Σάββατο, 22 Οκτωβρίου 2016

Το Σουηδικό Εκπαιδευτικό Μοντέλο: Συμβατό με την Ελληνική Πραγματικότητα;






22-10-16

Γράφει ο Απόστολος Βρανάς
M.Ed. Καθηγητής/Μεταφραστής Αγγλικής







Τον τελευταίο καιρό στην Πατρίδα μας, λαμβάνει χώρα ένας δημόσιος διάλογος σχετικά με την εκπαίδευση που προσφέρεται στα παιδιά με έμφαση στις διάφορες μεταρρυθμιστικές κινήσεις που κατά καιρούς θεσμοθετούνται. Έτσι, και η στήλη μας σχολίασε την ελαχιστοποίηση των εξεταζομένων μαθημάτων στο Γυμνάσιο, κάποιες αλλαγές στην ελάχιστη απαιτητή βαθμολογία στο Γυμνάσιο καθώς και το ακανθώδες θέμα της εκπαίδευσης των μεταναστόπουλων. Και ο διάλογος συνεχίζεται αποσπασματικά, δυστυχώς, και συχνά με κορώνες υστερίας ... Πολύ συχνά δε ακούγεται το αίτημα να αντιγραφεί ένα ξένο σύστημα το οποίο κρίνεται επιτυχημένο και να προσαρμοστεί στα δεδομένα της κοινωνίας μας. Σε αυτό το μοντέλο σκέψης, συχνά προτείνεται το σουηδικό εκπαιδευτικό σύστημα ως πρότυπο.



Το Σουηδικό Εκπαιδευτικό Μοντέλο


Μία γρήγορη ματιά μας δείχνει τα ακόλουθα: σημαντικά υψηλότερη κρατική δαπάνη σε σχέση με τα άλλα κράτη του ΟΟΣΑ (6.8% αντί για 5.6% του εθνικού προϋπολογισμού το 2014), 9ετής υποχρεωτική εκπαίδευση (όπως και στην Ελλάδα), με 3ετές προαιρετικό Gymnasium (σαν το δικό μας Λύκειο) 18 διαφορετικών εναλλακτικών κατευθύνσεων, βαθμολόγηση έξι βαθμίδων A έως F (όπου τα A έως E προβιβάζουν και το F ‘κόβει’) μετά την 5η Δημοτικού, πανσουηδικές εξετάσεις στην 3η, 6η και 9η τάξη για παρακολούθηση της προόδου, πολυπολιτισμική και ανεξίθρησκη εκπαίδευση παρεχόμενη από τους κατά τόπους δήμους με τον κύριο όγκο προσανατολισμένο στις ανάγκες των πλειονοτικών Σουηδών, σχολεία 6 δήμων προσφέρουν δίγλωσση εκπαίδευση (Σουηδική και Σάαμι-‘Λαπωνική’) σε παράλληλο πρόγραμμα με προαιρετικά οικοτροφεία και τα ‘ανεξάρτητα σχολεία’ τα οποία είναι ιδιωτικά χωρίς δίδακτρα (επιδοτούμενα από το κράτος μέσω ‘κουπονιών’ αξίας ανάλογης με την αξία της αντίστοιχης δημοτικής εκπαίδευσης), χωρίς δικαίωμα επιλογής μαθητών και με ίδιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα· αυτά τα τελευταία αυξάνουν ραγδαία το ποσοστό τους καθώς όχι απλώς βγάζουν καλύτερα αποτελέσματα αλλά οι έρευνες έχουν δείξει ότι και τα δημοτικά σχολεία στις περιοχές όπου υπάρχουν ανεξάρτητα βγάζουν συγκριτικά καλύτερα αποτελέσματα.

Οι κύριες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις έγιναν η πρώτη στη δεκαετία του ’80, συνεχίστηκε στη δεκαετία του ’90 και μετά τη διαπίστωση κάμψης της απόδοσης των μαθητών έγιναν κάποιες νέες μεταρρυθμίσεις τη διετία 2014-15 (παρά τὸ έλλογο επιχείρημα ότι η απόδοση των μαθητών σε τυποποιημένες εξετάσεις τύπου PISA ή TIMSS δεν είναι πάντα αξιόπιστο κριτήριο) με επιρροές από τα μοντέλα της Φινλανδίας, της Ολλανδίας και της Ν. Κορέας· ένας κύριο λόγος της τελευταίας μεταρρύθμισης είναι ότι έρευνες έδειξαν επανειλημμένα ότι οι απόφοιτοι είχαν γνώσης αλλά δεν προετοιμάζονταν ως ‘σωστοί πολίτες’. Ενδεικτικά, το 2014, 13% των αποφοίτων της 9ετούς εκπαίδευσης δεν μπορούσαν να συνεχίσουν στο Gymnasium λόγω χαμηλής βαθμολογίας και είχαν την εναλλακτική να παρακολουθήσουν ένα προπαρασκευαστικό πρόγραμμα για να ενταχθούν σε αυτό και 88% των μαθητών του Gymnasium κατάφεραν να αποφοιτήσουν επιτυχώς.

Περιττό να σημειωθεί, στη Σουηδία ο όρος ‘φροντιστήριο’ (είτε μέσης εκπαίδευσης ή ξένων γλωσσών ή υπολογιστών) είναι άγνωστος για τη μέγιστη πλειονότητα των μαθητών και ιδιαίτερα κάνουν γενικά οι αδύναμοι μαθητές ...



Συμβατότητά του (;) με την Ελληνική Εκπαιδευτική Πραγματικότητα

Εύκολα μπορούμε να διακρίνουμε μεγάλες διαφορές. Στην Ελλάδα, π.χ., τα ‘ἰδιωτικά σχολεία’ έχουν δίδακτρα καὶ κάποια χρησιμοποιούν ακόμα εισαγωγικές εξετάσεις ενώ τα ‘ανεξάρτητα σχολεία’ όχι (παρότι είναι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις!). Ο κλάδος των ξένων γλωσσών στην Ελλάδα έχει καταστεί πρόσφορο έδαφος των ‘απογευματινών’ ιδιωτικών φροντιστηρίων, ενώ στη Σουηδία αντιμετωπίζεται ως άλλο ένα μάθημα ...

Ίσως, το κυριότερο θέμα διαφοροποίησης των δύο συστημάτων είναι ότι στη Σουηδία δεν υπάρχουν απεργίες στα σχολεία σε εθνικό επίπεδο και σπανίζουν ιδιαίτερα οι απεργίες στο τοπικό επίπεδο, ο δε όρος ‘μαθητική κατάληψη’ είναι εξίσου άγνωστος με το ‘φροντιστήριο’. Αυτό μας δείχνει και τη διαφορά στην αντιμέτωπιση του εκπαιδευτικού συστήματος από τις δύο κυριότερες ομάδες εμπλεκομένων σε αυτό, των καθηγητών (εργαζομένων) και των μαθητών (ωφελουμένων).



Και εδώ θα υπήρχε και ο μεγαλύτερος βαθμός δυσκολίας σε μία πιθανή αντιγραφή και προσαρμογή του εκπαιδευτικού αυτού συστήματος στην Ελλάδα· καλώς ή κακώς, στην Πατρίδα μας η εμπιστοσύνη προς το Κράτος και ο σεβασμός της κρατικής περιουσίας έχουν καταρρεύσει και η κάθε ομάδα πολιτών αντιμετωπίζει την όποια κατάσταση (άρα, και την εκπαίδευση) σπασμωδικά και ατομιστικά. Πρέπει, λοιπόν, Κυβέρνηση και Υπουργείο να καταφέρουν να πείσουν την κοινωνία ότι οι όποιες μεταρρυθμίσεις (εξεταστικές,βαθμολογικές, συγκεκριμένων μαθημάτων, εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο ή όποιες άλλες) γίνονται με μακρόχρονη πνοή και με γνώμονα την πραγματική βελτίωση των καλλιεργουμένων πολιτών, διότι η εκπαίδευση δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία επένδυση για τη βελτίωση της ίδιας της κοινωνίας.

--------------------------------------------------------------------------------------------------


Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

2 comments:

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

Ἐνημερωτικῶς ἐνδιαφέρον τὸ ἄρθρο τοῦ φιλτάτου μου κ. Ἀποστόλου Βρανᾶ. Θὰ ἤθελα, ἁπλῶς γιὰ τὴν τάξι τῶν πραγμάτων, νὰ διευκρινήσω ὅτι ἐδῶ καὶ μιὰ εἰκοσαετία, τοὐλάχιστον, δὲν ὑπάρχουν ἀξιόλογες ἀπεργίες, στὴν δημοσία ἐκπαίδευσι, ἰκανὲς νὰ δημιουργήσουν πρόβλημα στὴν "εὐρυθμο" λειτουργία της (καμμιά-δυὸ 24ωρες τὸν χρόνο περίπου). Τὸ πρόβλημα τῆς ἀπωλείας διδακτικῶν ὡρῶν, βρίσκεται στὶς καταλήψεις, οἱ ὁποῖες ἔχουν γίνῃ πλέον θεσμός· καὶ τὸ πρόβλημα αὐτὸ εἶναι μεγάλο. Ἂς πάψουμε, λοιπὸν, νὰ ῥίχνουμε τὶς εὐθῦνες στοὺς μηδέποτε ἀπεργοῦντες ἐκπαιδευτικούς Ἀκόμα καὶ ὅταν προκυρηχθῇ, κάποια ἀπεργία, τὸ ποσοστὸ τῶν ἀπεργοῦντων ἐκπ/κῶν τυγχάνει μονοψήφιο Καὶ αὐτὴ εἶναι μιὰ ἄλλη πικρὴ ἀλήθεια, δεδομένου ὅτι τὰ περισσότερα τῶν αίτημάτων ΔΕΝ εἶναι κλαδικὰ ἀλλὰ ΘΕΣΜΙΚΑ, καὶ ἡ ἐπίλυσί των -μὲ βάσι τὶς ἀπόψεις αὐτῶν ποὺ γνωρίζουν τὴν παιδεία ἀπείρως καλύτερα τοῦ ἑκάστοτε ὑπουργοῦ ἢ τῶν γραφειοκρατῶν συμβούλων του- σίγουρα, θὰ εἶχε ἐξυγιάνῃ πολλὲς τῶν παθογενειῶν τοῦ ἐκπ/κοῦ συστήματός μας.

geopolitics