Παρασκευή, 18 Νοεμβρίου 2016

Υπόθεση Λιβύη: Αποτυχία της Δύσης ή Μηχανορραφία της ΝΤΠ;

                           Η κεντρική τράπεζα της Λιβύης στην Τρίπολη.

18/11/16




Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας

Στα τέλη Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο μία Διεθνής Διάσκεψη με σκοπό τη διάσωση του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης που συστάθηκε με τη στήριξη του ΟΗΕ στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας. Πρωταρχικός στόχος αυτής της Διάσκεψης, στην οποία συμμετείχαν τόσο ο Βρετανός ΥΠΕΞ, Β. JOHNSON, όσο και ο Αμερικανός ομόλογός του, J. ΚΕRRΥ, ήταν να πεισθεί ο Κυβερνήτης της Κεντρικής Τράπεζας της Λιβύης, SADIQ ΑL KEBIR, να αποδεσμεύσει περισσότερους πόρους για το Προεδρικό Συμβούλιο.

Από τότε που εγκαταστάθηκε στην Τρίπολη τον Μάρτιο του 2016, το Προεδρικό Συμβούλιο δέχθηκε κατ' επανάληψη έντονες επικρίσεις. Κατηγορήθηκε για ανικανότητα επίλυσης των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Λίβυοι στην καθημερινότητά τους, ενώ δεν υπάρχει καν η προσδοκία πλέον ότι θα επαναφέρει την ασφάλεια στην πρωτεύουσα της χώρας. Επιπλέον, σκοπός της εν λόγω Διάσκεψης ήταν ο κατευνασμός των εντάσεων που επήλθαν πρόσφατα μεταξύ του Προεδρικού Συμβουλίου και ορισμένων εθνικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών της χώρας, όπως η Κεντρική Τράπεζα αλλά και η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου (NOC), οι οποίες ωστόσο αρχικά είχαν εκφράσει την επιθυμία να συνεργασθούν με το υποστηριζόμενο από τη Διεθνή Κοινότητα Προεδρικό Συμβούλιο.

Παραδόξως λοιπόν, η συγκεκριμένη Διάσκεψη στόχευε στη μείωση των διαφορών μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, οι οποίες υποτίθεται ότι ήταν στο ίδιο στρατόπεδο στην ατελείωτη λιβυκή διένεξη. Το ανωτέρω προκύπτει και από το γεγονός πως ο Στγος KHAFTAR λειτουργεί υποχθόνια, δείχνοντας με δηλώσεις του πως υπηρετεί το κοινό καλό των Λίβυων και πως στηρίζει την αναγνωρισμένη, από τη Διεθνή Κοινότητα, Κυβέρνηση, αλλά στην ουσία υποσκάπτει το έργο της και την επιβίωσή της, μέσω ανθρώπων που ο ίδιος επηρεάζει στο Διοικητικό Συμβούλιο οργανισμών και εθνικών φορέων που αποτελούν απαραίτητα γρανάζια για την προώθηση του κυβερνητικού έργου.


Ανάσα ζωής σε έναν φορέα που αργοπεθαίνει

Για τη Λιβύη αυτή η Διάσκεψη είχε όλα τα στοιχεία μιας τραγωδίας. 'Ηταν παρούσες διεθνείς Δυνάμεις, η επέμβαση των οποίων το 2011 στη Λιβύη είχε συμβάλει στην καταστροφή της χώρας, και οι οποίες επιχειρούσαν απελπισμένα να δώσουν «πνοή οξυγόνου σε ένα ετοιμοθάνατο όργανο», το οποίο δεν έχει πλέον καμία εξουσία ή νομιμότητα στη χώρα. Στόχος της Διάσκεψης ήταν να πεισθεί ο Κυβερνήτης της Κεντρικής Τράπεζας της Λιβύης, SADIQ ΑL KEBIR, να υπερβεί τους λιβυκούς χρηματοπιστωτικούς νόμους και να αποδεσμεύσει πόρους για λογαριασμό ενός θεσμού που δεν διαθέτει νόμιμο νομικό status.

Τον περασμένο μήνα, ο επικεφαλής μίας εκ των αντίπαλων κυβερνήσεων της Λιβύης ανέλαβε τον έλεγχο αρκετών Υπουργείων στην Τρίπολη με τη βοήθεια της φρουράς του Προεδρικού Συμβουλίου, η οποία εξεγέρθηκε καθώς δεν πληρώνεται πλέον. Η Διεθνής Κοινότητα δεν γνωρίζει πού να στραφεί για τη στήριξη ενός Προεδρικού Συμβουλίου που δεν διαθέτει την παραμικρή νομιμότητα στο εσωτερικό της χώρας. Δεν έχει εγκριθεί ακόμη από το λιβυκό Κοινοβούλιο, το οποίο απορρίπτει το Προεδρικό Συμβούλιο αποκαλώντας το λύση που έχει επιβληθεί από το εξωτερικό.

Επιπροσθέτως, ο Κυβερνήτης της Κεντρικής Τράπεζας συμμετείχε στην εν λόγω Διάσκεψη στο Λονδίνο ενώ η θητεία του είχε ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο. Είναι αναμφισβήτητο το γεγονός ότι το Προεδρικό Συμβούλιο έχει επιτακτική ανάγκη από χρήματα. Οι Λίβυοι αναμένουν εδώ και πολύ καιρό να βελτιωθεί το επίπεδο διαβίωσής τους, καθώς δεν έχει καταβληθεί μισθός εδώ και μήνες σε πολλούς, ελλείψει ρευστού. Είναι βέβαιο ότι το Προεδρικό Συμβούλιο δεν πρόκειται να λύσει τα εξαιρετικά σοβαρά οικονομικά προβλήματα της Λιβύης. Σύμφωνα με τον SADIQ ΑL KEBIR, η μόνη οικονομική στρατηγική του Προεδρικού Συμβουλίου ήταν να ζητήσει από την Κεντρική Τράπεζα την ρευστοποίηση ενός μέρους των λιβυκών αποθεμάτων σε ισχυρά νομίσματα και σε χρυσό (πράγμα το οποίο δεν μπορεί να κάνει) και να υποτιμήσει το δηνάριο. Δεν αρκεί ωστόσο η «εξαγορά» του πληθυσμού όπως τόνισε ο SADIQ ΑL KEBIR, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Το 2016 βγάλαμε δισεκατομμύρια δηνάρια στην κυκλοφορία και η κρίση δεν έχει επιλυθεί».

Επανερχόμενοι στον Στγο KHAFTAR, μπορούμε να δούμε ότι είναι ο μόνος ο οποίος ωφελείται από την ανωτέρω κατάσταση εσωτερικών συγκρούσεων και αδυναμίας διακυβέρνησης. Τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι ο ίδιος, «μυστηριωδώς» διαθέτει αρκετά κεφάλαια για να κινηθεί και να διατηρεί το στράτευμά του συγκεντρωμένο υπό τις διαταγές του. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο KHAFTAR και οι δυνάμεις του κατάφεραν να απελευθερώσουν τις πετρελαιοπηγές και τους λιμένες εξαγωγής του λιβυκού πετρελαίου στη ΒΑ Λιβύη μέσα σε μία ημέρα, χωρίς να δοθεί ούτε μία μάχη. Κάποιοι λένε ότι οι εξτρεμιστικές ομάδες που τις είχαν καταλάβει υποχώρησαν μπροστά στην ισχύ των δυνάμεων KHAFTAR. Ωστόσο αυτό είναι το σενάριο που ο Στρατηγός θέλει να περάσει στην κοινή γνώμη της χώρας, αλλά και του εξωτερικού. Η πραγματικότητα είναι ότι ο μόνος τρόπος για να ανακαταλάβεις πετρελαιοπηγές που ελέγχονται χρόνια από εξτρεμιστές μέσα σε μία ημέρα, χωρίς μάχες, είναι να εξαγοράσεις την υποχώρησή τους.

Σε αδιέξοδο


Αυτή η κατάσταση δεν καταδεικνύει μόνο τη σοβαρότητα της λιβυκής κρίσης αλλά και το πώς η Διεθνής Κοινότητα έχει παγιδευτεί σε ένα αδιέξοδο επιχειρώντας να επαναφέρει την τάξη στο χάος της μετά-QADAFFI εποχής. Η Διεθνής Κοινότητα έχει θέσει τις δικές της προτεραιότητες -να πολεμήσει την «IS» αρχικά και να μειώσει τη λαθρομετανάστευση- και στη συνέχεια να ενεργήσει για την εξεύρεση πραγματικής λύσης για τη χώρα. Με αυτόν τον τρόπο εγκλωβίστηκε σε ένα αδιέξοδο, ήτοι να στηρίζει μάταια ένα «γυμνό πλοίο», το οποίο δεν είναι εξοπλισμένο για να αντιμετωπίσει τις παρούσες προκλήσεις. Ακόμη και ο επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου, F. AL SARRAJ, παραπονέθηκε πρόσφατα: «Κάθε φορά που συνεδριάζουμε με τους εκπροσώπους της Διεθνούς Κοινότητας, είναι σαν να έχουν έρθει μόνο για να λύσουν τα προβλήματα της τρομοκρατίας και της λαθρομετανάστευσης».

Είναι προφανής η επιτακτική ανάγκη για αλλαγή προσέγγισης σ' ό,τι αφορά τη διαδικασία του ΟΗΕ: Πρέπει να συμμετάσχουν οι άμεσα ενδιαφερόμενες Δυνάμεις, ούτως ώστε να υπάρξει αξιόλογη ειρηνευτική διαδικασία που θα μπορέσει να επαναφέρει σε αυτή τη χώρα μια σταθερότητα. Η νέα αυτή προσέγγιση απαιτεί την εμπλοκή των μεγαλύτερων φυλών της χώρας, πολλές εκ των οποίων τέθηκαν στο περιθώριο οιασδήποτε διαπραγματευτικής διαδικασίας επειδή θεωρούνται προσκείμενες στο πρώην καθεστώς. Πράγματι, αν υπάρχει η παραμικρή περίπτωση ανάκαμψης αυτής της χώρας, είναι ώρα η Λιβύη και η Δύση να βάλουν στο παιχνίδι όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές που διαδραματίζουν μείζονος σημασίας ρόλο. Σε αντίθετη περίπτωση η Διεθνής Κοινότητα κινείται

Ένας πόλεμος κατά της «IS» που έχει επιβληθεί από το εξωτερικό

Πάνω απ' όλα ωστόσο, είναι απαραίτητο να ασχοληθεί η Διεθνής Κοινότητα με τη Λιβύη και τους Λίβυους με μία εντελώς διαφορετική προσέγγιση. Καθ' όλη τη διαδικασία τήρησε «τυραννική» στάση, επιχειρώντας να επιβάλει τις δικές της λύσεις. Για παράδειγμα, τον Οκτώβριο του 2015, ο πρώην Ειδικός Απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Λιβύη, Β. LEON, ανακοίνωσε τον κατάλογο με τους υποψηφίους που διορίσθηκαν στο Προεδρικό Συμβούλιο δείχνοντας πως η Λιβύη τελεί υπό Διεθνή Ύπατη Αρμοστεία. Επίσης η Διεθνής Κοινότητα έχασε την αξιοπιστία της επιβάλλοντας κυρώσεις σε οιονδήποτε αρνείται να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις της.

Η Δύση όχι μόνο δεν διευκολύνει την ειρηνευτική διαδικασία, αλλά πολλοί Λίβυοι θεωρούν ότι τους υποδεικνύει με αυταρχικό τρόπο αυτό που πρέπει να πράξουν και τέτοιες λογικές δεν καρποφόρησαν ποτέ στη ζώνη της ΜΕΝΑ. Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι Λίβυοι αποκαλούν το Προεδρικό Συμβούλιο «Κυβέρνηση προτεκτοράτου» και «ξένο πόλεμο» τον πόλεμο που διεξάγει κατά της «IS». Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει στο Ιράκ, ο αγώνας κατά της «ΙS» στη Λιβύη δεν προκάλεσε τον ενθουσιασμό που θα ανέμενε κανείς από πλευράς των τοπικών πληθυσμών. Τούτο δεν οφείλεται στο γεγονός ότι οι Λίβυοι τάσσονται υπέρ της «ΙS», αλλά στο ότι ποτέ δεν εξέλαβαν τον αγώνα κατά της «ΙS» ως μία από τις βασικές προτεραιότητες της Λιβύης. Για εκείνους είναι περισσότερο ένας πόλεμος που τους έχει επιβληθεί από το εξωτερικό και δεν λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά ζητήματα που ταλανίζουν τη χώρα.

Ένα μέλος του Προεδρικού Συμβουλίου, ο ΑLΙ QATRANI, περιγράφει τη Σύνοδο του Λονδίνου ως εξής: «Υπονομεύει τις δυνατότητες των Λίβυων και τους αφαιρεί κάθε πολιτική βούληση». Άλλοι κατηγόρησαν τις Διεθνείς Δυνάμεις για προσπάθεια αφαίρεσης από τους Λίβυους των πλούτων της χώρας τους. Όλα τα παραπάνω αμαύρωσαν την εικόνα του Προεδρικού Συμβουλίου, το οποίο πλέον έχει απολέσει πλήρως την αξιοπιστία του. Μια νέα εισροή κεφαλαίων στο Προεδρικό Συμβούλιο θα επιτρέψει βραχυπρόθεσμα την άρση κάποιων εμποδίων, αλλά δεν επαρκεί για να καταστήσει αυτό νόμιμο ή αποδεκτό θεσμό. Στο μεταξύ, η Λιβύη θα συνεχίζει τη φθίνουσα πορεία της, απομακρύνοντας έτσι την προοπτική αποκατάστασής της. Αυτή η κατάσταση δείχνει πως ο φιλόδοξος Στγος KHAFTAR έχει κάθε ευκαιρία να επιδείξει υπομονή αναμένοντας την αποτυχία των διεθνών παρεμβάσεων, οι οποίες ουσιαστικά διατηρούν την «IS», αντί να την συρρικνώνουν. Η παρουσία του και οι δυνάμεις του θα κριθούν εν τέλει απαραίτητες για την διασφάλιση της τάξης στη χώρα και την εξάλειψη της λαθρομετανάστευσης στη Νότια Ευρώπη και αυτός θα αναδειχθεί σε εθνοπατέρας των Λίβυων, όπως ανέκαθεν συμβαίνει με κάθε ηγετική μορφή που εγκαθίσταται σε μία χώρα μετά από μία μεταπολίτευση.



---------------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

geopolitics