Πέμπτη, 27 Οκτωβρίου 2016

Υβριδικός Πόλεμος στη χερσόνησο της Ανατολικής Αφρικής

27-10-16
                                         Το Κέρας της Αφρικής όπως φαινόταν από δορυφόρο της ΝΑΣΑ



Γράφει ο Γεώργιος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας


Σε αρκετά πρόσφατα άρθρα μου έχω αναδείξει την παγκόσμια γεωστρατηγική σημασία των Νέων Δρόμων του Μεταξιού, τους οποίους σχεδιάζει και σταδιακά υλοποιεί το Πεκίνο. Η σημασία αυτών δεν αφορά μόνο τις χώρες από τις οποίες διέρχονται, αλλά ακόμα και την άλλη άκρη του Ατλαντικού, η οποία βλέπει πως μέσω της ενίσχυσης του εμπορίου και της οικονομίας χάνει τον έλεγχο των περιφερειών. Αυτό αντιμετωπίζεται μόνο με ένα τρόπο: την υπονόμευση.

Η υπονόμευση ενός καθεστώτος ή μίας επιχείρησης περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο τις υβριδικές επιχειρήσεις. Επί παραδείγματι οι ταραχές με στόχο την αλλαγή καθεστώτος και η πυρπόληση ξένων εταιρειών, οι οποίες προηγήθηκαν της επιβολής κατάστασης έκτακτης ανάγκης για 6 μήνες στην Αιθιοπία, σχετίζονται περισσότερο με τη διεξαγωγή ενός υβριδικού πολέμου κατά του Θαλάσσιου Δρόμου του Μεταξιού της Κίνας (China’s Maritime Silk Road) και του συστατικού τμήματός του, που αποτελεί το Κέρας της Αφρικής, και λιγότερο με την εκδήλωση κοινωνικοπολιτικών δυσαρεσκειών, όπως αφήνεται να εννοηθεί. Άλλωστε θα πρέπει πάντα να έχουμε στο νου μας, ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποφασίσει μία μάζα συντονισμένα να εξέλθει στους δρόμους για να διαμαρτυρηθεί, χωρίς ένα κεντρικό όργανο συντονισμού.

Το υπόβαθρο της κρίσης και η προέλευση του υβριδικού πολέμου

Η δεύτερη μεγαλύτερη πληθυσμιακά χώρα της Αφρικής και μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου αντιμετωπίζει σποραδικές αναταραχές κατά τους τελευταίους 10 μήνες, καθώς η πλειονότητα των πολιτών εξεγέρθηκε βίαια εξαιτίας των αδικιών της κοινωνικής πολιτικής.

Η εθνότητα των Oromo ξεκίνησε να διαμαρτύρεται στα τέλη του περασμένου έτους ενάντια στο σχέδιο της κεντρικής Κυβέρνησης να επεκτείνει την πρωτεύουσα Addis Ababa στην περιοχή τους. Ο δήμος της πρωτεύουσας περιβάλλεται ολοκληρωτικά από την περιοχή Oromia, ως εκ τούτου είναι αδύνατο για την πλέον σημαντική πόλη της Αιθιοπίας να αναπτυχθεί στο μέλλον χωρίς να επιτευχθεί κάποιου είδους συμβιβασμός με τους γειτνιάζοντες ντόπιους σχετικά με τα δικαιώματά τους στην ιδιοκτησία γης.

Η αμεσότητα με την οποία κάποιοι από την εθνότητα Oromo, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη πληθυσμιακά ομάδα της Αιθιοπίας (περί το 1/3 του πληθυσμού), κατέφυγαν στη βία καταδεικνύει ότι επί μακρόν υποβόσκει δυσαρέσκεια στην εν λόγω κοινότητα, η οποία είναι άσχετη με την πρόσφατη απόφαση της κεντρικής διοίκησης της χώρας.

Αυτό μπορεί να αναζητηθεί στην πικρία που ένιωθαν εδώ και καιρό τα περισσότερο ακραία μέλη κάποιων από τις εθνοτικές ομάδες μετά τον εμφύλιο πόλεμο της χώρας και την επακόλουθη ομοσπονδοποίηση. Κάποιοι από τους εκπροσώπους αυτών των πληθυσμιακών ομάδων πιστεύουν ότι η κατάσταση μπορεί να διορθωθεί μέσω αλλαγής καθεστώτος, απόσχισης ή ακόμα ενός νέου εμφύλιου πολέμου, επιλογές δηλαδή που πάντα υποβόσκουν σε ένα ομοσπονδοποιημένο κράτος. Άλλωστε αυτός είναι και βαθύτερος λόγος της επιλογής των Μεγάλων Δυνάμεων να ομοσπονδοποιήσουν ένα κράτος ή να καταφύγουν στην ύπαρξη ευρείας ύπαρξης μειονοτήτων, όπως φαίνεται στη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια.

Είναι ενδιαφέρον ότι ενώ οι ανωτέρω οργανώσεις των Oromo χαρακτηρίστηκαν από την Κυβέρνηση της Αιθιοπίας «τρομοκρατικές οργανώνεις» που σκοπεύουν να προκαλέσουν σφαγή στη χώρα, κάποια μέλη τέτοιων οργανώσεων όπως το «ΜΕΤΩΠΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ OROMO» (OROMO LIBERATION FRONT) και η «GINBOT 7», φιλοξενούνται στις ΗΠΑ και τη γειτονική Ερυθραία.

Το σύνθετο πρόβλημα της εγχώριας και της διεθνούς τρομοκρατίας και των βαθιά ριζωμένων κοινωνικοπολιτικών δυσαρεσκειών εξηγεί γιατί οι εξτρεμιστές Oromo δεν ικανοποιήθηκαν, όταν η Κυβέρνηση διέκοψε τα σχέδια της επέκτασης της Addis Ababa και μετέτρεψαν το κίνημα διαμαρτυρίας για τα «ιδιοκτησιακό τους δικαιώματα» σε ένα σαφές κίνημα αλλαγής καθεστώτος, εκμεταλλευόμενοι πλήρως την αδυναμία της Κυβέρνησης να αντισταθεί στις απαιτήσεις τους.

Αν και οι Δυνάμεις Ασφαλείας αντιμετώπισαν αποτελεσματικά τις περιστασιακές ταραχές που ξέσπασαν κατά το προηγούμενο έτος, δεν μπορούσαν να ελέγξουν εξ ολοκλήρου την κατάσταση και απαιτήθηκε η συνδρομή του Στρατού.

Οι Oromo έχουν συνθέσει συμμορίες σε μοτοσυκλέτες; που πραγματοποιούν επιθέσεις με βόμβες μολότοφ και ομάδες που φέρουν όπλα και μετακινούνται τρομοκρατώντας τους πολίτες. Το είδος των απειλών που αντιμετωπίζουμε με τη στοχοποίηση υποδομών και πολιτών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω των συνήθων διαδικασιών επιβολής του νόμου. Αυτό σημαίνει την επιβολή στρατιωτικού νόμου που αυξάνει έτι περισσότερο τις βιαιοπραγίες, μέσω των επιχειρήσεων καταστολής και μεταφέρει τη δυσαρέσκεια και στο υπόλοιπο κομμάτι του πληθυσμού, που επιθυμεί την ειρήνη και ασφάλεια της καθημερινότητάς του.

Αυτό που θα πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι πως στην Αιθιοπία δεν είναι ο λαός που διαδηλώνει, αλλά οι τρομοκρατικές ομάδες που διεξάγουν υβριδικό πόλεμο, o οποίος στρέφεται κατά της Κίνας. Το κίνητρο είναι οικονομικό και γεωπολιτικό με πολύ ευρύτερα όρια από τα αντίστοιχα αυστηρά γεωγραφικά που ορίζει ένα κράτος.

Η σχέση του «Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου»

Για να ερευνήσουμε το πραγματικό γεωπολιτικό κίνητρο που κρύβεται στην εκτός ελέγχου αναταραχή στην Αιθιοπία, είναι σημαντικό να δούμε την αιτιολόγηση του εκπρόσωπου τύπου της Κυβέρνησης GETACHEW REDA στον Τύπο. Σύμφωνα με τον ίδιο την ευθύνη για τη βία έχουν οι αντίπαλες χώρες Ερυθραία και Αίγυπτος, οι οποίες έχουν τα δικά τους ξεχωριστά προβλήματα με την Αιθιοπία. Βέβαια, ο ίδιος συμπλήρωσε ότι για τη βία ενδέχεται να ευθύνονται ακόμα και παράγοντες σε αυτές τις χώρες, οι οποίοι δεν έχουν την επίσημη κυβερνητική στήριξη.

Σχετικά με την Ερυθραία: αποτελούσε επαρχία της Αιθιοπίας και διεξήγε επί τρεις δεκαετίες αιματηρό αγώνα προκειμένου να αποσχισθεί από την Αιθιοπία. Η εξέγερση, υποκινούμενη από τις ΗΠΑ, εναντίον της φιλοσοβιετικής Αιθιοπίας, τελικά οδήγησε στην ανεξαρτησία της περιοχής το 1993. Από τότε σημαντικός σύμμαχος της χώρας είναι το Κατάρ και η Σ. Αραβία.

Οι δύο χώρες επιδόθηκαν σε αμοιβαία αδιέξοδο καταστροφικό πόλεμο το διάστημα 1998-2000 για το συνοριακό χωριό Badme, ενώ η ανεπίλυτη σύγκρουση συνεχίζει να πυροδοτεί έντονη εχθρότητα μεταξύ των δύο πλευρών. H Αιθιοπία έκτοτε κατηγορεί την Ερυθραία ότι φιλοξενεί κάθε είδους οργάνωση που διάκειται κατά της Addis Ababa, ως εκ τούτου δεν αποτελεί έκπληξη ότι επιρρίπτει την ευθύνη της Asmara για άλλη μια φορά. Άλλωστε τα πληγέντα συμφέροντα ΗΠΑ και σουνιτικών βασιλείων της Μέσης Ανατολής, καθώς και οι φιλικές σχέσεις αυτών με την Ερυθραία δεν προκαλούν έκπληξη στην περίπτωση που η χώρα χρησιμοποιείται ως δορυφόρος των γεωπολιτικών επιδιώξεών τους.

Η Αίγυπτος από την άλλη βρίσκεται σε λίγο διαφορετική θέση σχετικά με την Αιθιοπία. Και οι δύο αρχαίοι πολιτισμοί είχαν καλές σχέσεις μεταξύ τους σε διάστημα χιλιετιών, ως εκ τούτου δεν υφίσταται τόσο μεγάλη διάσταση μεταξύ τους όπως συμβαίνει μεταξύ Αιθιοπίας και Ερυθραίας.



Ωστόσο το πρόβλημα είναι ότι η Αιθιοπία προωθεί το έργο του Μεγάλου Αιθιοπικού Φράγματος της Αναγέννησης (Grand Ethiopian Renaissance Dam) στο πλαίσιο της προσπάθειας εκβιομηχάνισης και εκσυγχρονισμού της και αυτό το έργο θα δώσει στην Addis Ababa έλεγχο επί των υπολοίπων υδάτινων ροών του Νείλου όταν τελικά θα ολοκληρωθεί.




Ένα κλασικό δίλημμα ασφάλειας αποτελεί η συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς η Αιθιοπία δεν πραγματοποιεί το υπόψη έργο για οποιονδήποτε λόγο επιθετικότητας ή δίψας για εξουσία, αλλά για την πρόοδο του πληθυσμού της, ο οποίος κυριολεκτικά αδημονεί για ηλεκτρική ενέργεια.

Η Αίγυπτος το μεταφράζει αυτό διαφορετικά και φοβάται ότι θα τοποθετηθεί οριστικά σε μία κατώτερη γεωστρατηγική θέση σε σχέση με την Αιθιοπία, εάν η Addis Ababa οικοδομήσει επιτυχώς το φράγμα. Ως εκ τούτου, έχει εκφράσει πολλές φορές δημοσίως την ανησυχία της και φέρεται ακόμα να έχει ζητήσει από τον πρόσφατο σύμμαχό της, το Ισραήλ, να παρέμβει διπλωματικά για την επίλυση αυτής της αντιπαράθεσης. Κάπου εδώ φαίνεται η επιβεβαίωση των δηλώσεων του REDA για παράγοντες, οι οποίοι δεν έχουν την επίσημη κυβερνητική στήριξη. Η αντιπαράθεση Αιθιοπίας και Αιγύπτου είχε σημειωθεί επί εποχής που η Μουσουλμανική Αδελφότητα μεσουρανούσε στο Κάιρο. Τώρα μπορεί η οργάνωση να είναι διωκόμενη αλλά διαθέτει ακόμα αρκετή ισχύ ώστε να παρέχει στήριξη σε διάφορες διαφιλονικίες στην περιφέρεια της Αιγύπτου.

Σύμφωνα με μια επιφανειακή εκτίμηση της στρατηγικής κατάστασης, την Αίγυπτο και την Ερυθραία δεν τις συνδέει κάτι περισσότερο πέραν των διαφορετικών τους διαφωνιών με την Αιθιοπία και του γεγονότος ότι αμφότερες έχουν κατηγορηθεί για την τρομοκρατία της οχλοκρατίας που σαρώνει την περιοχή Oromia. Ωστόσο υπάρχει κάτι βαθύτερο που συνδέει αυτές τις δύο χώρες: Αμφότερες στηρίζουν τον πόλεμο στην Υεμένη, που διεξάγεται από τις χώρες του «Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου» υπό τις διαταγές της Σαουδικής Αραβίας. H ανάμιξη της Αιγύπτου έχει γίνει δημοσίως παραδεκτή από το Κάιρο, ενώ η Asmara δεν έχει μιλήσει ευθέως για την ανάμιξη της Ερυθραίας, παρότι η «Ομάδα του Σ.Α. των Η.Ε. για την Επιτήρηση της Σομαλίας και της Ερυθραίας» επίσημα ανέφερε το 2015 ότι «Η Ερυθραία σφυρηλάτησε μία νέα στρατηγική στρατιωτική σχέση με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, η οποία περιλαμβάνει την άδεια να χρησιμοποιεί ο αραβικός συνασπισμός τα εδάφη της Ερυθραίας, τον εναέριο χώρο και τη θαλάσσια επικράτειά της στη στρατιωτική εκστρατεία κατά των Houthis στην Υεμένη. Γι' αυτόν τον σκοπό έλαβε αποζημίωση από τις δύο χώρες, συμπεριλαμβανομένης της χρηματικής αποζημίωσης και των προμηθειών καυσίμων».

Επιπρόσθετα, η ίδια Ομάδα Επιτήρησης διαθέτει αξιόπιστες πληροφορίες ότι στρατιώτες της Ερυθραίας έχουν ενταχθεί στο τμήμα των Δυνάμεων που μάχονται στο έδαφος της Υεμένης επ’ ωφέλεια του Συνασπισμού υπό τη Σαουδική Αραβία.

Οι ΗΠΑ διαφαίνεται πως μέσω των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή επιδιώκουν παρασκηνιακά τον έλεγχο της Ευρύτερης Περιοχής της Μέσης Ανατολής (Greater Mideast Region). Τι θα κερδίσει λοιπόν η Ουάσινγκτον από αυτήν την τρομερή βία στο Κέρας της Αφρικής;

Το σταμάτημα του Δρόμου του Μεταξιού

O γεωστρατηγικός επιτακτικός στόχος των ΗΠΑ τον 21ο αιώνα είναι να σταματήσουν το όραμα της Κίνας «Μία Ζώνη Ένας Δρόμος» (One Belt One Road - OBOR) για παγκόσμια διασύνδεση με υποδομές μέσω των Νέων Δρόμων του Μεταξιού (New Silk Roads).

Οι ΗΠΑ, έχοντας αποτύχει να εμποδίσουν την άνοδο της Ρωσίας, της Κίνας και του Ιράν, αγωνίζονται πλέον να διατηρήσουν τη φθίνουσα παγκόσμια ηγεμονία τους ενορχηστρώνοντας μία σειρά υβριδικών πολέμων σε όλη την Αφρο-Ευρασία, με σκοπό να επιφέρουν χάος σε αυτές τις χώρες και πιθανώς να τις παγιδεύσουν σε ένα καταστροφικό τέλμα.

Επιπλέον, οι χώρες που έχουν μπει στο στόχαστρο ενός υβριδικού πολέμου έχουν γεωστρατηγική σημασία λόγω των διεθνικών έργων υποδομών διασύνδεσης, όπως η Ευρασιατική Χερσαία Γέφυρα (Eurasian Land Bridge), η οποία προβλέπεται ότι θα διέρχεται μέσω της Ουκρανίας, ή ο Αγωγός Φιλίας (Friendship Pipeline), o οποίος επρόκειτο να κατευθύνεται από το Ιράν στο Ιράκ και τη Συρία (σιιτικός αγωγός) και τα έργα υποδομών του εμπορικού διαδρόμου Κίνας-Πακιστάν (CPEC).

Ο λόγος για τον οποίο μεγάλα έργα όπως αυτά αποτελούν στόχο είναι επειδή έχουν καταλυτική σημασία στην ειρηνική οικοδόμηση της αναδυόμενης «Πολυπολικής Παγκόσμιας Τάξης» (Multipolar World Order).

H Αιθιοπία είναι, όσο και αν αποτελεί έκπληξη, τόσο σημαντική όσο τα παραπάνω προαναφερθέντα πεδία υβριδικού πολέμου, επειδή η Κίνα την θεωρεί τον στενότερο εταίρο της στην Αφρική και ο ρόλος που προβλέπεται ότι θα διαδραματίσει είναι κομβικός, μαζί με τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού (Maritime Silk Road) που αποτελεί το ήμισυ του «OBOR».

H Αιθιοπία των σχεδόν 100 εκατομμυρίων κατοίκων λειτουργεί ως μια μεγάλη καταναλωτική αγορά για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της Κίνας και ως ένα πολλά υποσχόμενο εργατικό δυναμικό για τις επενδύσεις της στο εξωτερικό. Επιπλέον, ο Κινέζος Πρόεδρος, ΧΙ JINPING, έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ των οραμάτων της Αφρικής και της Κίνας, γεγονός που σημαίνει πως η Κίνα ταυτίζεται με την Αφρική και ομοίως επιθυμεί να βοηθήσει την εν λόγω ήπειρο να αναδυθεί, όπως άρχισε να αναδύεται η Κίνα πριν από δεκαετίες. Ο «OBOR» αποτελεί το όχημα για την επίτευξη αυτού του αμοιβαία επωφελούς στόχου.

Το προφανές εμπόδιο είναι ότι η Αιθιοπία είναι περίκλειστη μετά την απόσχιση της Ερυθραίας, και αυτός είναι ο λόγος που η Κίνα επένδυσε σχεδόν $3,4 δις για να κατασκευάσει ένα τελευταίας τεχνολογίας σιδηρόδρομο από το λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας του Τζιμπουτί προς την ενδοχώρα της Addis Ababa.

Αυτός ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού είναι υψίστης σημασίας, επειδή επιτρέπει στη στρατηγική συνεργασία Κίνας-Αιθιοπίας να ευδοκιμήσει, περνώντας από το πλαίσιο της πολιτικής σε μια πραγματική εμπορική δέσμευση.

Η πλεονεκτική θέση της Αιθιοπίας την καθιστά επίσης έναν βολικό ενδιάμεσο κόμβο στη σύνδεση της Ε.Ε. και της Κίνας μέσω του «OBOR», που επίσης ενισχύει τη στρατηγική σημασία της Ερυθράς Θάλασσας. Επιπλέον, φανερώνει τα απώτερα κίνητρα που έχουν οι ΗΠΑ και το «Gulf Cooperation Council» αναφορικά με τον πόλεμο που διεξάγουν στην Υεμένη πέριξ του θαλάσσιου Στενού Bab el Mandeb.

H Κίνα έχει επίγνωση όλων αυτών και το έχει προβλέψει εκ των προτέρων, ως εκ τούτου η πρώτη της υπεράκτια στρατιωτική βάση θα είναι στο Τζιμπουτί. Αυτό δεν το πράττει μόνο για να επιβλέπει τους θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους της Ερυθράς Θάλασσας, από τους οποίους εξαρτάται το μεγαλύτερο μέρος του τρέχοντος διμερούς εμπορίου της με την Ε.Ε., αλλά επίσης προστατεύει την κρίσιμης σημασίας επένδυσή της στον σιδηρόδρομο Τζιμπουτί - Addis Ababa.

Κατά παράξενο τρόπο, η αύξηση της τρομοκρατικής δράσης και η ανεξέλεγκτη καταστροφή ξένων επιχειρήσεων, που οδήγησαν στην επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης στην Αιθιοπία, συμπίπτουν με τα πρόσφατα εγκαίνια αυτής της διαδρομής. Έτσι, δεν αποκλείεται η ίδια Μεγάλη Δύναμη, η οποία είχε συμφέρον να υπονομεύσει την «Eurasian Land Bridge» στην Ουκρανία και τον αγωγό «Friendship Pipeline» στη Συρία, να έχει επίσης ανάλογο στρατηγικό συμφέρον να υπονομεύσει τον Αιθιοπικό Δρόμο του Μεταξιού (Ethiopian Silk Road) στο Κέρας της Αφρικής μέσω ενός ακόμη σχεδίου υβριδικού πολέμου.



-------------------------------------



Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics