπές μεταξύ των πιλότων της αεροπορίας, και ό,τι άλλο μπορούσα να φανταστώ). Απλώς, με διαβεβαίωσε ότι η δική του ‘μονάδα’ ήταν έτοιμη και θα ερχόντουσαν εκεί με λίγα ζώα καμμιά δεκαριά άτομα. Γέλασε με την ψυχή του όταν του είπα ότι σε μία πιθανή καταιγίδα, το συγκεκριμένο δένδρο θα ήταν το τελευταίο που θα έπρεπε καν να πλησιάσει καθώς, με το καλώδιο και την κεραία, το είχε μετατρέψει σε ένα τεράστιο αλεξικέραυνο – μάλλον, δεν περίμενε ότι θα το είχα διαπιστώσει αυτό.

Κάποιες Τελευταίες Σκέψεις

Για τους περισσότερους απο εμάς, οι survivalists της εποχής μας ακούγονται ‘τρελλαμένοι’. Τα κοινωνικά μας αντανακλαστικά σίγουρα θα ήταν να στραφούμε στην οικογένεια και στούς γείτονες – ίσως ακολουθώντας το ρητό ‘Ἡ ἰσχὺς ἐν τῇ ἐνώσει’. Ωστόσο, στη βάση της λογικής τους, μετά από μία τέτοιου μεγέθους καταστροφή, η αλήθεια είναι ότι οι πόλεις είναι το τελευταίο σημείο στο οποίο θα θέλαμε να ‘οχυρωθούμε’· αν υποτεθεί μία υψηλή θνησιμότητα, στις πόλεις θα συγκεντρωθεί ένας μεγάλος αριθμός άταφων πτωμάτων που είναι στοιχείο καθαρά επικίνδυνο για την υγεία των επιζησάντων.

Πόσο δύσκολο είναι να φτιάξει ο καθένας μας ένα αυτοσχέδιο ασύρματο; Προσωπικά, μου φαινόταν αδύνατο μέχρι που έψαξα στο Διαδίκτυο και είδα ότι υπάρχουν σελίδες επί σελίδων – από πιό ‘τεχνολογικά προηγμένους’ που απαιτούν ψώνια στο τοπικό καταστημα ηλεκτρονικών μέχρι αυτοσχέδιους με υλικά που μπορούν να βρεθούν στο σπίτι ... Όσο για εργαλεία, απαιτούνται τα πολύ κλασσικά: πένσα, κατσαβίδι και σφυρί. Αναρωτήθηκα για την εμβέλεια: οι περισσότεροι πομποί και δέκτες που αναλύονται είναι του φάσματος των FM (άρα, των κλασσικών ραδιοσταθμών και ραδιοπειρατών) και πολύ λιγότεροι των βραχέων κυμάτων· η πρώτη κατηγορία θα επέτρεπε καλύτερη πρόσβαση σε ραδιοφωνικούς σταθμούς (αν υποτεθεί ότι κάποιοι θα λειτουργούσαν μετά την καταστροφή) ενώ η δεύτερη θα ήταν πιο χρήσιμη για μεγαλύτερες αποστάσεις ...

Είναι δυνατόν να επιζήσει μία ομάδα ανθρώπων αποκομμένη από το λοιπό κοινωνικό σύνολο; Στη σημερινή κοινωνία και με τις υποδομές και τα πλαίσια που υπάρχουν, όχι! Πρώτη από όλες, θα πλησίαζε η Εφορία για το οικόπεδο και τα κτίσματα (θα προϋποτεθόταν λοιπόν ένα κεφάλαιο από πίσω, ίσως με τη μορφή καταπιστεύματος), άλλως – στην περίπτωση της σπηλιάς – θα μπορούσε να τεθεί θέμα καταπάτησης ιδιωτικής ή δημόσιας γης. Μετά από μία μεγάλη καταστροφή, ποιος ξέρει αν θα υπάρχουν τέτοιες υπηρεσίες; Θα απαιτούνταν κάποια έκταση για να καλλιεργηθεί εντατικά και σωστή επιλογή των φυτών προς καλλιέργεια, λίγα παραγωγικά ζώα (κότες και κατσίκες για αρχή ...), αρκετά βασικά εργαλεία, ένας στοιχειώδης οπλισμός για την προάσπισή του και πολλή-πολλή οργάνωση!



Κι αν είναι να κλείσουμε την παρουσίαση όπως την αρχίσαμε, από τη θρηνητική μου κουβέντα με το φίλο για τα επακόλουθα της κρίσης, τότε πρέπει να πούμε ότι αυτοί οι ‘σύγχρονοι Δευκαλίωνες’ έχουν εντοπίσει (ή φανταστεί) ένα πρόβλημα, το έχουν μελετήσει αρκετά διεξοδικά και έχουν λάβει κάποια μέτρα πρόνοιας για την περίπτωση που θα βγει πραγματικό· δυστυχώς, όπως κατέδειξε η κρίση, η προνοητικότητα ΔΕΝ αποτελεί στοιχείο της γενικής μας νοοτροπίας και έτσι η έλευση των δεινών έπιασε την κοινωνία μας απροετοίμαστη.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας και του εκάστοτε αρθρογράφου.

geopolitics