31/3/17

Τι μπορεί να κάνει η ΕΕ για τη Λευκορωσία και τη Ρωσία






της Judy Dempsey

Carnegie Europe


Οι διαδηλώσεις που έλαβαν χώρα στη Ρωσία στις 26 Μαρτίου και άλλες που ξεκίνησαν πριν από περίπου ένα μήνα στη γειτονική Λευκορωσία, είναι μια χρήσιμη υπενθύμιση στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και στην ΕΕ: δεν μπορούν να παραμείνουν στο περιθώριο εκδίδοντας ανώδυνες ανακοινώσεις που καταδικάζουν τη βία που επιδεικνύουν οι δυνάμεις ασφαλείας και δύο χωρών.



Αυτή είναι μια ευκαιρία για την ΕΕ να υιοθετήσει πολύ απλά μέτρα που μπορούν μακροπρόθεσμα να έχουν μια σημαντική επίδραση για την μελλοντική κατεύθυνση και των δύο χωρών. Αυτό δεν είναι ευσεβής πόθος. Τα κράτη και οι κοινωνίες δεν είναι στατικά, όπως επιβεβαιώνουν και οι διαμαρτυρίες στη Λευκορωσία και στη Ρωσία. Οι διαδηλώσεις είναι διαφορετικές μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, μια ευρωπαϊκή απάντηση δεν χρειάζεται να είναι διαφορετική.

Οι διαμαρτυρίες στη Λευκορωσία έχουν δύο χαρακτηριστικά. Το πρώτο είναι οικονομικό. Τα πρότυπα διαβίωσης στη χώρα υποχωρούν. Οι τιμές αυξάνονται καθώς οι επιδοτήσεις για την ενέργεια και για άλλα είδη έχουν αρθεί. Ο λεγόμενος παρασιτικός φόρος, υπό τον οποίο το καθεστώς επέβαλε ένα υψηλό πρόστιμο για όσους εργάστηκαν λιγότερες από 180 ημέρες τον χρόνο, ήταν το κρίσιμο σημείο.

Νέοι και ηλικιωμένοι είπαν "αρκετά”. Από τα μέσα Φεβρουαρίου, έχουν βγει στους δρόμους, όχι μόνο στην πρωτεύουσα Μινσκ, αλλά επίσης και σε άλλες πόλεις σε όλη την χώρα. Οι δυνάμεις ασφαλείας του προέδρου της Λευκορωσία Alexander Lukashenko, φρόντισαν από νωρίς να συλλάβουν τους ηγέτες της αντιπολίτευσης με την ελπίδα ότι αυτό θα αποτρέψει τους διαδηλωτές -αλλά δεν είχε αποτέλεσμα. Αυτό δείχνει την αίσθηση της απελπισίας την οποία αισθάνονται οι απλοί άνθρωποι.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι ο αδύναμος ρόλος της αντιπολίτευσης, η οποία παραμένει διχασμένη, σαν να μην έχει μάθει τίποτα από την τελευταία δεκαετία περίπου. Λίγο πριν από την κράτησή του, ο Mikalai Statkevich, ένας ηγέτης της αντιπολίτευσης, κάλεσε τα πλήθη να συγκεντρωθούν, ανεξαρτήτως από το το ότι η αντιπολίτευση δεν είχε κανένα σχέδιο. Τα πλάνα από το Radio Free Europe αποκάλυψαν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας χτυπούσαν ηλικιωμένες γυναίκες και τους έσπρωχναν σε φορτηγά της αστυνομίας.

Κρίμα τις φερόμενες προσπάθειες του Lukashenko ο περασμένο έτος να υιοθετήσει πιο επιεικείς πολιτικές για να προσπαθήσει να κερδίσει την ΕΕ για να έχει πολιτική και οικονομική στήριξη. Προτεραιότητά του είναι να παραμείνει στην εξουσία. Η οικονομία ωστόσο είναι τώρα η αχίλλειος πτέρνα του προέδρου. Το κύμα των διαμαρτυριών επιβεβαιώνει την ευάλωτη θέση του. Ο Lukashenko πρόκειται να χρειαστεί οικονομική βοήθεια για να κατευνάσει την αναταραχή.

Οι διαμαρτυρίες στη Ρωσία είναι διαφορετική ιστορία. Τα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για νέους ανθρώπους που βγαίνουν στους δρόμους κατά δεκάδες στις πΌλεις. Ήταν πολύ νέοι για να συμμετέχουν στις διαδηλώσεις της περιόδου 2011-2012 που ταρακούνησαν το Κρεμλίνο και ακολούθησε καταστολή.

Αλλά τώρα, παρά τις υποσχέσεις του Ρώσου προέδρου Putin να αντιμετωπίσει την ενδημική και διάχυτη διαφθορά της χώρας, οι Ρώσοι αρκούσε μόνο να διαβάσουν την έρευνα του πολιτικού της αντιπολίτευσης, Alexei Navalny για τον πλούτο του πρωθυπουργού Dmitri Medvedev -που συσσωρεύθηκε απο παράνομα μέσα- για να αποκτήσουν την πραγματική εικόνα. Ο Navalny, ο οποίος θέλει να είναι υποψήφιος για την προεδρία του 2018, έχει συλληφθεί επανειλημμένως και έχει δεχθεί πρόστιμα από τα δικαστήρια.

Αυτό που είναι καινούριο για αυτές τις διαδηλώσεις δεν είναι μόνο η κλίμακά τους, αλλά επίσης ο συντονισμός τους ανά την χώρα. Αποδεικνύουν ότι η μηχανή προπαγάνδας του Κρεμλίνου -με στόχο να παραμερίσει οποιαδήποτε προβλήματα προκαλούνται από την οικονομική κρίση της Ρωσίας, καθιστώντας παράλληλα την Μόσχα έναν μεγάλο γεωστρατηγικό παίκτη, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή- έχει πληγεί.

Η ΕΕ μπορεί να απαντήσει με πολύ άμεσους και απλούς τρόπους. Πρώτον, είτε μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Δημοκρατία, τους θεσμούς των Βρυξελλών ή τα κράτη-μέλη, η ένωση μπορεί να επενδύσει στο Belsat, ένα σημαντικό δορυφορικό τηλεοπτικό σταθμό, που μεταδίδει από τη Βαρσοβία. Το Belsat είναι σε απελπιστική ανάγκη χρηματοδότησης. Ήρθε η ώρα για την ΕΕ να διοχετεύσει κεφάλαια στον ραδιοτηλεοπτικό φορέα.

Δεύτερον, η ΕΕ θα πρέπει να εντείνει τη στήριξή της για την πρόσβαση στο διαδίκτυο στην Ανατολική Ευρώπη. Οι ανεξάρτητες ειδήσεις από πηγές όπως το BBC, τη Deutsche Well, και το Radio Free Europe, είναι απαραίτητες για χώρες στην περιοχή. Και πώς θα φαινόταν ένα επαγγελματικό κανάλι της ΕΕ να εκπέμπει ειδήσεις και ερευνητικές αναφορές στους ανατολικούς γείτονες της Ένωσης; Τα άτομα και τα κινήματα της κοινωνίας των πολιτών που προσπαθούν να δημοσιοποιήσουν τις τοπικές ειδήσεις, χρειάζονται και αυτά στήριξη.

Τρίτον, η ΕΕ ή τα κράτη-μέλη της θα πρέπει να χρηματοδοτήσουν πανεπιστημιακές θέσεις για νέους Λευκορώσους και Ρώσους και να επισπεύσουν τη χορήγηση visas και υποτροφιών. Η ΕΕ θα μπορούσε να κινητοποιήσει το πρόγραμμά της Erasmus ανταλλαγής μαθητών. Τα πανεπιστήμια στο Vilnius και στη Βαρσοβία κάνουν πολλά για να βοηθήσουν Λευκορώσους μαθητές. Αυτή η στήριξη θα πρέπει να είναι πολύ περισσότερο διαδεδομένη. και η ΕΕ θα μπορούσε να βρει τρόπους να χρηματοδοτήσει κέντρα ευρωπαϊκών σπουδών στη Λευκορωσία.

Τέλος, η ΕΕ θα πρέπει να προετοιμαστεί για την επόμενη ημέρα. Ο Putin και ο Lukashenko δεν είναι αθάνατοι. Το να πιστέψουμε ότι οι διάδοχοι τους θα είναι το ίδιο αυταρχικοί με αυτούς, όπως υποστηρίζουν κάποιοι, είναι διανοητικά μοιραίο και τεμπέλικο. ΟΙ Ευρωπαίοι μπορούν να επενδύσουν στην υποστήριξη ατόμων από τη ρωσική αντιπολίτευση όπως ο Mikhail Khodorkovsky, ο οποίος τώρα ζει στη Δύση, για να δημιουργήσουν πολιτικά κινήματα πίσω στο σπίτι.

Κανένα από τα παραπάνω δεν είναι αδύνατο. Στην πραγματικότητα, είναι εύκολα και εφικτά. Χρειάζεται μόνο να δοθούν στους νέους επιλογές για το πώς θα διαχειριστούν την αλλαγή, πώς θα οργανωθούν και πως θα είναι ανεξάρτητα από την κρατική προπαγάνδα.

Ολα τα παραπάνω, σε διαφορετικούς βαθμούς, γινόταν στην Κομμουνιστική Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη πριν την πτώση του τείχους του Βερολίνου το Νοέμβριο του 1989. Έκαναν τη διαφορά. Έδωσαν εξουσία στους ανίσχυρους.



Capital.gr

==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.

 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας