Τρίτη, 8 Νοεμβρίου 2016

Μέρκελ, Μέι και ίσως Κλίντον: Μπορούν οι γυναίκες να πάρουν τη ρεβάνς;

8/11/16



Άνγκελα Μέρκελ - Τερέζα Μέι, τετ α τετ. Η σκηνή εκτυλίχτηκε στο Βερολίνο, τον περασμένο Ιούλιο, αφότου η Μέι ανέλαβε τα ηνία της Βρετανίας. Ήταν μία ιστορική στιγμή: δύο γυναίκες στο τιμόνι δύο υπερδυνάμεων. Εάν οι αμερικανικές κάλπες φέρουν τη Χίλαρι Κλίντον στον Λευκό Οίκο, θα είναι τρεις. Τρεις γυναίκες επικεφαλής τριών υπερδυνάμεων σε έναν κόσμο που αναζητά απεγνωσμένα νέα πνοή.

Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για αλλαγή εποχής; Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τη ρεβάνς των γυναικών. Τα παραδείγματα της Μέρκελ, της Μέι, της Κριστίν Λαγκάρντ και οι μεγάλες πιθανότητες της Κλίντον να γίνει η πρώτη γυναίκα πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών το επιτρέπουν ως έναν βαθμό. Ακόμη κι έτσι βέβαια, οι δυσκολίες για τις γυναίκες πολιτικούς παραμένουν πολλές και τα στερεότυπα βαθιά ριζωμένα.

Με ή χωρίς την εκλογή της Κλίντον ωστόσο εκτιμάται ότι έως τον Ιανουάριο του 2017, περίπου 21 χώρες σε όλο τον κόσμο θα διοικούνται από γυναίκες, είτε είναι πρόεδροι είτε πρωθυπουργοί είτε κατέχουν κάποια εξίσου σημαντική πολιτική θέση. Ο αριθμός αυτός μπορεί να μοιάζει εν πρώτοις μικρός. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του περιοδικού Politico, συνιστούν ένα νέο ρεκόρ, δεδομένου ότι σήμερα οι γυναίκες επικεφαλής κρατών είναι 19.

Στις ΗΠΑ, η πρώτη φορά που έγινε λόγος για «έτος της γυναίκας» ήταν το 1992, όταν επίσης αριθμός-ρεκόρ γυναικών είχαν εκλεγεί στο Κογκρέσο. Το 2017 έχει εξίσου μεγάλες πιθανότητες να είναι μία χρονιά που ανήκει στις γυναίκες σε παγκόσμιο επίπεδο. Τι θα σήμαινε όμως επί της ουσίας ένας τέτοιος τίτλος; Εάν οι γυναίκες αποφάσιζαν σε αυτόν τον κόσμο, θα ήταν όντως διαφορετικός; Θα ήταν, για παράδειγμα διαφορετικές οι διαπραγματεύσεις για το Brexit ή διαφορετική η παγκόσμια απάντηση στην απειλή του Ισλαμικού Κράτους;

Οι γενικεύσεις δεν εξυπηρετούν ασφαλώς ούτε σε αυτήν την περίπτωση. Κάθε γυναίκα πρόεδρος ή πρωθυπουργός είναι διαφορετική. Αρκετές επίσης απέχουν πολύ από το στερεότυπο της μετριοπαθούς ηγέτιδας. Η πιο δυνατή απόδειξη γι’ αυτό είναι μία γρήγορη αναζήτηση στο Google, όπου από τις 19 ηγέτιδες κρατών τουλάχιστον οκτώ φέρουν τον τίτλο της Σιδηράς Κυρίας.

Αν και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα εάν ο κόσμος αυτός θα ήταν καλύτερος εάν βρισκόταν αποκλειστικά σε γυναικεία χέρια, υπάρχουν αρκετά επιστημονικά στοιχεία, τα οποία συγκλίνουν όλα στο συμπέρασμα ότι έως έναν βαθμό οι γυναίκες ηγέτιδες κρατών είναι αν μη τι άλλο πιο αποτελεσματικές από τους άνδρες ομολόγους τους. Έρευνες, για παράδειγμα, έχουν αποδείξει ότι οι γυναίκες είναι πιο θετικά διακείμενες όσον αφορά τη συνεργασία σε ιδεολογικές γραμμές και κοινωνικούς τομείς.

Η γυναικεία πολιτική ηγεσία φαίνεται επίσης να έχει μετρήσιμα αποτελέσματα σε θέματα βίας και ειρήνευσης. Έρευνα αμερικανών επιστημόνων έχει δείξει ότι όσο περισσότερες γυναίκες εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις χωρών που βγαίνουν από πολύχρονες συγκρούσεις τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες για τις χώρες αυτές να μην υποτροπιάσουν. Για την ακρίβεια, όταν γυναίκες χειρίζονται τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, οι συμφωνίες αυτές έχουν 35% περισσότερες πιθανότητες να παραμείνουν σε ισχύ τουλάχιστον σε βάθος 15ετίας.

Ένα ακόμη προτέρημα που αποδίδεται στις γυναίκες πολιτικούς είναι ότι φέρνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων νέες πολιτικές, κυρίως σε θέματα που αφορούν τις γυναίκες, τα παιδιά, τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Η εκλογή της Κλίντον θα μπορούσε να βγάλει από το περιθώριο θέματα όπως η φροντίδα των παιδιών, η μισθολογική ισότητα ή η άδεια πατρότητας, τα οποία πρωτοστάτησαν κατά τη διάρκεια αυτής της μαραθώνιας προεκλογικής εκστρατείας.

Γυναίκα από γυναίκα βεβαίως διαφέρει. Ομοίως και οι πολιτικές τους. Σε κάθε περίπτωση, μία νίκη της Κλίντον θα χαιρετιστεί από τις απανταχού οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων των γυναικών και ενδεχομένως θα σηματοδοτήσει μία νέα εποχή. Θα είναι ωστόσο και μία υπενθύμιση του πόσο μακρύς είναι ακόμη ο δρόμος για την πλήρη ισότητα. Πολύ δε περισσότερο, εάν τα κλειδιά του Λευκού Οίκου περάσουν στον Ντόναλντ Τραμπ.

Επιμέλεια: Μάρω Βακαλοπούλου

geopolitics