Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Τραμπ, ΕΕ και ΝΑΤΟ




Του Δρ. Κωνσταντίνου Φίλη


Ο Τραμπ δεν πιστεύει στο ευρωπαϊκό εγχείρημα ούτε ότι η ενιαία Ευρώπη κατοχυρώνει τα αμερικανικά συμφέροντα. Θεωρεί το Brexit μία "υπέροχη" εξέλιξη, εκτιμά ότι θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες, ενώ ο υποψήφιος πρέσβης της Ουάσιγκτον στις Βρυξέλλες προτρέπει την Ελλάδα να εξέλθει της ευρωζώνης.



Η νέα αμερικανική ηγεσία εκτιμά πως οι ΗΠΑ παρέχοντας ασφάλεια στη Γηραιά Ήπειρο έδωσαν τα χρηματοδοτικά εργαλεία σε χώρες, όπως η Γερμανία, ώστε να αναπτυχθούν οικονομικά. Εξού και η απαίτηση της να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Συνάμα, η εξίσωση Μέρκελ-Πούτιν (σε πρόσφατη συνέντευξη είχε πει ότι τους εμπιστεύεται εξίσου) επιβεβαιώνει πως ο Αμερικανός πρόεδρος δεν βλέπει απαραίτητα την Ευρώπη ως κάτι εγγύτερο. Αν αυτό ισχύσει στην πράξη θα πρόκειται για τη σοβαρότερη ανατροπή στην πάγια αμερικανική πολιτική έναντι της Ευρώπης των τελευταίων εβδομήντα ετών.

Η πέραν του Ατλαντικού αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος αναπόφευκτα δίνει φτερά σε όσους στο εσωτερικό της Ένωσης προσβλέπουν στην περιχαράκωση στα εθνικά όρια. Προσφέρει ταυτόχρονα την ευκαιρία για περαιτέρω εμβάθυνση αλλά λόγω των μεγάλων ανισοτήτων και διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών, η μετεξέλιξη της ΕΕ σε πολλαπλών ταχυτήτων και κατάτμησης σε περιφέρειες (όπου τα κράτη συνδέονται με περισσότερα "κοινά") μοιάζει πιθανότερη εξέλιξη.

Στο πεδίο της άμυνας, αρκετές χώρες θα υποχρεωθούν στην αύξηση των δαπανών ώστε να κατευνάσουν τον Λευκό Οίκο. Το ζητούμενο πλέον για αυτές είναι αν θα καταφέρουν να τη μεταθέσουν σε βάθος επταετίας (μέχρι το 2024), όπως προβλέπει σχετική συμφωνία, ή θα αναγκαστούν άμεσα να συνδράμουν με το 2% επί του προϋπολογισμού τους. Αυτό βέβαια έρχεται σε αντίθεση με τη δημοσιονομική προσαρμογή που επιχειρείται πανευρωπαϊκά. Για να γίνει κατανοητό τι αυτό σημαίνει για ορισμένες οικονομίες, η Γερμανία θα πρέπει να ξοδέψει επιπλέον έως και 30 δισ. δολ. ετησίως μέχρι το 2024, η Ισπανία 16 δισ. δολ. και η Γαλλία περίπου 6 δισ. δολ. Πιθανόν, η Ουάσιγκτον να μην επιμείνει, ωστόσο, θα συνδέσει τη συνδρομή της στην ευρωπαϊκή ασφάλεια (σε μία περίοδο έκθεσης της ΕΕ στον κίνδυνο της τρομοκρατίας και άλλες περιμετρικές απειλές) με την αύξηση των αμυντικών δαπανών εκ μέρους πολλών ευρωπαϊκών κρατών-μελών.

Εντούτοις, το ενδεχόμενο όλα αυτά να ενδυναμώσουν την προοπτική ολοκλήρωσης στον τομέα της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας στην παρούσα φάση δεν συγκεντρώνει σοβαρές πιθανότητες. Άλλωστε, θεσμικές αλλαγές και ενέργειες προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι προσώρας εκτός πραγματικότητας, όχι μόνο λόγω των επικείμενων εκλογών αλλά κυρίως επειδή η Ένωση σήμερα ενδιαφέρεται για το τι μπορεί να περισώσει...

* Ο Δρ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων. Το βιβλίο του "Ευρώπη, Πρόσφυγες, Ανασφάλεια" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος


http://www.capital.gr/

*** Internet News ***