7/3/17

Η γεωπολιτική τα προϊστορικά χρόνια.Ο μύθος του Θησέα. Οι άθλοι ως προετοιμασία της Αθηναϊκής εκστρατείας





Γράφει ο Γεώργιος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας 





Ο πρώτος άθλος του Θησέα είναι ο Περιφήτης ή Κορυνήτης γιος του Ηφαίστου, από τον οποίο είχε κληρονομήσει και ένα πρόβλημα στο πόδι εξού και το ρόπαλο, το οποίο σε άλλες εκδοχές αποδίδεται ορθότερα ως μαγκούρα: την κορύνη από μπρούτζο. Ήταν μονόφθαλμος και γιγαντόσωμος μία περιγραφή που ταιριάζει περισσότερο σε Κύκλωπα. Οι Κύκλωπες είναι γνωστοί εκείνη την εποχή ως τεράστια μυθικά όντα με συγγενική σχέση προς τους θεούς, που έχτισαν τα λεγόμενα Κυκλώπεια τείχη και προέρχονται από τη Λυκία στη νοτιοδυτική Μ. Ασία, νοτίως της Καρίας, δηλαδή της γενέτειρας του Πέλοπα και των Πελοπιδών, από τους οποίους κατάγεται και ο παππούς του Θησέα, Πιτθέας.



Δεν είναι τυχαίο λοιπόν, ότι κατά τη μυκηναϊκή περίοδο παρατηρούμε στην ευρύτερη περιοχή γιγάντιες κατασκευές γνωστές και ως Κυκλώπεια τείχη. Ο Περιφήτης βρίσκεται στην Επίδαυρο, δηλαδή κοντά στην Τίρυνθα στην οποία έχουμε εντοπίσει ανάλογες κατασκευές. Το γεγονός μάλιστα ότι ο Περιφήτης που σημαίνει ξακουστός είναι γιος του Ηφαίστου δείχνει ότι γνωρίζει πολύ καλά από κατασκευές, όπως και όλοι οι Κύκλωπες, όπως αποδίδεται στη μυθολογία, ενώ ο μπρούτζος δείχνει την αξία της περιοχής για τη διακίνηση και την κατασκευή χάλκινων κατασκευών, άρα και οπλισμού.

Αν και πολύ θα θέλαμε να δούμε ένα ανδραγάθημα από πλευράς του Θησέα εδώ θα πούμε πως μάλλον ο μυθικός βασιλιάς δεν πολέμησε με τον «περιβόητο» αλλά θεράπευσε το λαό της Επιδαύρου από κάποια ασθένεια που άφηνε προβλήματα στα άκρα, εξού και η μαγκούρα. Ο Θησέας σκοτώνει την «περιβόητη» ασθένεια με την ίδια τη συνέπειά της, συνήθης συμβολισμός στη μυθολογία, ενώ όπως και σε άλλες περιπτώσεις μυθικών ηρώων παίρνει ως λάφυρο το ρόπαλο από τον πρώτο άθλο του, κατά τον ίδιο τρόπο που ο Ηρακλής πήρε το δέρμα του λέοντος της Νεμέας.

Η σύναψη μίας συμμαχίας με ένα λαό ο οποίος γνωρίζει από κατασκευές και διαθέτει δυνατότητα κατασκευής χάλκινων όπλων (εξού και το χάλκινο ρόπαλο που έχει συνέχεια ο Θησέας μαζί του) είναι πολύ σημαντική και ο Θησέας κατάφερε κάτι σπουδαίο μιας και για 15 χρόνια (από το θάνατο του Ανδρόγεω) αυτή η ασθένεια θα είχε ταλαιπωρήσει το τοπικό στοιχείο και θα είχε γίνει σίγουρα γνωστή σε ένα μεγάλο γεωγραφικό εύρος. Επιπλέον συμμαχεί με τεχνίτες που μπορούν να του εξασφαλίσουν οχυρωματικά έργα στη διαμάχη του με τους Μίνωες.

