Παρασκευή, 14 Οκτωβρίου 2016

Αίγυπτος -Σουδάν: Αναθέρμανση σχέσεων

14-10-16



Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας


Οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Σουδάν, οι οποίες πέρασαν διά πυρός και σιδήρου, τείνουν να εξομαλυνθούν με την προσπάθεια προσέγγισης και από τις δύο πλευρές, σε διπλωματικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο λαών.

Παρά το γεγονός ότι την τελευταία τριετία ένα ομιχλώδες τοπίο διέκρινε τις σχέσεις των δύο χωρών, πρόσφατα εμφανίστηκε φως στον ορίζοντα και θετικές εξελίξεις, με πρώτη αυτή της αναβάθμισης της συνεδρίασης της Κοινής Επιτροπής Αιγύπτου και Σουδάν, από υποργικό επίπεδο σε επίπεδο προέδρων, που πραγματοποιήθηκε (02-05/10/16) στο Κάιρο και αποφασίστηκε η υπογραφή συμφωνιών σε διάφορους σημαντικούς τομείς, όπως της οικονομίας, των εμπορικών συναλλαγών, του εμπορίου δομικών υλικών και των τελωνειακών δασμών.

Παρά τις εμφανείς προσπάθειες προσέγγισης, ο δρόμος από το Κάιρο μέχρι το Khartoum δεν είναι ομαλός, όπως νομίζουν κάποιοι, αλλά υπάρχουν πολλά εμπόδια, κάποια από τα οποία έχουν ιστορικές ρίζες, καθώς και διαφορές οι οποίες προέκυψαν από τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην πορεία, όπως οι ακόλουθες:

ΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ HALAYEB ΚΑΙ SHALATEEN


Μία από τις ιστορικές έριδες μεταξύ Αιγύπτου και Σουδάν είναι η διαφιλονικούμενη στρατηγικής σημασίας περιοχή Halayeb. Η εν λόγω περιοχή θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την Αίγυπτο, την οποία διεκδικεί όμως και το Σουδάν, με σκοπό τη διαφύλαξη της ενότητας και της πολιτικής σταθερότητας της χώρας και αυτό αποτελεί πολιτική και γεωγραφική επέκταση της χώρας στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, ενώ είναι περιοχή εμπορικής και οικονομικής σημασίας και για τις δύο χώρες.

Σημειώνεται ότι η Shalateen είναι η μεγαλύτερη πόλη στο βόρειο τμήμα του τριγώνου Halayeb, έκτασης 20580 τ.χλκ., σε απόσταση 520χλμ. νότια της πόλης Hurghada, τρίτης μεγαλύτερης πόλης της Αιγύπτου μετά το Suez και την Ismailia.

Η έριδα μεταξύ Αιγύπτου και Σουδάν για το τρίγωνο Halayeb προέκυψε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1958, όταν η αιγυπτιακή Κυβέρνηση έστειλε στην αντίστοιχη του Σουδάν υπόμνημα, στο οποίο κατήγγειλε το νέο εκλογικό Νόμο, τον οποίο ψήφισε το τελευταίο στις 27 Φεβρουαρίου 1958, βάσει του οποίου η περιοχή βόρεια της Κοιλάδας Halfa και η περιοχή Shalateen συμπεριελήφθηκαν στις σουδανικές εκλογικές περιφέρειες και στη συνέχεια ακολούθησαν καταγγελτικές δηλώσεις μεταξύ αξιωματούχων των δύο χωρών.

Έπειτα από το άνοιγμα του φακέλου για τη διεκδίκηση από τη Σ. Αραβία των διαφιλονικούμενων μεταξύ Αιγύπτου και Σ. Αραβίας νήσων Tiran και Sanafir, το Σουδάν επανήλθε διεκδικώντας εκ νέου τις προαναφερθείσες περιοχές.


ΔΙΑΦΥΓΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ «ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ» ΣΤΟ ΣΟΥΔΑΝ

Έπειτα από την ανατροπή του καθεστώτος του Προέδρου, Μ. MΟRSI, στις 30 Ιουνίου 2013, οι σχέσεις µεταξύ Σουδάν και Αιγύπτου περιήλθαν σε µία περίοδο «χαλάρωσης και ασάφειας». Παρά την προσπάθεια της Κυβέρνησης του Σουδάν να θεωρήσει όσα συνέβαιναν στην Αίγυπτο «καθαρά εσωτερική υπόθεση», επέλεξε να εκδηλώσει τη συµπάθειά της στην πρώην Κυβέρνηση η οποία είχε ισχυρούς δεσμούς με τη «ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ». Αν και τo Σουδάν δεν πρεσβεύει τη στάση της εν λόγω οργάνωσης, παρόλα αυτά η χώρα έχει κατατάξει εαυτόν στον άξονα Κατάρ- Τουρκίας, οι οποίοι είναι υποστηρικτές της «ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ», την ίδια στιγμή που αποτελεί ένα από τα προτεκτοράτα της Σαουδικής Αραβίας στην αφρικανική περιφέρεια, λόγω και των ισχυρών θρησκευτικών δεσμών τους.

Οι Δυνάμεις Ασφαλείας της Αιγύπτου απέτρεψαν, εν μέρει, τη διαφυγή καταζητούμενων ηγετικών στελεχών της «ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ» στο Σουδάν, ωστόσο μέρος αυτών πέτυχε να εγκατασταθεί στη γειτονική χώρα γεγονός που προκάλεσε «κρυφή» ένταση ανάμεσα στα καθεστώτα των δύο χωρών.


ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ


Τον περασµένο Ιούνιο οι σχέσεις των δύο χωρών περιήλθαν σε κρίση, εξαιτίας της αιφνίδιας απόφασης του Khartoum να επιβάλει τελωνειακούς δασμούς στην εισαγωγή «αιγυπτιακών κεραµικών ειδών», αγνοώντας τις Συμφωνίες «AL KUMISA» και «ΑL TAISIR», oι οποίες είχαν υπογραφεί μεταξύ των δύο πλευρών, εξού και η πρόσφατη υπογραφή των νέων συμφωνιών για το εμπόριο δομικών υλικών και τους τελωνειακούς δασμούς.

Τον περασµένο Σεπτέμβριο νέα κρίση έπληξε τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, εξαιτίας της απόφασης της σουδανικής Κυβέρνησης να απαγορεύσει προσωρινά την εισαγωγή αγροτικών προϊόντων και αλιευμάτων από την Αίγυπτο, για την ολοκλήρωση των εργαστηριακών εξετάσεων και τη διασφάλιση της δηµόσιας υγείας στη χώρα. Τότε το αρμόδιο υπουργείο του Σουδάν είχε αποφύγει να δώσει εξηγήσεις για την εν λόγω απόφαση.

ΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΣΟΥΔΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Κρίση στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών εμφανίσθηκε και στα τέλη του 2015, έπειτα από επίσημες δηλώσεις-καταγγελίες από το Khartoum για κακή μεταχείριση από τις αιγυπτιακές Αρχές των Σουδανών που διαβιούν στην Αίγυπτο.

Το κόµμα «AL MUTI'AMAR AL WATANI» (National Congress), του οποίου ηγείται ο Ο. AL BASHIR, ζήτησε τη διενέργεια έρευνας σχετικά µε περιστατικά βασανισμού Σουδανών πολιτών από τις αιγυπτιακές Υπηρεσίες Ασφαλείας. Από την πλευρά τους, οι υπηρεσίες Ασφαλείας ανέφεραν ότι οι διαδικασίες που ακολουθούνται είναι ίδιες σε όλους τους παράνομους, Αιγύπτιους ή Σουδανούς, ανεξαιρέτως, ωστόσο είναι γνωστό πως το καθεστώς Sisi ασκεί σκληρή βία για την επιβολή του και τη διατήρηση της ασφάλειας και της συνοχής της χώρας.


ΚΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ «ΜΕΓΑΛΟ ΦΡΑΓΜΑ ΑΙΘΙΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ» ΣΤΟΝ ΝΕΙΛΟ


Ενώ αρχικά η στάση του Σουδάν στο ζήτημα του υδροηλεκτρικού φράγµατος «AL NAHDA» ήταν κατηγορηµατικά αρνητική, εν συνεχεία, µετατράπηκε σε θετική και υποστηρικτική προς την Αιθιοπία, καθώς πείσθηκε ότι θα επιφέρει οφέλη στις 3 εμπλεκόμενες χώρες, ήτοι σε Αιθιοπία, Σουδάν και Αίγυπτο.

Έπειτα από την υπογραφή της Συμφωνίας, η στάση του Σουδάν ήταν ταλαντευόμενη και ενώ βρισκόταν στην ίδια γραμμή με την Αίγυπτο, σταδιακά άλλαξε με την ανατροπή του καθεστώτος της «ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ», στις 30 Ιουνίου 2013. Σήµερα το Σουδάν -το οποίο θεωρούσε το «Μεγάλο Φράγμα» απειλή για τη χώρα- εκτιμά ότι θα εξασφαλίσει σημαντικά οφέλη, από το έργο.

Διπλωματική Ανάλυση του Σουδάν.

Η εξωτερική πολιτική του Σουδάν δεν είναι πρωτόγνωρη. Θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε ως «διπλωματία κατά τα καλά και συμφέροντα». Τούτο σημαίνει ότι δεν πρόκειται για έναν φερέγγυο συνομιλητή, πολύ περισσότερο δε για ένα κράτος που συνάπτει και τηρεί συμφωνίες. Η διαχρονική σχέση του με τη Σαουδική Αραβία οφείλεται στο κοινό μουσουλμανικό δόγμα, αλλά κυρίως και στα σαουδαραβικά κεφάλαια που εισρέουν στη χώρα.

Το ίδιο μπορούμε να παρατηρήσουμε και στη στάση του για το υδροηλεκτρικό φράγμα της Αιθιοπίας. Όσο υπήρχε το κοινό θρησκευτικό δόγμα με την κυβέρνηση της Αιγύπτου και η αίσθηση ότι η χώρα δεν έχει να κερδίσει κάτι από το έργο, η στάση του AL BASHIR ήταν αρνητική. Τούτο δε σημαίνει ότι το Σουδάν επέμεινε στη «θρησκευτική συμμαχία» με την Αίγυπτο, αντιθέτως προχώρησε σε συνομιλίες και διαπραγματεύσεις, περισσότερο για την αποκόμιση οφελών για το ίδιο. Όταν αυτά άρχισαν να διαφαίνονται η στάση της χώρας μετατράπηκε σε αμφιταλαντευόμενη, έως την πτώση του καθεστώτος Morsi, που διευκόλυνε τα πράγματα.

Οι συνέπειες για την περιφερειακή δύναμη της Αιγύπτου.

Η Αίγυπτος επιχειρώντας να καταστεί περιφερειακή δύναμη εκ των πραγμάτων οφείλει να δώσει βάρος στις εξελίξεις που σημειώνονται και στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Τούτο σημαίνει ότι η Αίγυπτος επιχειρεί να διαδραματίσει τον όποιο ρόλο της αφεθεί από ισχυρότερες δυνάμεις στη συριακή κρίση, εκφράζοντας τη διπλωματική της στάση, η οποία, αναγκαστικά, δημιουργεί φίλους και εχθρούς. Επίσης προωθεί τις θέσεις της στα ενεργειακά και όχι μόνο ζητήματα της Αν. Μεσογείου, αλλά και στην περιφέρεια της Β. Αφρικής. Το σύνολο των εγχειρημάτων αυτών διαθέτει αυξημένο διπλωματικό βάρος, τόσο ως γεωγραφική επικράτεια, όσο και ποιοτικά, λόγω της ιδιαίτερης ευαισθησίας που διαθέτουν οι εν λόγω περιοχές και τα ζητήματα που έχουν προκύψει.


Σε αυτό το πλαίσιο που μόλις περιγράψαμε δεν είναι τυχαίο πως η Αίγυπτος πρόσφατα έλαβε την ψυχρότητα της Σαουδικής Αραβίας, κυριολεκτικά και μεταφορικά (πάγωμα εμπορικής συμφωνίας παροχής πετρελαίου), και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις εξελίξεις στη Β. Αφρική. Διότι όπως προαναφέραμε το Σουδάν φέρεται από την εξωτερική πολιτική και τη χρηματοδότηση του Riyadh, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχει ένας γείτονας υπό διάλυση (Λιβύη) με ιδιαίτερη σημασία για το «τρίγωνο φωτιάς» που δημιουργείται. Ως εκ τούτου η φαινομενική εξομάλυνση των σχέσεων Σουδάν-Αιγύπτου θα μετουσιωθεί σε πραγματική μόνο αν δούμε οικονομικά οφέλη για το Khartoum, διότι η θέση των δύο κρατών, από οικονομικής και γεωπολιτικής άποψης, είναι ξεκάθαρα σε απέναντι όχθες. Τούτο έχει διαφανεί δεκαετίες τώρα με την προσπάθεια προσάρτησης από το Σουδάν της αιγυπτιακής περιφέρειας Halayeb που αποτελεί διέξοδο για το ίδιο προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ την ίδια στιγμή η αντιπαλότητα αυτή αυξάνεται ένεκα της γεωθρησκευτικής θέσης των δύο χωρών.

---------------------------------------------------------------------------------------------------


Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics