13/3/17

Η διπλωματική αγκύλωση του Ιράν και η εσφαλμένη αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων.



Γράφει ο Πολυδεύκης
Ειδικός Συνεργάτης του Geopolitics and Daily News



Για πρώτη φορά μετά τη λήξη της διαμάχης που αφορούσε το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, το Ιράν προσελκύει επενδυτές που πρόκειται να επενδύσουν δισεκατομμύρια στον τομέα του πετρελαίου και του Φυσικού αερίου. Ωστόσο, το εν λόγω επενδυτικό σχέδιο της Τεχεράνης είναι πολύ φιλόδοξο, καθώς η χώρα έχει πληγεί από τις πολυετείς κυρώσεις που είχαν επιβληθεί από τη Δύση. Ιδιαίτερα στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παρατηρούνται μεγάλα κενά και απατούνται νέα κοιτάσματα, καθώς και ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, οι οποίες θα πρέπει να λειτουργήσουν με νέες τεχνολογίες εξόρυξης.

Οι απαραίτητες επενδύσεις στον τομέα του ιρανικού πετρελαίου

Εκτός αυτών, θα πρέπει να επενδυθούν αρκετά ποσά στον τομέα της περαιτέρω επεξεργασίας. Το Ιράν αποτελεί μεν έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς αργού πετρελαίου, αλλά ταυτόχρονα είναι υποχρεωμένο να εισάγει βενζίνη, αφού τα παλαιωμένα πλέον εργοστάσια ραφιναρίσματος είναι κατεστραμμένα και δεν μπορούν να καλύψουν εδώ και χρόνια τις ανάγκες της χώρας.

Η βούληση της χώρας ήταν όλες οι διαδικασίες να επισπευσθούν και να δοθεί χρόνος σε ξένους επενδυτές να υποβάλουν τις προσφορές τους, έως τα τέλη του προηγούμενου έτους, έτσι ώστε το Υπουργείο Πετρελαίου της Τεχεράνης, να έχει λάβει τις απαραίτητες αποφάσεις σχετικά με τις εταιρείες που θα επενδύσουν στη χώρα από το Δεκέμβριο του 2016.

Για τον πλήρη εκσυγχρονισμό στον τομέα του πετρελαίου, του φυσικού αερίου αλλά και της ιρανικής πετροχημικής βιομηχανίας, η Τεχεράνη προσπαθεί να προσελκύσει, μέχρι το 2020, άμεσες επενδύσεις από το εξωτερικό ύψους $ 150 δις, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Ιράν παρουσιάζει η ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου.

Η ιρανική υπεραισιοδοξία

Τα ιρανικά σχέδια πρέπει να αντιμετωπισθούν με επιφυλακτικότητα, παρά το γεγονός ότι οι επενδυτές θα συρρεύσουν στη χώρα. Ακόμη και αν αυξηθεί η παραγωγή του φυσικού αερίου, το πιο σημαντικό είναι η εξεύρεση αγοραστών του. Χώρες, όπως το Κατάρ, παραγωγός υγροποιημένου αερίου, αλλά και οι παραδοσιακοί παραγωγοί από τη Νορβηγία και τη Ρωσία, μοιράζονται αυτή τη στιγμή την ευρωπαϊκή αγορά και οι συνθήκες ανταγωνισμού είναι σκληρές, αλλά εδώ και χρόνια σταθερές. Εκτός αυτών, πρέπει να προστεθούν οι παραγωγοί της Νοτίου Αφρικής αλλά και των ΗΠΑ, που αποτελούν τους νέους παραγωγούς στον τομέα του υγροποιημένου αερίου. Οι ξένες επενδύσεις δισεκατομμυρίων που αναμένει η Τεχεράνη, δεν αποτελεί ρεαλιστικό σχέδιο.

Την ίδια στιγμή η Δύση αναμένεται να εκμεταλλευτεί την ιρανική ανάγκη για επενδύσεις διεισδύοντας στην Τεχεράνη με κατασκόπους της, προκειμένου να ικανοποιήσει δικούς της γεωπολιτικούς σχεδιασμούς. Οι Δυνάμεις ασφαλείας του Ιράν από το 2008 έχουν συλλάβει συνολικά 29 άτομα με την κατηγορία ότι διατηρούσαν στενές σχέσεις με ξένες χώρες. Οι περισσότεροι εξ αυτών είναι Ιρανοί με διπλή υπηκοότητα και κάτοχοι διαβατηρίων από τις ΗΠΑ, τη Μ. Βρετανία ή από άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

Πρόκειται για άτομα προερχόμενα από τομείς όπως ο ακαδημαϊκός, ο δημοσιογραφικός, ο τεχνολογικός, και, σε μία περίπτωση, ο γαλλικός κυβερνητικός τομέας, ενώ η κύρια κατηγορία που αντιμετωπίζουν αφορά τη διενέργεια κατασκοπείας για λογαριασμό ξένης χώρας. Ένας εκ των πέντε Αμερικανών πολιτών που απελευθερώθηκαν το 2016 είναι ο Ιρανός-Αμερικανός, AMIR HEKMATI, πρώην Αμερικανός πεζοναύτης που διατήρησε τις επαγγελματικές του επαφές με στρατιωτικούς των ΗΠΑ και μετά την παραίτησή του. Η ιρανική Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι ο ΗΕΚΜΑΤΙ εστάλη στο Ιράν ως πράκτορας της CIA.

Υπό αυτό το καθεστώς η ανεύρεση ξένων επενδυτών δυσχεραίνει, αφού ουδείς γνωρίζει αν η Τεχεράνη διαθέτει πραγματικά στοιχεία για τις εν λόγω προσαγωγές ή αν κινείται με δικά της πολιτικά κριτήρια. Για παράδειγμα, η περίπτωση του Ολλανδού-Ιρανού, SABRI HASSANPOUR, παραγωγού του Τ/Δ « Rahaaee TV» αντικυβερνητικού σταθμού που εκπέμπει από το διαδίκτυο, ο οποίος συνελήφθη το 2016 όταν μετέβη στο Khorramshahr, προκειμένου να επισκεφθεί την οικογένειά του.

Επιπλέον, σε δύο περιπτώσεις το Ιράν αποτελούσε τόπο έλξης για τους κρατούμενους. Οι πανίσχυροι «Φρουροί της Επανάστασης» και το Υπουργείο Πληροφοριών και Ασφάλειας συνέλαβαν δύο άτομα που είχαν ταξιδέψει στο Ιράν έπειτα από επίσημη πρόσκληση να συμμετάσχουν σε εμπορικά συνέδρια. Τον Σεπτέμβριο του 2015 o NIZAR ZAKKA, Λιβανέζος πολίτης και μόνιμος κάτοικος ΗΠΑ, συνελήφθη κατευθυνόμενος προς το αεροδρόμιο μετά τη συμμετοχή του στο «INTERNATIONAL CONFERENCE AND EXHIBITION ON WOMEN IN SUSTAINABLE DEVELOPMENT» στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με στοιχεία της «INTERNATIONAL CAMPAIGN FOR HUMAN RIGHTS» του Ιράν, ο NIZAR ZAKKA είχε προσκληθεί από μέλος του ιρανικού Κοινοβουλίου. Το 2016 ο AHMADREZA JALALI, Σουηδός ιατρός-ερευνητής, συνελήφθη με την κατηγορία κατασκοπείας σε βάρος του Ιράν, όπου μετέβη αποδεχόμενος πρόσκληση από το πανεπιστήμιο της Τεχεράνης.

Ήδη από την επανάσταση του 1979, το ταξίδι στο Ιράν ενείχε σημαντικό κίνδυνο. Παρόλο που οι συλλήψεις ξένων πολιτών αποτελούν πάγια τακτική για το Ιράν, η σύλληψη Ιρανών που ζουν και δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό με την κατηγορία της κατασκοπείας, συνιστά σημαντική πρόκληση για τις προσπάθειες της Τεχεράνης να συντονισθεί με τον υπόλοιπο κόσμο, μετά από χρόνια διεθνούς απομόνωσης.

Όσο οι «IRGC» θεωρούν τις συλλήψεις ως εργαλείο, προκειμένου να εξασφαλίσουν τα ιρανικά συμφέροντα και να ενισχύσουν τη νομιμότητά τους, δεν υπάρχει κανένας λόγος να αναμένουμε να αλλάξει κάτι στο άμεσο ή έμμεσο μέλλον.

Η ιρανική αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων


Το Ιράν αδιαφορεί για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ξένοι επενδυτές κατά τις επισκέψεις τους στη χώρα, θεωρώντας πως διαθέτει το πλεονέκτημα λόγω των μεγάλων προοπτικών απόδοσης των ξένων επενδύσεων σε μία χώρα που υπέφερε επί σειρά ετών από οικονομικές κυρώσεις. Ωστόσο υπάρχει στον αντίποδα η ισραηλινή και αμερικανική πολιτική, που επιχειρούν να περιορίσουν τα ιρανικά σχέδια. Σε αυτό το πλαίσιο ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι προετοιμάζονται για την αντιμετώπιση της νέας Κυβέρνησης των ΗΠΑ, μετά τις προειδοποιήσεις που απηύθυνε κατά του Ιράν.

Ομάδα εμπειρογνωμόνων παρουσίασε τις προτάσεις της στον Ανώτατο Θρησκευτικό ηγέτη, ALI KHAMENEI, σχετικά με τους τρόπους αντιμετώπισης της νέας αμερικανικής Κυβέρνησης. Συγκεκριμένα, πρότεινε τη σύναψη στρατηγικής συμμαχίας με τη Ρωσία, η οποία θα προστατεύσει το Ιράν σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση από τις ΗΠΑ. Σε αντάλλαγμα για τη ρωσική προστασία φέρεται να πρότειναν στον ΚΗΑΜΕΝΕΙ να παράσχει σημαντικά οικονομικά και στρατιωτικά προνόμια στη Ρωσία και συγκεκριμένα παραχωρήσεις σχετικά με τα κοιτάσματα πετρελαίου στο νότιο Ιράν καθώς και πρόσβαση στον Περσικό Κόλπο, κάτι που θα παρείχε στη Ρωσία τη δυνατότητα ελέγχου των ιρανικών λιμένων και προνόμια που θα αντισταθμίσουν τις αμερικανικές κυρώσεις.

Μια άλλη πρόταση που εφαρμόζεται ήδη, είναι να αναθερμανθεί η ιδέα του πολέμου κατά του Ισραήλ, μέσω της «ΗΕΖΒΟLLΑΗ» του Λιβάνου και οργανώσεων παλαιστινιακής αντίστασης στη Γάζα και στη Δ. Όχθη, ώστε το Tel Aviv να επικεντρωθεί στην άμυνά του και η Κυβέρνηση TRUMP να εστιάσει περισσότερο στο Ισραήλ, παρά στο Ιράν.

Η απαραίτητη προσέγγιση της Μόσχας


Σε αυτό το πλαίσιο κινούνται και οι δηλώσεις του Ιρανού Αναπληρωτή Υπουργού Πετρελαίου, H.R. ARAGHI, σύμφωνα με τις οποίες η Τεχεράνη δεν επιθυμεί να λειτουργήσει ούτε ως ανταγωνιστής της Ρωσίας, ούτε ως εναλλακτική λύση. Παρόλα αυτά, η χώρα του σκοπεύει τα επόμενα 4 χρόνια να αυξήσει την παραγωγή φυσικού αερίου, από τα 600 εκατ. κ.μ. στα 1 δις κ.μ. ημερησίως, και τότε θα είναι σε θέση να προμηθεύει την Ευρώπη με 30 δις κ.μ. φυσικό αέριο τον χρόνο, σχέδιο ιδιαίτερα αισιόδοξο, αλλά αναγκαίο για την προσέκλυση ξένων επενδυτών, ώστε το Ιράν να συνεχίσει αποτελεί χώρα με σημαντικές προοπτικές για τις ξένες επενδύσεις.

Η επίσκεψη του Ρώσου Υπουργού Ενέργειας, Α. NOVAK, στο Ιράν στα μέσα Φεβρουαρίου, σηματοδοτήθηκε από την τελετή έναρξης των εργασιών κατασκευής του μεγάλου θερμοηλεκτρικσύ σταθμού «Sirik» (1,4 GW) κοντά στην πόλη Bandar Abbas, o οποίος αναμένεται να ξεκινήσει να λειτουργεί σε περίπου 4,5 έτη, ήτοι μετά από 55 μήνες σκληρής και εντατικής εργασίας. Το έργο έχει αναλάβει η ρωσική «TECHNOPROM EXPORT», ενώ η χρηματοδότηση γίνεται με 5ετές δάνειο της Μόσχας προς την Τεχεράνη, ύψους 1,2 δις ευρώ.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επισημαίνει πως αναμένει τις ρωσικές προτάσεις για φυσικό αέριο και πετρέλαιο και ανάλογες συμβάσεις με ενεργειακούς ομίλους της Ρωσίας. Ο δύο Υπουργοί φέρεται να συνομίλησαν επίσης για ανταλλαγές, με το Ιράν να προτείνει πώληση 100.000 βαρελιών πετρελαίου ημερησίως στη Ρωσία εντός του Φεβρουαρίου, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα είτε μετρητά είτε υπηρεσίες, αγαθά και προϊόντα.

Η διπλωματική αγκύλωση του Ιράν

Βλέποντας συνολικά την ανωτέρω εικόνα παρατηρούμε πως το Ιράν παρουσιάζει φαινόμενα διπλωματικής αγκύλωσης. Την ίδια στιγμή που επιχειρεί να προσελκύσει ξένους επενδυτές, συλλαμβάνει ξένους υπηκόους με διάφορες δικαιολογίες, ασχέτως της βασιμότητάς τους. Η εισροή ξένων κεφαλαίων είναι συνυφασμένη με την εισροή κατασκόπων και ως εκ τούτου η Τεχεράνη θα πρέπει να αποφασίσει αν επιθυμεί να αποδεχτεί όλο το πακέτο της ξένης βοήθειας, ήτοι ξένα κεφάλαια και κατασκόπους ή στην ανεύρεση έτερων λύσεων. Την ίδια στιγμή η πολιτική της Τεχεράνης έχει παραμείνει στα δεδομένα που ίσχυαν προ κυρώσεων, δηλαδή στην πετρελαϊκή φύση της χώρας, ως μεγάλου παραγωγού, χωρίς απαραίτητα αυτή η κατεύθυνση να σημαίνει πως αποτελεί πανάκεια για την οικονομική διέξοδο που αναζητά.

Οι προσπάθειες και οι προσδοκίες που καταβάλλει το Ιράν στο άνοιγμά του στον υπόλοιπο κόσμο δεν θα έπρεπε να προσανατολίζονται στις πρώτες ύλες, καθώς ο νέος κόσμος στον οποίο απευθύνεται στηρίζεται, ως επί το πλείστον, στις νέες τεχνολογίες. Το Ιράν δεν θα πρέπει να επενδύσει μόνο στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά σε τεχνολογίες του μέλλοντος, και -όπως άλλες χώρες παραγωγοί- να δημιουργήσει ένα «ταμείο του μέλλοντος» για τη μετά πετρελαίου εποχή.

Η εποχή αυτή θα έλθει πολύ νωρίτερα απ' ό,τι αναμένεται, καθώς η παγκόσμια αγορά, εντός της επόμενης δεκαετίας, θα απεξαρτηθεί ακόμη περισσότερο από τα ορυκτά καύσιμα. Επομένως το ερώτημα που ακολουθεί είναι αν τελικά οι ΗΠΑ ελάφρυναν τις κυρώσεις προς το Ιράν, τη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό χώρα στον κόσμο, σε μία εποχή που το οικονομικό χαρτί της Τεχεράνης, ήτοι ο μαύρος χρυσός, έχει χάσει μεγάλο μέρος της αξίας και σημασίας που διέθετε στο παρελθόν.



==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.


 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας