Πέμπτη, 17 Νοεμβρίου 2016

Η πραγματικότητα πίσω από την επίσκεψη Ομπάμα.


17/11/16


Γράφει ο Γιώργος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας

Η πρόσφατη επίσκεψη Obama στην χώρα μας αντιμετωπίστηκε από πολλούς με θετικό κλίμα και μάλιστα με τόνωση του εθνικού φρονήματος και του ηθικού μας. Αν και προσωπικά αναζητώ ακόμη τα αίτια της παράνοιας του λαού μας κατά την οποία μπορούμε να είμαστε ταυτόχρονα υποστηρικτές του Trump, του Obama και του Putin, οφείλω να αναλύσω την επίσκεψη του «Πλανητάρχη» με κάθε λεπτομέρεια, τόσο από την πλευρά της χώρας μας όσο και από την πλευρά των ΗΠΑ.

Ξεπερνώντας τις εικόνες ντροπής που επέδειξε ο κρατικός μηχανισμός για την υποδοχή του ηγετικού θεσμού της σφαίρας επιρροής της ΝΑ Μεσογείου και την άσεμνη και απρεπή αντιμετώπιση της επίσκεψης από τους ελληνικούς θεσμούς οφείλω να καυτηριάσω την αντιμετώπιση όλων μας επί του θέματος. Οι ελπίδες που διακατέχουν το ελληνικό έθνος για έναν από μηχανής θεό, που θα έρθει από το εξωτερικό και με το μαγικό ραβδάκι του θα λύσει τα μάγια, δείχνουν έναν ανώριμο λαό που δεν έμαθε τίποτα από την εποχή της απελευθέρωσής του και της αποτίναξης του τουρκικού ζυγού. Οφείλουμε στην ανάλυσή μας να αποστειρώσουμε τη λογική μας από τέτοιες φρούδες ελπίδες και να δούμε πολύ πιο ρεαλιστικά τα δεδομένα μας.

Ποιος;

Ο B. Obama είναι ένας αμερικανός Πρόεδρος που για πρώτη φορά έφτασε τόσο κοντά στο πρότυπο του JFK. Ονομάστηκε ο «μαύρος Kennedy» και υπήρχε πολύ σημαντικός λόγος για αυτό. Δεν ήταν η αποφασιστική εξωτερική του πολιτική που τον έφερε τόσο υψηλά σε λαοφιλία, όσο το κοινωνικό του πρόσωπο και ο επικοινωνιακός του χαρακτήρας. Το μοναδικό μαγικό ραβδάκι που έχει ο Obama είναι αυτό της μετουσίωσης των γνώσεων που ένα ολόκληρο επιτελείο του δίνει σε διπλωματία. Αυτό είδαμε και στην πρόσφατη επίσκεψη. Είδαμε μόνο τη χρήση των ελληνικών και το «Ζήτω η Ελλάς» που αναφώνησε, ξεχνώντας πως αυτό αποτελεί πάγια τακτική προσέγγισης του τοπικού στοιχείου σε κάθε επίσκεψή του στο εξωτερικό. Χειροκροτήσαμε τον εμπνευστή του ObamaCare, του προγράμματος παροχής υπηρεσιών υγείας στις ΗΠΑ, τη στιγμή που εδώ στην Ελλάδα φωνάζουμε για την παροχή δωρεάν υπηρεσιών προς ανθρώπους που δεν έχουν καταβάλει εισφορές εκμεταλλευόμενοι τον κόπο των υπολοίπων.

Ο B. Obama είναι λαοφιλής, με τον ίδιο τρόπο που λαοφιλής ήταν και κάθε νεοφιλελεύθερος ηγέτης. Ο νεοφιλελευθερισμός παρουσιάζει πολλές «ελευθερίες», που στην πραγματικότητα είναι κατάλυση του «παραδοσιακού» μοντέλου και των κοινωνικών δομών, με νέα ήθη και κανόνες. Ο B. Obama μπορεί να μίλησε για τις αρχές της Δημοκρατίας, αλλά αυτό έμοιαζε περισσότερο σαν μία καλή παπαγαλία ενός καλού μαθητή, παρά ως διατύπωση απόψεων του ιδίου. Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να εξηγήσουμε πώς ο «δημοκρατικός» Αμερικανός Πρόεδρος επέτρεψε τη χρηματοδότηση τζιχαντιστών, της «αραβικής άνοιξης», τη διάλυση της Λιβύης χωρίς ένα σχέδιο για την επόμενη ημέρα, ένα αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία, τη συνεργασία με τον οίκο Saud και την παρέμβαση στην εξουσία ELSISI που αν και δικτάτορας είναι πιο δημοκρατικός από τον δημοκρατικά εκλεγμένο MURSI που το καθεστώς Obama στήριζε…

Πού; Πότε;

Αυτά τα δύο ερωτήματα εξαναγκάζομαι από την πορεία της ανάλυσης να τα αναλύσω ταυτόχρονα. Τα δεδομένα είναι πως ο B. Obama αποφάσισε το ταξίδι του στην Αθήνα πριν τα αποτελέσματα των Προεδρικών Εκλογών. Επίσης ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε επιλέξει ως ημερομηνία του ταξιδιού του την 17η Νοεμβρίου, σχέδιο που τελικά άλλαξε στην πορεία μετά από απαίτηση των ελληνικών αρχών. Το ερώτημα που προκύπτει λοιπόν είναι ο λόγος των ανωτέρω επιλογών. Γιατί στην Αθήνα και γιατί αυτή την ημερομηνία.

Η θητεία Obama διαθέτει, πέραν του ObamaCare, άλλο ένα δυνατό σημείο που θα θυμόμαστε: Την προσέγγιση των ΗΠΑ προς παραδοσιακούς εχθρούς της, όπως η Κούβα και το Ιράν. Ο Αμερικανός Πρόεδρος ήταν η αιχμή του δόρατος για την αμερικανική διπλωματία προώθησης της επίλυσης διαφορών. Τη 17η Νοεμβρίου στην Ελλάδα γιορτάζουμε την πτώση της δικτατορίας που οι ίδιες οι ΗΠΑ είχαν στηρίξει. Ο λόγος του περί Δημοκρατίας φυσικά και σχετιζόταν με το χρονικό διάστημα που είχε επιλέξει ο ίδιος για την επίσκεψή του. Η Αθήνα και συγκεκριμένα η Πνύκα που είχε αρχικά επιλεγεί, ήταν το ιδανικό σημείο για έναν τέτοιο λόγο, που θα προωθούσε την πολιτική της Hilary, αν είχε εκλεγεί, ή θα περιόριζε την πολιτική Trump.

Ναι, όλοι μας ευχόμασταν η επίσκεψη Obama να εξυπηρετούσε την κρίση χρέους της Ελλάδας. Αλλά η σημειολογία της επίσκεψης βάσει του χρονικού σημείου που πραγματοποιήθηκε άλλα δείχνει. Τέτοια σκοπιμότητα θα εξυπηρετούσε την Ελλάδα αν γινόταν την περίοδο που συζητείτο το περιβόητο Grexit, ίσως και σε άλλες περιόδους που το ελληνικό ζήτημα δημοσιονομικής πειθαρχίας ήταν ζεστό στα διεθνή ΜΜΕ. Σήμερα το ζήτημα της κρίσης χρέους έχει μεταφερθεί γεωγραφικά στην Ιταλία, περισσότερο από όσο βρίσκεται στην επικράτειά μας. Αν ο Obama επιθυμούσε μία επίσκεψη στην Ευρώπη για συζητήσεις επί οικονομικών ζητημάτων, τότε θα επέλεγε πολύ περισσότερο τη Ρώμη, όπου τίθεται ζήτημα πολίτικης επιβίωσης του Ιταλού Πρωθυπουργού, ένεκα και του επικείμενου δημοψηφίσματος, παρά την Αθήνα, η οποία βάλλεται πανταχόθεν για την ανάγκη μεταρρυθμίσεων στην οικονομία της.

Ο λόγος Obama ήταν αδύνατο να μην περιλαμβάνει και παραγράφους που θα «καλόπιαναν» το τοπικό στοιχείο. Αυτό αποτελεί βασική γνώση για κάθε έναν που ασχολείται με τη διεθνή διπλωματία. Αυτό εξηγεί από μόνο του γιατί ο Αμερικανός Πρόεδρος αναφέρθηκε on camera στο εν λόγω ζήτημα. Ωστόσο δεν πρέπει να σκεφτόμαστε αποκλειστικά με τις ελπίδες της ελληνικής ψυχής μας, αλλά να δούμε και την αντίπαλη πλευρά. Η αναφορά σε ανάγκες μεταρρυθμίσεων οι οποίες υφίστανται ακόμα μπορούν να εκληφθούν θετικά και από το Βερολίνο, με αποτέλεσμα εν τέλει ο λόγος Obama να θυμίζει περισσότερο χρησμό της Πυθίας, παρά σαφή στήριξη προς κάποια πλευρά. Άλλωστε ο B. Obama απέτυχε ή δεν τόλμησε να επηρεάσει τις συζητήσεις επί του ελληνικού χρέους, όταν ακόμα ήταν κραταιός ως Πρόεδρος των ΗΠΑ, πόσο δε τώρα που είναι απερχόμενος. Για άλλη μια φορά λοιπόν φαίνεται η ευκολία να γίνει λαοφιλής κάποιος με «ξένα κόλλυβα». Υποσχέσεις για ελάφρυνση του χρέους, όταν στην ηγεσία της ηγέτιδας δύναμης δε βρίσκεται καν το δημοκρατικό κόμμα, θυμίζουν εν πολλοίς προεκλογικές δηλώσεις με πολλά «θα» και καμία ουσία.

Γιατί;

Το ποιο δύσκολο ερώτημα για τον άνθρωπο είναι ακριβώς αυτό: το γιατί. Όλα τα άλλα ερωτήματα ποιος, πού, πότε, τι, πώς προϋποθέτουν απλά ένα γνωστικό υπόβαθρο. Το γιατί προϋποθέτει πως ο αναλυτής θα πρέπει να αναταθεί ψυχικά και πνευματικά από το πρόβλημα και να προετοιμαστεί ο ίδιος ώστε να παραδεχτεί πικρές αλήθειες.

Όπως προείπαμε η επίσκεψη Obama είχε αποφασιστεί πριν τα αποτελέσματα των Προεδρικών Εκλογών. Μπορεί σήμερα αρκετοί να αναφέρονται στην εν λόγω επίσκεψη ως «πικάρισμα» του Αμερικανού Προέδρου προς τον ακροδεξιό διάδοχό του, αλλά θα πρέπει να αναγνωρίσουμε πως όποια σημεία του λόγου μπορούν να χαρακτηριστούν ως τέτοια προστέθηκαν αρκετά μετά από την λήψη απόφασης για την επίσκεψη στη χώρα μας. Ο αντικειμενικός σκοπός σε καμία περίπτωση δε μπορεί να συσχετιστεί με τον Trump. Κατά δεύτερον η αμερικανική πολιτική εξαρτάται από τις αποφάσεις του Αμερικανού Προέδρου έως ένα βαθμό. Εν ολίγοις και ο Trump δεν είναι ανεξάρτητος των κέντρων συμφερόντων που τον έθεσαν αρχηγό των Ρεπουμπλικανών, άρα και Αμερικανό Πρόεδρο σήμερα. Ο νεοφιλελευθερισμός μπορεί να αποτελεί μία ιδεολογία που έχει καταφέρει να εξαπλωθεί σε πολλά κέντρα εξουσίας ανά την υφήλιο, αλλά διαθέτει και αντίπαλο δέος, το οποίο εκπροσωπεί ο D. Trump και το οποίο αντιτίθεται σε συμφωνίες επιπέδου TTIP.

Το Βέλγιο ήταν η μοναδική χώρα που αντέδρασε σε τέτοιου είδους συμφωνίες. Ωστόσο ο αγώνας δεν έχει τελειώσει και θα ακολουθήσουν νέες προσπάθειες, όπως προανήγγειλε ουσιαστικά και η ηγέτης του ΔΝΤ Christine Lagard. Ο αμερικανός Πρόεδρος, μέσω λόγων περί Δημοκρατίας στο λίκνο αυτής, απέστειλε ένα σημειολογικό μήνυμα σε όλη την Ευρώπη για την προώθηση των ελευθεριών σε όλους τους τομείς, δηλαδή και στο εμπόριο. Η αποδοχή της διαφορετικότητας είναι βασική αρχή του νεοφιλελευθερισμού, ο οποίος μέσω των κανόνων του προωθεί την κατάλυση της έννοιας «Έθνους-Κράτους», την αποδοχή εισροής μεταναστών και της ανάδειξής τους στην τοπική κοινωνία, όπως φάνηκε και από την αναφορά Obama στον Έλληνα Αντετοκούνμπο.

Βασικός πυλώνας στην σκέψη μας για την επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου δεν πρέπει να είναι τι ήρθε αυτός να «δώσει» στην Ελλάδα, αλλά τι ήρθε να «πάρει». Ο ανώτατος θεσμός των ΗΠΑ δεν ασχολείται με την ελληνική πραγματικότητα η οποία απέχει χιλιάδες μίλια από τη χώρα του, παρά μόνο αν αυτή εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ουάσινγκτον και αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις ΗΠΑ είναι η προώθηση εμπορικών συμφωνιών με την Ευρώπη, πρόβλημα που έχει προκύψει από την αλλαγή σκυτάλης στον Λευκό Οίκο, αλλά και περιορισμένων αντιδράσεων στην Ε.Ε.

Κάποιοι έχουν προλάβει να συμπεράνουν πως η αλλαγή ενοίκου στο Καπιτώλιο φέρνει την Άγκελα Μέρκελ ηγέτιδα του νεοφιλελευθερισμού παγκοσμίως. Αν και ακούγεται υπερβολικό ως ρήση, ωστόσο θα πρέπει να δούμε ένα σημαντικό στοιχείο στην επίσκεψη Obama, που δύναται να επιβεβαιώνει μία τέτοια εκδοχή. Δεν είναι απλά το γεγονός της επακόλουθης επίσκεψης στη Γερμανία και των τριών δείπνων εργασίας μεταξύ του απερχόμενου Αμερικανού Προέδρου και της Γερμανίδας Καγκελαρίου, που οδηγούν σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Είναι η δήλωση Τσίπρα που προκαλεί τα μεγαλύτερα ερωτηματικά και με την οποία εξέφραζε το θαυμασμό του για την Α. Μέρκελ, παρουσία του B. Obama. Υπό φυσιολογικές συνθήκες ο Έλληνας Πρωθυπουργός θα έπρεπε να πλέξει το εγκώμιο του φιλοξενούμενού του. Δεν πρόκειται απλά για άλλο ένα διπλωματικό λάθος στην πρόσφατη επίσκεψη του «πλανητάρχη», όπως αυτά που σημειώθηκαν με το κόκκινο χαλί ή τον ενικό που χρησιμοποίησε ο Α. Τσίπρας on camera. Είναι δήλωση από κείμενο, που δείχνει ότι αυτός ο λόγος είναι προσχεδιασμένος και στοχευμένος. Υπό αυτή την έννοια δε μπορώ να μη συσχετίσω την επίσκεψη Obama στο πιο δοκιμασμένο από τη γερμανική λιτότητα κράτος της Ε.Ε. ως κίνηση στήριξης του Προέδρου, προς την πιο σημαίνουσα εκπρόσωπο του μονεταρισμού για τα παγκόσμια δρώμενα.

Επίσης, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αμέσως μετά την επίσκεψη Obama στην Αθήνα, υπήρξε συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Κύπριο Πρόεδρο. Οσονούπω ξεκινά ο κύκλος συνομιλιών, στην Ελβετία, για το κυπριακό ζήτημα. Από τις δηλώσεις που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής διαφαίνεται πως το κυπριακό είναι ένα θέμα που πρέπει να επιλυθεί ΤΩΡΑ. Η Ελλάδα και η Τουρκία διαθέτουν ακόμα το ρόλο των εγγυητριών δυνάμεων για το Νησί, κάτι που όπως δήλωσε από κοινού Αναστασιάδης και Τσίπρας είναι απαράδεκτο… Είναι άγνωστο τι συζητήθηκε με τον B. Obama πίσω από κλειστές πόρτες, ωστόσο είναι αδύνατο το κυπριακό, που επηρεάζει το ενεργειακό ζήτημα για την Ευρώπη και προγράμματα επενδύσεων αμερικανικών εταιρειών στη ΝΑ Μεσόγειο να μην αποτέλεσε μείζον θέμα. Επίσης διαφαίνεται πως οι ΗΠΑ επιθυμούν να λύσουν το θέμα με ταυτόχρονη αποχώρηση από το Νησί Ελλήνων και Τούρκων θέτοντας άλλους ως «εγγυήτρια» δύναμη, όπως θα ήταν μία ευρωπαϊκή δύναμη, αποτελούμενη από όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. ή ακόμα και τις ΗΠΑ με την Αγγλία.

Εν κατακλείδι, στα παραλειπόμενα της επίσκεψης νοιώθω την ανάγκη να φωτίσω κάποιες εικόνες που διαθέτουν τη δική τους σημειολογία στη διπλωματία. Ο B. Obama υποκλίθηκε κατά την άφιξή του στον Έλληνα ΥΠΑΜ που τον υποδέχτηκε, μια κίνηση αβρότητας που συνηθίζει σε όλες τις επισκέψεις του στο εξωτερικό. Στον αντίποδα, κατά την αναχώρησή του χτύπησε «στοργικά» πάνω στον ώμο του Έλληνα Πρωθυπουργού. Πραγματικά αδυνατώ να φανταστώ αυτή την κίνηση να γίνεται στον ώμο οποιοδήποτε ηγέτη χωρών όπως η Ρωσία, η Γερμανία, η Κίνα ακόμα και η Ιταλία, η Ισπανία, η Τουρκία κ.α. Τέτοιες κινήσεις γίνονται μόνο σε ηγέτες χωρών-επαιτών και ως εκ τούτου θα πρέπει να κατανοήσουμε ποια είναι η νέα θέση μας στο γεωπολιτικό τοπίο της περιφέρειάς μας. Το αν απέδωσε η επαιτεία μας ή τι προσδοκούσαμε από αυτή δεν αποτελεί κριτήριο για την ανάλυση της σκοπιμότητας της αμερικανικής επίσκεψης στη χώρα.

Επίσης, προκαλεί τεράστια απορία ποια θα είναι η άποψη ενός Αμερικανού Προέδρου, που έχει συνηθίσει στα δεδομένα του αμερικανικού κρατικού μηχανισμού, για ένα κράτος «μπανανίας» που δε μπορεί να στρώσει σωστά ούτε ένα κόκκινο χαλί και τον υποδέχεται με έναν επαίτη Πρωθυπουργό άνευ επίσημης αμφίεσης (γραβάτα), τη στιγμή που ο ίδιος άλλαζε ρούχα εν ριπή οφθαλμού μεταξύ Βράχου της Ακρόπολης και Μουσείου, ώστε να αποδώσει το δέοντα σεβασμό στο χώρο. Συνδυάζοντας την ανωτέρω εικόνα με τη διαδοχική επίσκεψη του B. Obama στη Γερμανία, όπου διατίθεται επίσης ένας παρόμοιος κρατικός μηχανισμός με αυτόν των ΗΠΑ, το πιθανότερο είναι πως στο μυαλό του «μαύρου Kennedy» θα έχει μείνει το αρχαίο μεγαλείο ενός λαού που αξίζει να πληρώσει τις επιλογές του, ακριβώς όπως πρεσβεύει και η Γερμανίδα Καγκελάριος που τον υποδέχτηκε…

---------------------------------------------------------------------------------------

Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2016.

Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας.

1 comments:

Το ότι η ελληνική επίσημη διπλωματία, δεν στάθηκε στο ύψος της, μη έχοντας καν αποφασίσει αν επρόκειτο για επίσκεψη εργασίας, ή επίσημη επίσκεψη, δεν μειώνει το γεγονός ότι η επίσκεψη έγινε, έχοντας προγραμματιστεί πριν τα αποτελέσματα των εκλογών.
Κανείς αμερικανός πρόεδρος δεν θα πετούσε το χρόνο του.
Ας μην βιαζόμαστε να βγάλουμε συμπεράσματα.

geopolitics