Εδώ θα πρέπει να πούμε ότι τις ασθένειες εκείνη την εποχή, αλλά ακόμα και το Μεσαίωνα, τις προσωποποιούσαν με φανταστικές μορφές που προέρχονταν από την εικόνα των ίδιων των ασθενών. Αν λοιπόν οι ασθενείς προέρχονται από τη Λυκία και έχουν φτιάξει Κυκλώπεια τείχη είναι Κύκλωπες, οι οποίοι έχουν αρρωστήσει. Στη συνέχεια αυτή η μορφή του άρρωστου Κύκλωπα γίνεται η προσωποποίηση της ίδιας της ασθένειας, το σύμβολό της, με τη διαφορά ότι η θεϊκή φύση των Κυκλώπων, δεν επιτρέπει την ακριβή χρήση τους, ως ασθενείς, επομένως η εικόνα τους δίνεται περιφραστικά, αποφεύγοντας να αποδοθεί η ίδια η λέξη.





Theseus Returns with the Marathonian Bull - Charles-André Vanloo



Στη συνέχεια ο Θησέας φτάνει μέχρι τον Ισθμό, όπου βρίσκει το Σίνη τον Πιτυοκάμπτη, δηλαδή αυτόν που λυγίζει πεύκα. Ο Σίνης λύγιζε δύο πεύκα και έδενε εκεί τα θύματά του τα οποία και έσκιζε στα δύο. Κατά μία άλλη εκδοχή όμως, πολύ διαδεδομένη και αυτή, ο Σίνης λύγιζε ένα δέντρο με την τεράστια δύναμή του και επέβαλε στο θύμα του να το κρατήσει. Το θύμα του δεν είχε τη δική του θεϊκή δύναμη κι έτσι όταν το δέντρο επανερχόταν στη θέση του το θύμα είχε εκτοξευτεί μακριά στη θάλασσα. Ο Θησέας καταφέρνει να νικήσει το Σίνη και να τον τιμωρήσει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που βασάνιζε τα θύματά του.

Σίνης σημαίνει αυτός που λεηλατεί, αρπάζει και βλάπτει. Είναι επίθετο λεόντων και λύκων. Επίσης έχουμε ένα χαρακτηριστικό αυτής της δύναμης. Είναι τόσο ισχυρή που λυγίζει πεύκα. Επίσης υπενθυμίζεται ότι ο Σίνης είναι γιος του Ποσειδώνα, προέρχεται δηλαδή από τη θάλασσα και κατάγεται απευθείας από ένα θεό, προκειμένου να δικαιολογηθεί η δύναμή του.

Ο Ισθμός είναι ένα ιδιαίτερο γεωστρατηγικό σημείο της αρχαίας Ελλάδας, αφού αποτελούσε γνωστό μεταφορτωτικό κέντρο. Η πίτυς των αρχαίων (η πεύκη η χαλέπιος) ήταν το αγαπημένο δέντρο της Ρέας, της μητέρας των θεών, της κόρης του Ουρανού και της Γης, γιατί συμβόλιζε το σύνδεσμο των δύο πνευματικών χώρων. Επίσης αποτελεί σύμβολο του ανδρισμού, αλλά και αποτελεί το ξύλο από το οποίο κατασκευάζονται τα πλοία των αρχαίων Ελλήνων. Εδώ θα προσθέσουμε ότι η Αθηνά είναι θεότητα του ουρανού, εξού και το όνομα Αίθρα, το οποίο αποδίδεται στη μητέρα του Θησέα και ιέρειά της, ενώ ο Αιγέας αποτελεί σύμβολο της γης, εξου και θάβει τα αγαπημένα του αντικείμενα για να τα βρει ο «γιος» του Θησέας. Η κάμψη του συμβόλου του συνδέσμου ουρανού και γης δείχνει ότι ο Σίνης διαταράσσει τη συμμαχία Αθηνών και Τροιζήνας. Επίσης δύναται να συμβολίζει την κάμψη του ηθικού των ανδρών της Αθήνας ή και την κάμψη της ναυτικής δύναμης των γύρω περιοχών, αφού από το πεύκο κατασκευάζονται τα πλοία, όπως προείπαμε. Πρόκειται για συμβολισμό βίας, που προέρχεται από τη θάλασσα και μαστίζει ένα στενό πέρασμα μεταξύ Αθηνών και Τροιζήνας το οποίο είναι σημαντικό και για το εμπόριο, χερσαίο και ναυτικό. Επί της ουσίας, μιας και δε χρησιμοποιείται ο συμβολισμός του ταύρου, έχουμε το συμβολισμό μίας συμμαχικής, προς το Μίνωα, ναυτικής δύναμης, την οποία ο Θησέας εξουδετερώνει και τη στέλνει πίσω στη θάλασσα στην οποία ανήκει.

Ο μύθος συνεχίζει σε αυτή την περιοχή την περιγραφή του δίνοντας ακόμα περισσότερες πληροφορίες. Εκτός από τη θανάτωση του Σίνη ο Θησέας βρήκε εκεί κοντά να κρύβεται η κόρη του, Περιγούνη (αυτή που αγκαλιάζει τα γόνατά της, εκ της στάσης που τη συνέλαβε πίσω από τους θάμνους που κρυβόταν), την οποία και βίασε. Ο βιασμός της κόρης ενός άρχοντα δείχνει ακριβώς τη βίαιη αρπαγή της εξουσίας της περιοχής. Αυτή αργότερα έκανε ένα παιδί το Μελάνιππο, πρόγονο των κατοίκων της Καρίας, που νοτίως συνορεύει με τη Φρυγία. Η Καρία υπενθυμίζουμε ότι είναι η ευρύτερη περιοχή στην οποία ιδρύθηκε η Αλικαρνασσός, η πόλη του Άνθα και των υπηκόων του.

Σε αυτό το σημείο βλέπουμε ότι η Καρία αποτελεί ξεκάθαρα ελληνική περιοχή, στην οποία δραστηριοποιήθηκαν άποικοι Καλαβροί, από τους οποίους προέρχεται και ο Θησέας, μέσω του πατέρα του Πόρου, αλλά και άποικοι του Ισθμού, τους οποίους ο Θησέας έστειλε ως ηττημένους. Αυτό είναι και η εξήγηση της εκτόξευσης του σώματος του Σίνη στη θάλασσα. Ο Θησέας πάντρεψε την Περιγούνη με τον Διονέα (Διονεύς=νεύμα του Δία) της Οιχαλίας της Θεσσαλίας, γεγονός που δείχνει τη δημιουργία μίας συμμαχίας με ένα φύλο, εγκατεστημένο βορείως της Αττικής, στο οποίο έδωσε ως αντάλλαγμα τη διοίκηση του Ισθμού (υπαγωγή του Ισθμού στην Οιχαλία ως αποικία).

Από στρατιωτικής άποψης η συμμαχία με την Οιχαλία είναι πολύ σημαντική διότι η περιοχή βρίσκεται βορείως του βασιλείου της Βοιωτίας, που όπως φαίνεται παρακάτω έχει συμμαχία με τους Μίνωες. Ο Θησέας προσπαθεί να περικυκλώσει πιθανούς αρωγούς των Μινώων, με άλλους συμμάχους, προκειμένου να τους απειλήσει και να κρατήσουν ουδετερότητα ή έστω να αποστείλουν μειωμένη δύναμη, ως βοήθεια προς τους Κρήτες.

Ο Θησέας στη συνέχεια εκτέλεσε άλλον έναν άθλο στην Κορινθία σκοτώνοντας τη γριά στρίγγλα Φαία και τη γουρούνα που είχε για κατοικίδιο, η οποία ερήμωνε την περιοχή και προξενούσε καταστροφές. Η Κρόμμυος σκρόφα, όνομα που πήρε λόγω της περιοχής που δραστηριοποιείτο, ήταν μητέρα του Καλιδώνιου κάπρου και του Ερυμάνθιου κάπρου. Οι δύο αυτοί κάπροι σχετίζονται με τα αρδρευτικά και αντιπλυμμηρικά έργα που είχαν κατασκευαστεί στις ομώνυμες περιοχές και η αντιμετώπιση των καταστροφικών υπερχειλήσεων και πλημμύρων παρομοιάζεται με τη θανάτωσή τους. Ομοίως λοιπόν ο Θησέας ο οποίος κατάγεται από προγόνους γνώστες επί των κατασκευών, αλλά έχοντας συμμαχήσει και με τους Επιδαύριους που είναι πολύ καλοί τεχνίτες, σκοτώνει τη μητέρα των πλημμύρων, τη γουρούνα της Φαίας. Αυτό ενισχύεται και από τη μετάφραση του ονόματος «Φαία» που σημαίνει σκοτεινός και προσομοιάζει τα βρώμικα και λασπώδη νερά μίας πλημμύρας (εξού και ο συμβολισμός του γουρουνιού που ζει στις λάσπες).

Μετά την Κορινθία ο Θησέας φτάνει στη σημερινή Κακιά Σκάλα ή Σκιρωνίδες πέτρες. Εκεί συναντά τον Σκίρωνα, έναν ληστή που επέβαλε στους ταξιδιώτες να του πλένουν τα πόδια και μόλις έσκυβαν τους κλώτσαγε στο γκρεμό, όπου τους περίμενε στο τέλος του μία τεράστια χελώνα που τους έτρωγε. Ο Σκίρωνας είναι άλλο ένα παιδί του Ποσειδώνα, το οποίο δραστηριοποιείται βίαια στην διαδρομή μεταξύ Αθηνών και Τροιζήνας. Ωστόσο ένα σημαντικό στοιχείο είναι πως σε άλλες παραλλαγές του μύθου ο Σκίρωνας δεν είναι ληστής, ιδιότητα που μάλλον αποτελεί νεοτερισμό του μύθου για να κρύψει την πραγματική ιδιότητά του, που δύναται να ενοχλήσει τον ακροατή.



Σύμφωνα με τους Μεγαρείς, βασιλιάς των αρχαίων Μεγάρων ήταν ο Πανδίονας και ο Σκίρων ήταν γαμπρός του. Ο Σκίρων, κατά αυτή την εκδοχή του μύθου, διαθέτει βασιλικό αίμα και δικαίωμα στο θρόνο. Ωστόσο με το θάνατο του Πανδίονα εμφανίζεται ο Νίσος, αδελφός του Αιγέα, ο οποίος αμφισβητεί το δικαίωμα του Σκίρωνα και μαλώνει μαζί του. Ο λόγος της διαμάχης έγκειται στο γεγονός πως ο Πανδίονας είναι εξόριστος βασιλιάς από την Αθήνα και ως εκ τούτου, με το θάνατό του το δικαίωμα διαδοχής δίνεται στον αδελφό του.

Αναλύοντας λίγο περισσότερο αυτό το κομβικό σημείο για την κατανόηση της γεωστρατηγικής της εποχής στο χώρο μεταξύ Αθήνας και Τροιζήνας βλέπουμε ότι το όνομα Πανδίων στο γενεαλογικό δέντρο της βασιλικής οικογένειας των Αθηνών εμφανίζεται δις, ως Πανδίων Α΄ και Πανδίων Β΄ δηλαδή ως ο 5ος και 7ος βασιλιάς των Αθηνών. Πανδίων σημαίνει αυτός που διώκεται από όλους και είναι λογικό όνομα για κάποιον που εκδιώχτηκε από βασιλιάς. Σύμφωνα με το μύθο ο Πανδίονας εκδιώχθηκε από τον αδερφό του Μητέα (εκ του μήτις=σχέδιο, πανουργία, δολοπλοκή) και βασίλεψε στα Μέγαρα. Ο Πανδίων είναι πατέρας του Νίσου, του Αιγέα, του Λύκου και του Πάλλαντα. Οι υιοί του είναι αυτοί που καταφέρνουν να επανακτήσουν την εξουσία στο όνομα του πατέρα τους, ο οποίος όμως αναφέρεται ότι δεν πρόλαβε να βασιλέψει ξανά. Αυτό δείχνει ότι το αθηναϊκό φύλο του Αιγέα επανέρχεται στην Αθήνα σε θέση ισχύος και φυσικά επιβεβαιώνει τις εμφύλιες διαμάχες των Αθηναϊκών φυλών.

Ο Νίσος λαμβάνει το χρίσμα της εξουσίας από τον πεθερό του Ογχήστη (προέρχεται από την πόλη της Βοιωτίας Όγχηστο έδρα της ομώνυμης Αμφικτιονίας και πολιτικοθρησκευτικό κέντρο της Βοιωτικής Ομοσπονδίας, δείχνοντας τη στρατηγική σημασία που διαθέτει η περιοχή για την ασφάλεια της Αθήνας) αφού έχει παντρευτεί την Αβρώτη (που σημαίνει την εξαίρετη, την κομψή). Η Αβρώτη είναι μία βασίλισσα την οποία αναφέρει ο μύθος ως συνετή, πολύ καλή και τρομερά λιτή που όλοι στα Μέγαρα θρήνησαν όταν πέθανε. Αυτό το γεγονός δείχνει πως η διοίκηση των Μεγάρων ανήκει στη Βοιωτία, όπως και ότι το τοπικό στοιχείο στήριζε την εξουσία των Βοιωτών μέχρι το «θάνατο της Αβρώτης», δηλαδή της συνετής διοίκησης.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από τη συνέχεια του μύθου, όπου βλέπουμε ότι γιος του Ογχήστη είναι ο Μεγαρέας, μυθικός ήρωας των Μεγάρων, που συμβολίζει την ίδια την κοινωνία της πόλης. Το όνομα αυτό αποδίδεται σε αρκετούς χαρακτήρες της μυθολογίας, αφού παρουσιάζεται στη συνέχεια και ως γαμπρός του Νίσου, που παντρεύτηκε την Ιφινόη και συμμάχησε εναντίον των Μινώων. Ιφινόη είναι η δύναμη του μυαλού και δείχνει πως η εξουσία των Μεγάρων επιχείρησε έξυπνα συμμαχώντας εναντίον των Μινώων, αφού πρώτα απελευθερώθηκαν από το Θησέα. Επίσης έχουμε άλλο ένα σημαντικό στοιχείο, τη συμμαχία που συνάφθηκε με την ένωση του οίκου του Πανδίονος και του Ογχήστη.

Ο Νίσος, που προέρχεται από το νίσομαι=επανέρχομαι (λογικό για έναν βασιλιά που επανέφερε του Πανδίονες στην εξουσία) είναι γιος του Πανδίονα, ενώ ο Σκίρωνας είναι γαμπρός του. Η απόδοση αυτών των βαθμών συγγένειας δείχνει πως υπάρχουν δύο διεκδικητές της εξουσίας της πόλης, ο πρώτος διαθέτει το κληρονομικό χρίσμα, ενώ ο δεύτερος το αμφισβητεί, όπως έχουμε ξαναδεί στην περίπτωση αποικιών και μητροπόλεων. Πρόκειται δηλαδή για κάποιο τοπικό άρχοντα, ο οποίος επιθυμεί να ανατρέψει τη βασιλική οικογένεια της μητρόπολης της Ογχήστης, αμέσως μετά το θάνατο της συνετής εξουσίας -που συμβόλιζε η Αβρώτη- και της λαϊκής αποδοχής της εξουσίας της Ογχήστου.

Τελικά μετά από τη διαιτησία του Μαντείου των Δελφών αποφασίστηκε ο Νίσος να μείνει βασιλιάς και ο Σκίρωνας να γίνει στρατηγός, δηλαδή τα Μέγαρα να παραμείνουν σύμμαχοι των Αθηνών και υπό την διοίκηση των Βοιωτών. Η ρύθμιση που προέκυψε δείχνει μία μορφή διαρχίας, όπου η πολιτική εξουσία πηγάζει από την Αθήνα αλλά η στρατιωτική εξουσία δεν τους ανήκει, καθότι η βούληση του τοπικού πληθυσμού είναι διαφορετική. Στα παρελκόμενα έχουμε και τον αδελφό της Ιφινόης, κόρης του Νίσου, Βύζαντα, ο οποίος αποίκησε στο γνωστό μας Βυζάντιο.

Στον συγκεκριμένο άθλο δεν πρέπει να παρεξηγούμε την ιδιότητα ληστής που προσδίδεται στο Σκίρωνα. Όλοι οι προηγούμενοι χαρακτήρες που αντιμετώπισε ο Θησέας χαρακτηρίστηκαν ως ληστές, ενώ τονίζεται πως η εκδοχή του ληστή δίδεται στην αθηναϊκή απόδοση του μύθου, γεγονός που εξηγείται ως προσπάθεια μείωσης της υστεροφημίας του Σκίρωνα. Η δολοφονία ενός βασιλιά, όπως ήταν πραγματικά ο Σκίρωνας ήταν κατακριτέα πράξη για την αρχαία ελληνική κοινωνία, η οποία τιμωρούσε τους έχοντες βασιλικό αίμα μόνο με εξορία, όπως έχουμε δει σε πολλούς μύθους. Αυτό δίνει και την εξήγηση της μείωσης της ιδιότητας του Σκίρωνα, αλλά εξηγεί και την απόδοση τιμών από το Θησέα προς το νεκρό, μετά το φόνο, πράξη μοναδική από τον ημίθεο ήρωά μας κατά τη διάρκεια των άθλων του.

Ο Αιγέας είναι ο πρώτος βασιλιάς που επαναφέρει τους Πανδίονες, όπως είναι γνωστός ο οίκος του στην εξουσία των Αθηνών. Η εξουσία αυτή απειλείται, όπως προαναφέραμε, από τα ανίψια του, που θέλουν να τον ανατρέψουν. Αυτό φαίνεται και μέσα από το μύθο με τις οικογενειακές αψιμαχίες, όπως αυτή του Νίσου και του Αιγέα, για το ποιος θα πάρει τη θέση του βασιλιά της Αθήνας, μία διαμάχη που μπορεί να οδήγησε και στο αποτέλεσμα της διαιτησίας για το θρόνο των Μεγάρων. Τα Μέγαρα δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι ήταν το σημείο που αποβιβάστηκε ο Μίνωας όταν εκστράτευσε εναντίον των Αθηνών με αφορμή το θάνατο του γιου του. Είναι πιθανό λοιπόν ο Σκίρωνας να είχε συμμαχήσει με το Μίνωα προσπαθώντας να εκμεταλλευτεί τη δύναμή του για να σφετεριστεί την εξουσία στα Μέγαρα. Το γεγονός ότι ο Σκίρωνας είναι γαμπρός του Πανδίονα δείχνει ότι αυτός έχει πάρει την κόρη του (= μελλοντική εξουσία), άρα έχει και δικαίωμα να χριστεί βασιλιάς μετά το θάνατό του, εξού και η ανάγκη διαιτησίας από το Μαντείο των Δελφών (δε βλέπουμε τέτοιες ενέργειες σε άλλες περιπτώσεις, όπως στην περίπτωση των Σκυλλαίων που προαναφέρθηκε).

Οι περαστικοί που θυσιάζονταν μπορεί να ήταν οι αντιφρονούντες που σκοτώθηκαν για να διατηρηθεί η εξουσία του Σκίρωνα, είτε οι Αθηναίοι και οι σύμμαχοί τους που θέλουν να διέλθουν από την περιοχή. Άλλωστε η χελώνα στην αρχαία Ελλάδα συμβολίζει τη σιγή. Όλοι αυτοί οι λόγοι είναι αρκετοί για να κάνουν το Θησέα να θανατώσει το Σκίρωνα, ο οποίος προφανώς σφετερίστηκε την εξουσία του «θείου» του, με τρόπο δικτατορικό. Σκίρων σημαίνει γύψινος. Ίσως η πίστη που έδειξε και η προδοσία του απέναντι στη συμφωνία της διαιτησίας, ακόμη και η εύθραυστη εξουσία του, η οποία επήλθε με έξωθεν υποστήριξη (Μίνωας), να ήταν ο λόγος αυτού του προσωνυμίου.

Ο πέμπτος άθλος του Θησέα γίνεται στην Ελευσίνα και είναι η αντιμετώπιση του βασιλιά Κερκύονα, ο οποίος υποχρέωνε τα θύματά του να παλεύουν μαζί του και τα σκότωνε με ένα δυνατό εναγκαλισμό. Μάλιστα αισθανόταν τόσο ισχυρός που έταζε το βασίλειό του σε όποιον καταφέρει να τον νικήσει, πράξη κατακριτέα για την αρχαία Ελλάδα, αφού αποτελούσε πράξη ύβρεως (επίδειξη δύναμης επί αδυνάτων). Κερκύων σημαίνει αυτός που έχει ουρά και ο δυνατός εναγκαλισμός θα μπορούσε να παρομοιάζει την τακτική του σφιγκτήρα που ακολουθεί ένας πύθωνας (κέρκος=ουρά ζώου). Η ίδια επίσης τακτική ακολουθείται στην ελληνορωμαϊκή πάλη, της οποίας ιδρυτής σύμφωνα με τους Αθηναίους ήταν ο Θησέας. Εξάλλου ο ήρωάς μας δεν σκότωσε τον Κερκύονα με τη φυσική του δύναμη αλλά με την τακτική του, όπως αναφέρει ο μύθος και μάλιστα με μία λαβή που είναι γνωστή, έως τις μέρες μας, στην ελληνορωμαϊκή πάλη, κατά την οποία του χτύπησε το κεφάλι στο έδαφος.

Ο Κερκύων είναι επίσης γιος του Ποσειδώνα, προέρχεται δηλαδή εκ της θαλάσσης και έχει για κόρη την Αλόπη. Η Αλόπη αναφέρεται ότι διέπραξε αιμομιξία με τον παππού της Ποσειδώνα και γέννησε τον Ιπποθοώντα και για το λόγο αυτό ο πατέρας της την έθαψε στη γη. Ωστόσο, ο Ποσειδώνας τη λυπήθηκε και την μετέτρεψε σε πόλη, την ομώνυμη Αλόπη, δίπλα στην Ελευσίνα. Στο σημείο αυτό βλέπουμε ότι ο βασιλιάς Κερκύονας είναι ένας ιδιαίτερα βίαιος βασιλιάς ο οποίος δε διστάζει να σκοτώσει ακόμα και το ίδιο του το αίμα, ακόμα κι αν αυτό αποτελεί την ίδια του τη δύναμη και εξουσία. Προφανώς ο μύθος της αιμομιξίας κατά τη λογική συμβολισμού της εξουσίας με γυναίκα, κρύβει κάτι βαθύτερο, όπως μια επανάσταση των ίδιων των ανθρώπων του Κερκύονα εναντίον του και μάλιστα κάποιων που ήταν ιδιαίτερα κοντά του και ικανοί να λάβουν το χρίσμα της εξουσίας, τους οποίους και θανάτωσε. Εν συνεχεία, ο μύθος χρησιμοποιεί την ιστορία προκειμένου να δείξει ότι ιδρυτής της Αλόπης είναι ο Κερκύονας, ο οποίος προφανώς εκδίωξε τους αντιφρονούντες από την πόλη του, δημιουργώντας μία νέα πλησίον του για να μπορεί να την ελέγχει. Ταυτόχρονα δείχνει και το λόγο της εξορίας του «εγγονού» (μέλος της βασιλικής οικογένειας) του Κερκύονα, Ιπποθοώντα (θρεμένος από άλογο, κατά το μύθο που λέει ότι τον μεγάλωσε φοράδα).

Ο Θησέας με τη θανάτωση του Κερκύονα παρέδωσε το βασίλειο στον Ιπποθοώντα, ο οποίος αργότερα θα ονομαστεί ήρωας από τους Αθηναίους, προφανώς λόγω της σύναψης συμμαχίας μαζί τους. Μάλιστα από αυτόν προέρχεται και η Ιπποθοωντίδα φυλή. Μία μεταφορική απόδοση του ονόματος του Κερκύονα (ουρά ζώου) είναι και το γεγονός πως η μινωική εξουσία συμβολίζεται με τον ταύρο, επομένως ο ακόλουθος του «ταύρου» μπορεί να συμβολιστεί με την ουρά του.

Στην περιοχή του Ερινέου στην Ελευσίνα, εκεί που άρπαξε ο Πλούτωνας την Περσεφόνη, ο Θησέας συνάντησε τον Προκρούστη ή αλλιώς Πολυπήμων ή Πρόκοπτας ή Δαμάστης. Ο Δαμάστης είναι αυτός που επικρατεί και καταβάλει την αντίσταση, μιλάμε δηλαδή για ένα τύραννο. Περιγράφεται ως σιδεράς, μεταλλουργός ο οποίος έχει την προκρούστεια κλίνη, με την οποία μετράει τους ανθρώπους και είτε τους τραβάει να μεγαλώσουν, είτε τους κόβει τα πόδια αν περισσεύουν. Από αυτό εξηγείται και το παρατσούκλι πρόκοπτας και το προκρούστης, δηλαδή αυτός που χτυπάει το σίδερο στο αμώνι, ο σιδεράς.

Ο Προκρούστης είναι για άλλη μία φορά γιος του Ποσειδώνα και έμενε στο όρος του Κορυδαλλού. Αυτό μας δείχνει ότι η καταγωγή του Προκρούστη είναι από τη θάλασσα, δηλαδή δύναται να είναι και Μινωίτης ή Μινωίτες αν αντιπροσωπεύει ολόκληρο στράτευμα που τοποθετήθηκε εκεί από τους Μίνωες όταν εκστράτευσαν εναντίον της Αθήνας και αποβιβάστηκαν στα Μέγαρα. Πράγματι η τοποθεσία στην οποία τοποθετείται είναι ιδανική για ένα στράτευμα κατοχής, το οποίο ελέγχει την Αττική και την έξοδο αυτής στη θάλασσα. Επίσης έτσι δικαιολογείται η ιδιότητα του σιδερά που προσδίδεται στον προκρούστη, αφού ένα τέτοιο στράτευμα θα χρειαζόταν ένα σιδηρουργείο για τα όπλα του ή τα εργαλεία του.

Το Πολυπήμων προκύπτει από το πολύς και το πήμα που σημαίνει δυστύχημα, όλεθρος, καταστροφή, άρα πολυπήμων είναι αυτός που φέρνει πολλές συμφορές και καταστροφές. Πάντως λόγω του επιθέτου Δαμάστης φαίνεται ότι έχουμε ένα συμβολισμό καταστροφών και λεηλασιών από μία μινωική δύναμη που λυμαίνεται την περιοχή. Η φρικαλεότητα των ακρωτηριασμών δείχνει απλά το μέγεθος των βασάνων της περιοχής που έχει ταλαιπωρηθεί από ξηρασία, ασθένειες, πολέμους και λεηλασίες. Επίσης, μπορεί να είναι η εικόνα από τα θύματα των μαχών, που λογικά έμειναν στην περιοχή.

Τον Θησέα στην συνέχεια καλωσόρισαν στην Ιερά οδό οι Φυταλίδες, ιέρειες των Αθηνών, προσφέροντας θυσίες στον τον Δία και εξαγνίζοντας παράλληλα τον ήρωα για τους φόνους των ληστών και των βασιλέων. Εκείνη την εποχή ο Αιγέας ήταν νυμφευμένος με τη Μήδεια, όπως προαναφέραμε, γεγονός που δείχνει ότι έχει δεχτεί την επιρροή της εξουσίας των Μινώων, κατά τον ίδιο τρόπο που αργότερα βλέπουμε πως έχει εφαρμοστεί στη λήξη του Πελοποννησιακού πολέμου από τη Σπάρτη προς την Αθήνα. Σύμφωνα με το μύθο η Μήδεια γνώριζε την ταυτότητα του Θησέα, σε αντίθεση με τον Αιγέα. Η Μήδεια προειδοποίησε τον Αιγέα πως ο Θησέας θα ερχόταν να καταλάβει το βασίλειο του, αποφεύγοντας να του αποκαλύψει ότι ήταν ο γιος του, που είχε πια ενηλικιωθεί. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τον έπεισε να σκοτώσει το Θησέα, όταν αυτός θα έφτανε στην Αθήνα.

Όντως ο Αιγέας υποδέχτηκε με τιμές το Θησέα, όπως αρμόζει σε κάποιον άρχοντα που φέρει χάλκινα όπλα. Ο φόβος του Αιγέα πηγάζει από το γεγονός ότι είναι ένας βασιλιάς που νοιώθει την εύθραυστη φύση της εξουσίας του, με αρκετούς υποψήφιους για να τον ανατρέψουν. Επομένως είναι λογικό για έναν βασιλιά να φοβάται πως ο ερχόμενος άρχοντας, με τη φήμη που τον ακολουθεί, μπορεί να συμμαχήσει με τους εσωτερικούς αντιπάλους του, προκειμένου να τον ανατρέψει.

Ο Αιγέας διοργάνωσε, προς τιμήν του Θησέα, συμπόσιο στο οποίο του προσέφερε ένα κρασί με δηλητήριο επηρεασμένος από τα ψέματα της Μήδειας. Κατά την τελετή της σπονδής ο Θησέας σήκωσε το σπαθί του για να κόψει ένα κομμάτι από το θυσιασμένο ζώο. Τότε ο Αιγέας αναγνώρισε το ξίφος και τα σαντάλια του, και πέταξε το δηλητήριο από τα χέρια του Θησέα. Σε αυτό το σημείο φαίνεται η αναγνώριση μεταξύ των δύο αντρών των συμφωνημένων για κοινή συμμαχία μεταξύ Τροιζήνας και Αθηνών.

Στην συνέχεια θέλοντας να τιμωρήσει τη Μήδεια που τον είχε ξεγελάσει, την εξόρισε από την Αθήνα μαζί με το «γιο» τους Μήδο, ο οποίος ιδρύει ένα πανίσχυρο βασίλειο με τους αποίκους και τη μητέρα του (=εξουσία) που φυσικά τον ακολούθησαν, τη Μηδία. Δεν είναι τυχαίο στα ύστερα χρόνια ότι η Μηδία εκστρατεύει εναντίον των Αθηνών με μένος, στο πλευρό των Περσών που την έχουν κατακτήσει, ενώ για όσους προσχωρούσαν στις δυνάμεις του Ξέρξη χρησιμοποιείτο η λέξη μήδεψες κι όχι πέρσεψες. Σε αυτό το σημείο του μύθου βλέπουμε ότι οι Μήδιοι είναι απόγονοι Ελλήνων και δη ενός τμήματος του αθηναϊκού λαού, που επιθυμούσε συμμαχία με τον Μίνωα.



==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.


 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας