Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

Διαπολιτισμική Ἐπαφή ΙΙΙ: Επιτυχημένα Πολυπολιτισμικά Μοντέλα – Ομοιότητες και Διαφορές με την Ελλάδα

11-10-16




Γράφει ο Απόστολος Βρανάς


Σε συνέχεια των δύο προηγούμενων άρθρων μας, Το Δημογραφικό Προφίλ της Ελλάδας και Θεωρία Πολυπολιτισμικότητας με Παραδείγματα, έχει έρθει η στιγμή να εξετασθούν παραδείγματα επιτυχημένων πολυπολιτισμικών μοντέλων και οι όροι και το υπόβαθρο αυτών ώστε να καταστεί δυνατόν να γίνει η σύγκριση με την Ελλάδα. Με βάση τις συγκρίσεις, στο τέλος του άρθρου θα γίνει μία προσπάθεια να απαντηθεί το ερώτημα κατά πόσον η Ελλάδα πρέπει ή/και μπορεί να γίνει μία πολυπολιτισμική κοινωνία.



Ο Καναδάς πέρασε στις δεκαετίας του ’60 και του ’70 ιδιαίτερη νομοθεσία η οποία ενθαρρύνει και υποστηρίζει τη λειτουργία εθνικῶών κοινοτήτων, την εκμάθηση των διαφόρων εθνικών γλωσσών και τη λειτουργία διαφορετικών θρησκευμάτων. Μία ιδιαιτερότητα του καναδικού μοντέλου είναι ότι γλωσσικά και πολιτισμικά χωρίζει την κοινωνία σε τρεις ομάδες: ι) τους απόγονους των Αγγλογάλλων, οι γλώσσες των οποίων αποτελούν και επίσημες γλώσσες του κράτους, ιι) τα ‘Πρώτα Έθνη’, δηλαδή τους απογόνους των αυτόχθονων κατοίκων που εμείς απλοϊκά θα ονομάζαμε ‘Ινδιάνους’ και ‘Εσκιμώους’ και ιιι) τους ‘σύγχρονους’ μετανάστες και απογόνους μεταναστών, όπου εντάσσονται και οι ΕλληνοΚαναδοί. Γενικά, νομοθετικά προβλέπεται η οικονομική στήριξη της δημιουργίας των κατά τόπους εθνικών κοινοτήτων μέσω κρατικών επιχορηγήσεων, όμως η λειτουργία τους, οι θρησκευτικές τους εκδηλώσεις και η διδασκαλία των εθνικών γλωσσών είναι υπόθεση της κάθε κοινότητας (Ζούπα, 2015).

Μία σημαντική διαφορά του Καναδα από την Ελλάδα είναι ότι είναι μία χώρα που δημιουργήθηκε από τη συνεχή μετανάστευση πρωτογενώς ευρωπαίων καί, αργότερα, ατόμων των άλλων ηπείρων· όλοι στην αρχή θυσίαζαν κάποια πολιτισμικά τους στοιχεία για να ενταχθούν στην προοδευμένη Καναδική κοινωνία ενώ τώρα στρέφονται πιο ενεργά προς τις ‘ρίζες’ τους. Αντίθετα, η Ελλάδα είναι μία χώρα η οποία δημιουργήθηκε γύρω από έναν εθνικό πυρήνα (με κύρια ‘αγκυροβόλια’ το θρήσκευμα και, δευτερευόντως, τη γλώσσα) με σχετικά συμβατές υπο-κουλτούρες· πάντα δινόταν, και από ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δίνεται ακόμα, σημασία στη διατήρηση αυτού του εθνικού πυρήνα.

Στη μεταπολεμική (παλαιότερα Δυτική) Γερμανία, σημειώθηκε στην τριακονταετία 1950-80 ένα μεγάλο κύμα εισαγωγής μεταναστών (με αρχικές πηγές τροφοδότησης αυτού του κύματος την Ελλάδα, την Τουρκία, την τότε Γιουγκοσλαβία και το Μαρόκο) με σκοπό την ανοικοδόμηση του κράτους που σε μεγάλο βαθμό κατά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου είχε ισοπεδωθεί και οικιστικά και σε επίπεδο υποδομών. Αργότερα, και η Γερμανία ξανοίχτηκε αποδεχόμενη μετανάστες (και πρόσφυγες) διαφόρων προελεύσεων ... Μία ματιά στην Εθνική Ποδοσφαίρου Ανδρών της Γερμανίας μας δείχνει ότι, δίπλα στους ‘εθνικά’ Γερμανούς, παίζουν απόγονοι Τούρκων, Πολωνών, Βόσνιων, Ισπανών, Τυνήσιων, Νιγηριανών, Γκανέζων και Βραζιλιάνων, αλλά όλοι τους γεννημένοι, μεγαλωμένοι και μορφωμένοι στη Γερμανία και γερμανόφωνοι στην ομάδα ανεξάρτητα του τι γλώσσα μιλάει στο σπίτι του ο καθένας.

Η Γερμανία είναι πιο ‘κοντά’ στην Ελλάδα ως νοοτροπία με την έννοια ότι μέχρι κάποιου σημείου (τη Ναζιστική περίοδο, σε υπερβολικό βαθμό) έδινε έμφαση στη διατήρηση του εθνικού πυρήνα και ότι και τώρα που υποστηρίζει την πολυπολιτισμικότητα και την ένταξη των μεταναστών/προσφύγων πάλι δίνει μεγάλη έμφαση (και δια νόμου) στη γερμανομάθεια· δυστυχώς, κάποια πολιτική ιδεολογία τράβηξε τον αντιμεταναστευτισμό στη Γερμανία στα άκρα με εμπρησμό καταλυμμάτων, ένα φαινόμενο που ενδημεί και σε άλλες χώρες με ανεπτυγμένη μεταναστευτική παρουσία. Βέβαια, ο αντίλογος θα ήταν ότι η Γερμανία είναι ανεπτυγμένη βιομηχανικά (ακόμα και μέσα στις στάχτες του Β᾿Π.Π.) και άρα είχε την οικονομική ευμάρεια να προσφέρει σε εργασία και στον κοινωνικό τομέα στον ιθαγενή πληθυσμό της κατά πρώτον λόγον και στους μετανάστες/πρόσφυγες, δευτερευόντως.

Οι χώρες της Σκανδιναβίας τέλος ακολούθησαν ένα παράδειγμα κοντά στο γερμανικό (χωρίς την επιτακτική ανάγκη ανοικοδόμησης) με κάποιες αποκλίσεις όμως. Όντας γεωγραφικά ‘προστατευμένες’ από τα ρεύματα της μαζικής μετανάστευσης, είχαν τη δυνατότητα αρχικά να ‘εξειδικευθούν’ σε κάποιες εθνότητες, αν και η λογική της επιλογής αυτών δεν ήταν πάντα ομοιόμορφη. Όντας επίσης κράτη με παραδοσιακά πλουσιοπάροχη κοινωνική πρόνοια, στήριξαν αρχικά γενναιόδωρα και τώρα πιο συγκρατημένα τη δημιουργία των κοινοτήτων μεταναστών. Σε πολύ πρόσφατη χρονική περίοδο δημιουργήθηκαν και τα πρώτα ρήγματα στη μεταναστευτική τους πολιτική. Για παράδειγμα, η Νορβηγία απέλασε λαθρομετανάστες και αιτούντες άσυλο των οποίων οι αιτήσεις δεν εγκρίθηκαν πίσω στη Ρωσία (ως χώρα προέλευσης) και Σουηδία και Δανία ’ήρθαν στα μαχαίρια’ λόγω του ότι η πρώτη κατηγόρησε τη δεύτερη ότι ενθάρρυνε μετανάστες/πρόσφυγες να διασχίζουν τη γέφυρα Όρεσουντ που ενώνει τις δύο χώρες, λειτουργώντας ως χώρα διέλευσης και όχι ὑποδοχῆς.

Οι χώρες της Σκανδιναβίας, παρότι βασίζονται στον εθνικό πυρήνα, δεν έχουν άλλα κοινά με την Ελλάδα όντας και πιο ανοιχτές προς τους ξένους στη νοοτροπία και έχοντας μεγαλύτερο πλούτο, πλουσιοπάροχη κοινωνική πρόνοια και πιο στέρεα εκπαιδευτικὰ συστήματα.



Τίθεται, λοιπόν, το ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να μετεξελιχθεί σε μία πετυχημένη πολυπολιτισμική κοινωνία; Καί, δευτερευόντως, θα θέλαμε πραγματικά ως κοινωνία κάτι τέτοιο; Η ἀπάντηση είναι πολυδιάστατη και η επιλογή του άρθρου είναι να απαντήσει για το παρόν και για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με το τρέχον λαθρομεταναστευτικό/προσφυγικό κύμα.

Η θέση του άρθρου είναι ότι η Ελλάδα πρέπει στα όρια του ανθρωπισμού να προσφέρει προσωρινά τα μέγιστα δυνατά στους πρόσφυγες, ‘ξεσκαρτάροντας’ όσο περισσότερους δυνατόν λαθρομετανάστες· σε καμμία όμως περίπτωση δεν πρέπει να αποβλέψει στην κοινωνική ενσωμάτωση ούτε ενός ατόμου περισσότερου από όσους πρόσφυγες της αναλογούν και θα ήταν καλό να επέλεγε λιγάκι και το ποιοι θα της μείνουν, διότι ούτε τις οικονομικές δυνατότητες έχει ως χώρα, ούτε οι παρόντες λαθρομετανάστες/πρόσφυγες θα είναι ιδιαιτέρως εύκολοι στην αφομοίωσή τους, κυρίως λόγω του ότι οι περισσότεροι είναι μουσουλμάνοι.

Καί, εδώ, κρίνεται απαραίτητο να δοθούν κάποιες εξηγήσεις:

ι) Λόγω της γεωπολιτικής θέσης της χώρας, το όνειρο του να μην μπουν άλλοι είναι εξαρχής ουτοπικό· άρα, όσοι μπαίνουν πρέπει να καταγράφονται, να φιλοξενούνται κάπου προσωρινά (και όχι μόνο στα νησιά πρώτης προσέλευσης ...) και, κατά το δυνατόν, να νιώθουν ‘φιλοξενούμενοι’ ... Η λύση των μαζικών απελάσεων είναι επίσης ανεφάρμοστη διότι ούτε η Τουρκία, η κυριότερη χώρα-διέλευσης από την οποία τροφοδοτούμαστε, θα τους δεχθεί (εδώ, μέχρι και ελληνικό δικαστήριο απέρριψε επαναπροώθηση στην Τουρκία κρίνοντας τη γείτονα ως ‘μη ασφαλή’ χώρα ...), ούτε οι πατρίδες τους θα είναι ιδιαιτέρως πρόθυμες να τους πάρουν πίσω (γνωστό το πάθημα με το Πακιστάν που βρήκε νομικό πάτημα και αρνήθηκε να δεχθεί επαναπατριζομένους). Λύσεις του τύπου ‘Σφάχτε τους!’, ‘Πετάχτε τους στη θάλασσα!’ ή ‘Βουλιάξτε τα καράβια τους!’ είναι, προφανώς, εκτός συζήτησης!

ιι) Η διαχείριση ενός αριθμού προσφύγων (υποτίθεται πάνω από 60,000 αλλά υπάρχουν εικασίες ότι ο αριθμός μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερος, και καινούργιοι μπαίνουν συνέχεια ...) πέραν του όποιου οικονομικού βάρους δημιουργεί κοινωνική αδικία (ένα πρωτότυπο είδος ‘ρατσισμού’) καθώς η χώρα μας, ευρισκόμενη σε οικονομική κρίση δεν υποστηρίζει τους πολίτες της (έτι χειρότερο, τους κατάσχει και τα σπίτια λόγω χρεών ...) αλλά στηρίζει παντοιοτρόπως τους λαθρομετανάστες/πρόσφυγες (και έχει ακουστεί και η ανατριχιαστικὴ ιδέα να τους στεγάσει σε κατεσχεμμένα από Έλληνες σπίτια με κοινοτική επιδότηση ενοικίου!

ιιι) Επιπλέον, καθότι η πλειονότητα αυτών των ατόμων είναι μουσουλμανικού θρησκεύματος, είναι εύκολο να αντιληφθούμε ότι θα είναι ιδιαίτερα ανελαστικοί κοινωνικά (όπως έχει φανεί και σε άλλες χώρες), πράγμα τα οποίο θα οδηγήσει μοιραία σε προστριβές με τον ιθαγενή πληθυσμό, ο οποίος με τη σειρά του δεν είναι ιδιαίτερα δεκτικός φοβούμενος την αλλοίωση της εθνικής ταυτότητας. Τέλος, ας συνυπολογιστεί ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους, ΔΕΝ επιθυμούν να παραμείνουν στην Ελλάδα (βλέποντάς την ως ενδιάμεσο σταθμό στο ταξίδι τους) και η αναγκαστική παραμονή τους εδώ, μοιραία, θα τους κάνει ακόμα λιγότερο συμβιβαστικούς.

ιν) Τέλος, ως κατακλείδα, τίθεται σαφώς θέμα εθνικής ασφαλείας όταν η χώρα μας, περιβαλλόμενη από όχι ιδιαιτέρως φιλικά διατιθέμενα έθνη, αναγκάζεται να φιλοξενήσει επ’ αόριστον έναν πληθυσμό όχι φιλικά διακείμενων λαθρομεταναστών και προσφύγων.



---------------------------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics