Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Κωνσταντίνος Γρίβας:Η Ελλάδα θα πρέπει να κινηθεί απρόβλεπτα την ώρα που η Ευρώπη αδυνατεί να κατανοήσει τη γεωπολιτική αξία της.



Συνέντευξη στη Γιώτα Χουλιάρα

(Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό του Geopolitics & Daily News τεύχος Νομβρίου Δεκεμβρίου 2015. Περισσότερες πληροφορίες για το συγκεκριμένο τεύχος ΕΔΩ. Την δημοσιοποιούμε ξανά καθώς κρίνουμε ότι χρήζει ιδιαίτερης μελέτης με βάση τις εξελίξεις )


Ο δρ Κωνσταντίνος Γρίβας, με τον οποίον είχαμε μια συζήτηση για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον πλανήτη, καθώς λαμβάνουν χώρα γεωπολιτικές αλλαγές που θα οδηγήσουν το σημερινό ασύμμετρο πολυπολικό σύστημα στη τελική του μορφή, διδάσκει το μάθημα της Γεωπολιτικής στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και το μάθημα Γεωγραφία της Ασφάλειας και των Αφοπλισμών στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.


- Σύμφωνα με τον Clausewitz η κάθε χώρα στο Βεστφαλιανό σύστημα κατέχει την αντίστοιχη θέση γεωπολιτικής ισχύος (πολιτικο-οικονομική ισχύ, πολιτισμική και στρατιωτική ισχύ) βάση των ικανότητων που φέρει ως έθνος-κράτος. Με δεδομένο το παραπάνω δόγμα πού θα μπορούσε κάποιος να κατατάξει την Ελλάδα του σήμερα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό status quo;




Το σύστημα δεν είναι ακριβώς Βεστφαλιανό.Το Βεστφαλιανό σύστημα που υπήρχε από το 1648 μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ένα πιο ξεκάθαρο σύστημα με τα έθνη κράτη να είναι καθαροί δρώντες, να είναι σχηματισμένοι δρώντες. Το σύστημα ήταν πολυπολικό μεν. αλλά όπως θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω τακτοποιημένα πολυπολικό.Σήμερα, αντιθέτως, υπάρχει μια ασάφεια αναφορικά με το ποιοι είναι οι παίκτες - δρώντες και ποια είναι η ισχύ τους. Η προσωπική μου αντίληψη είναι πως το σύστημα είναι ασύμμετρα πολυπολικό υπό την έννοια ότι δεν έχουν ξεκαθαρίσει οι δρώντες και οι κυρίαρχοι. Όπως επίσης δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιος είναι ο ρόλος του καθενός και η επιμέρους ισχύς τους. ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία κατά βάση δεν έχουν ξεκαθαρίσει τι ρόλο θέλουν μέσα στο διεθνές σύστημα. Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, θα παραμείνουν ένας ισχυρός δρώντας σε παγκόσμιο επίπεδο ή θα οπισθοχωρήσουν σε μια απομόνωση όπως φαίνεται ότι θέλουν σήμερα; Η Ρωσία με την Κίνα θα λειτουργήσουν ξεχωριστά; Θα λειτουργήσουν στο πλαίσιο μιας άτυπης, χαλαρής αλλά υπαρκτής συμμαχίας δημιουργώντας ουσιαστικά έναν ημιαυτόνομο κόσμο μέσα στο πλανητικό σύστημα; Σήμερα όλα αυτά είναι ασαφή. Για μένα ζούμε λοιπόν σ΄ένα νέου τύπου πολυπολικό σύστημα το οποίο είναι ασύμμετρο. Δηλαδή, ναι μεν έχουμε πολλούς δρώντες, δεν έχουμε όμως ξεκάθαρη ταυτότητα και σαφώς δεν έχουμε ξεκάθαρη σχέση μεταξύ τους.



-Από τη στιγμή, όμως, που δεν υπάρχει ξεκάθαρη σχέση των παικτών, να υποθέσουμε πως και η Ελλάδα αδυνατεί να έχει μια ξεκάθαρη θέση;



Η Ελλάδα μπορεί να έχει ξεκάθαρη θέση.Υπάρχουν ευκαιρίες. Αν οι ΗΠΑ οπισθοχωρήσουν σε ένα είδος ημιαπομόνωσης, κάτι που είναι πάρα πολύ πιθανό για μια σειρά από λόγους (γιατί δεν έχουν την ισχύ που είχαν, γιατί δεν έχουν την οικονομία που είχαν ώστε να διατηρούν παγκόσμια παρουσία, γιατί πλέον η πρόκληση της Κίνας είναι πολύ μεγάλη, γιατί πλέον χάρη στα αποθέματα σχιστολιθικού αερίου που έχουν ανακαλύψει στο έδαφός τους έχουν για πρώτη φορά μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ενεργειακή αυτάρκεια- κατά συνέπεια δεν έχουν και την ανάγκη να ασκούν προβολή ισχύος στον υπόλοιπο πλανήτη - τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που ασκούσαν μέχρι τώρα) δημιουργούνται διάφορα κενά. Δημιουργούνται περιοχές στις οποίες θα παίξουν ρόλο τοπικές δυνάμεις - η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι τοπική δύναμη λόγω μεγέθους αλλά μπορεί να είναι αυτό που λέμε μεταλλακτικό κράτος. Δηλαδή οι επιλογές της να είναι κρίσιμης σημασίας αναφορικά με το πως διαμορφωθούν οι ισορροπίες ισχύος στη περιοχή. Η Ελλάδα έχει ρόλο να παίξει καθώς βρίσκεται σε μια κρίσιμη γεωγραφικά περιοχή η οποία είναι πολύ πιθανό στο ορατό μέλλον να μην ελέγχεται από κανέναν ισχυρό δρώντα. Να μην είναι αμερικάνικο ή ρωσικό μαγαζί με άλλα λόγια.. Αυτό σημαίνει ότι επιμέρους χώρες, χώρες δηλαδή που βρίσκονται σε κρίσιμες περιοχές, θα έχουν πολύ σημαντικό ρόλο αρκεί να γίνουν αυτόφωτες.



- Η Τουρκία ποιο ρόλο θα διεκδικήσει στη περιοχή;



Η Τουρκία διεκδικεί το ρόλο της περιφερειακής υπερδύναμης και κατά συνέπεια η ατζέντα της εξ αντικειμένου είναι ανταγωνιστική με την ατζέντα στρατηγικών άλλων δυνάμεων, όπως ΗΠΑ, Ρωσία, Αίγυπτος και Ιράν που θέλουν να έχουν ρόλο στην περιοχή.



- Ποιες συμμαχίες θα προσπαθήσει να πραγματοποιήσει ο Ερντογάν; Θα προσπαθήσει να έρθει πιο κοντά με τις ΗΠΑ και να είναι ο σύμμαχός τους;


Ο μεγάλος σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή είναι οι Κούρδοι. Εξ αντικειμένου το γεγονός αυτό τους φέρνει σε σύγκρουση ΗΠΑ Τουρκία. Παρά όσα λέγονται,κατά τη δική μου άποψη είναι φύση και θέση ανταγωνιστικές χώρες. Όσο πιο ισχυρή γίνεται η Τουρκία στην περιοχή, τόσο περισσότερο απομειώνεται η δυνατότητα των ΗΠΑ να ασκούν παρεμβατική πολιτική δια αντιπροσώπων. Προσωπικά, ποτέ δεν πίστεψα ότι η Τουρκία είναι ενεργούμενο των Αμερικανών. Πάντοτε η Άγκυρα είχε τις δικές της τοποθετήσεις, ακόμη και τον καιρό της παντοδυναμίας των ΗΠΑ αλλά τώρα πλέον πολύ περισσότερο.



- Ως αντιστάθισμα στις επαφές Κούρδων Αμερικάνων θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν οι σχέσεις Ρωσίας Τουρκίας; ( Να σημειώσουμε πως η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε λίγα εικοσιτετράωρα πριν τη κατάρριψη του ρωσικού αεροπλάνου από τη Τουρκία, επομένως τα λεγόμενα του δρ Γρίβα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς ρίχνουν φως στο κυκεώνα των σχέσεων των δυο χώρων και εξηγούν εκ των προτέρων την κίνηση της Τουρκίας )



Προς στιγμήν με τον αγωγό Turk Stream φάνηκε ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια άνοιξη στις Ρωσοτουρκικές σχέσεις, δηλαδή να προχωρήσουν ακόμη και σε μια τακτική συμμαχία οι δυο τους, παρόλο που η γεωπολιτική τους σχέση είναι σαφέστατα ανταγωνιστική και λόγω ιστορικών ανταγωνισμών αλλά και όπως διαμορφώνονται σήμερα οι καταστάσεις. Απ΄ό,τι φαίνεται οι σχέσεις των δυο χωρών δεν προχωράνε, γιατί η Τουρκία έχει ξεκάθαρα διαφορετική οπτική και συμφέροντα στο χώρο της Μέσης Ανατολής και ιδιαίτερα στο χώρο της Συρίας. Επομένως, για το θέμα και μόνο της Συρίας οι δυο χώρες μοιραία έρχονται σε σύγκρουση. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε πως η Ρωσία έχει καταφέρει με τις μέχρι στιγμής κινήσεις της να αποκτήσει προνομιακή πρόσβαση σ΄ένα σιιτικό άξονα που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή και αποτελείται από το Ιράν, τη κυβέρνηση της Βαγδάτης (την επίσημη κυβέρνηση του Ιράκ που δεν ελέγχει μεν όλο το Ιράκ αλλά παραμένει ένα σημαντικό κομμάτι της περιοχής) το καθεστώς Άσαντ στη Συρία και τη Χεζμπολάχ. Η Ρωσία με καταλύτη την υποστήριξη της στον Άσαντ διαμορφώνει μια πολύ σοβαρή σχέση με αυτόν τον άξονα ο οποίος και γεωγραφικά μπορεί να αποτελέσει ένα διάδρομο που ενώνει την κεντρική Ασία, που είναι σαφέστατα υπό τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας με την Ανατολική Μεσόγειο. Αυτός ο διάδρομος εκ των πραγμάτων θέτει σε κατάσταση απομόνωσης την Τουρκία και περιορίζει τον ρόλο της ως γεωγραφικό φράγμα της Ρωσίας γιατί αποκτά κατά κάποιο τρόπο μια παράπλευρη οδό η Ρωσία. Εξ αντικειμένου λοιπόν περιορίζεται ο ρόλος της Τουρκίας ενώ η ανταγωνιστική σχέση Ρωσίας Τουρκίας ενισχύεται.



-Η Ελλάδα πως θα μπορούσε να διαμορφώσει τις σχέσεις της με τη Ρωσία την ώρα που βλέπουμε πως το Κρεμλίνο αποκτά ουσιαστικό ρόλο μέσα από τις κινήσεις του στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.




Είμαι φανατικός οπαδός της Ελληνορωσικής προσέγγισης και μάλιστα σε στρατηγικό επίπεδο.Δυστυχώς, στην Ελλάδα υπάρχει μια λογική του ανήκω κάπου, δηλαδή μέχρι στιγμής υπάρχει η λογική του «ανήκομεν εις τη Δύση», δηλαδή ανήκουμε στο υπηρετικό προσωπικό της Δύσης.Η όποια σχέση συμμαχίας της Ελλάδας με τη Ρωσία ερμηνεύεται κάτω από αυτό το πρίσμα ως μετάβαση της κυριότητας. Δηλαδή, ότι θέλουμε να ανήκουμε στη σφαίρα επιρροής των Ρώσων. Προσωπικά, δεν επιθυμώ κάτι τέτοιο και θα ήταν λάθος. Διότι το διεθνές σύστημα όπως διαμορφώνεται σήμερα θέλει περισσότερο αυτόφωτα κράτη παρά πειθαρχικούς υπηρέτες. Ακόμη και αν συνεχίσει η Ελλάδα ως κράτος να είναι ξεκάθαρα μέσα σ΄αυτό που αποκαλούμε Δυτικός κόσμος και να εξυπηρετεί τα συμφέροντά του σ΄αυτό το δυναμικό ρευστό σύστημα που διαμορφώνεται σήμερα, που επαναλαμβάνω είναι ασύμμετρα πολυπολικό, θα πρέπει να έχει πολύ περισσότερο αυτόφωτο και αυτόνομο ρόλο, να σκέφτεται κυρίως για τον εαυτό της,για να είναι πολύτιμη στους συμμάχους-αφέντες της, απ΄ό,τι αν παραμείνει πειθαρχικό και πειθήνιο όργανο και περιμένει να της πουν τι θα κάνει.



Προσωπική μου εκτίμηση είναι πως η Ελλάδα θα πρέπει να καταστεί ένα απρόβλεπτο κράτος σ΄αυτό το ασύμμετρο και ασαφές πολυπολικό σύστημα που ακόμη δεν έχει πάρει σάρκα και οστά.

Γι΄αυτό και δε γνωρίζουμε πως θα διαμορφωθεί. Το να μην είσαι δεδομένος, να μην θεωρείσαι δεδομένος για κανέναν, να είσαι απρόβλεπτος όσον αφορά το μέλλον, είναι ίσως το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να έχει κάποια χώρα σήμερα γενικώς. Ειδικά μια χώρα που βρίσκεται στη θέση που βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα. Και αν θέλεις αυτή τη στρατηγική της απροβλεπτότητας να τη φτάσεις στο ακρότατο όριο της, θα πρέπει να διαμορφώσεις ένα πλέγμα συμμαχιών με άλλες χώρες της περιοχής. Όχι χώρες υπερδυνάμεις. Αναφέρομαι σε χώρες της ευρύτερης περιοχής που είναι και αυτές απρόβλεπτες είτε κατ΄επιλογή είτε κατ΄ανάγκη. Μια από αυτές τις χώρες είναι η Σερβία. Η Σερβία έχει μείνει εκτός του Δυτικού συστήματος γιατί δε θέλησαν να την εντάξουν αλλά απ΄ό,τι φαίνεται τώρα κάνει κι αυτή δεύτερες σκέψεις γιατί βλέπει την κατάσταση στην Ελλάδα. Προσπαθεί να ενεργοποιήσει εκ νέου τη σχέση της με τη Ρωσία και προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της περισσότερο απ΄ό,τι στο παρελθόν. Η Σερβία έχει εθνοκεντρική λογική όσον αφορά την ανάπτυξη της οικονομίας της. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα αυτόφωτο κράτος, ένα απρόβλεπτο κράτος αλλά και σημαντικό κράτος γιατί είναι ο κληρονόμος της Γιουγκοσλαβίας. Θα πρέπει να θυμηθούμε πως στο παρελθόν η Γιουγκοσλαβία είχε πάντοτε πολύ μεγαλύτερο ρόλο στη περιοχή σε σχέση με το μεγέθος της. Ήταν πρωτεργάτης του κινήματος των Αδεσμεύτων. Η πολιτική της ήταν παγκόσμιου επιπέδου. Η Γιουγκοσλαβία του Τίτο είχε πλανητική πολιτική καθώς και το στοιχείο της απροβλεπτότητας. Επίσης, υποψήφια τοπική δύναμη στην περιοχή φύση και θέση φιλελληνική υπό αυτό το καθεστώς και με μεγάλα στοιχεία απροβλεπτότητας είναι η Αίγυπτος, με την οποία έχουμε ξεκάθαρα συνεργατικά συμφέροντα. Η Αίγυπτος είναι αντι-Τουρκική τουλάχιστον με το σημερινό της καθεστώς. Η Ελλάδα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα άξονα συμμαχίας τόσο με την Αίγυπτο όσο και με το Ιράν.

Το Ιράν μπαίνει πλέον εκ νέου στην παγκόσμια αρχιτεκτονική. Δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιες θα είναι οι επιλογές του. Έχει ανταγωνιστικά στοιχεία με τη Ρωσία, που θα το διεκδικήσει αλλά δεν είναι ξεκάθαρο αν το Ιράν θα κινηθεί προς τη ρωσική κατεύθυνση. Κάποια κομμάτια του αμερικανικού κατεστημένου θα ήθελαν να το ρυμουλκήσουν προς την πλευρά τους γιατί αποτελεί φυσικό ανάχωμα της Ρωσίας. Και το Ιράν είναι μια φιλελληνική χώρα με βάση τα πολιτισμικά της στοιχεία. Η Ελλάδα με το Ιράν έχει συνεργατικά συμφέροντα. Ας μην ξεχνάμε πως το Ιράν διεκδικεί το ρόλο μιας τοπικής υπερδύναμης, άρα εξ αντικειμένου δεν θέλει να υπάρχει μια πολύ ισχυρή Τουρκία.Στη περιοχή που δρα το Ιράν μια θα είναι η υπερδύναμη, ή το Ιράν ή η Τουρκία.Όσο αποδυναμώνεται η Τουρκία τόσο δυναμώνει το Ιράν.

Επομένως, η Ελλάδα θα μπορούσε να βάλει τον εαυτό της σ΄ενα κέντρο, σ΄ένα πλέγμα συμμαχιών το κυρίαρχο στοιχείο του οποίου να είναι ότι ως χώρα δεν είμαστε δεδομένοι. Η Ελλάδα θα πρέπει να κινείται με κριτήριο ότι διαπραγματεύεται το μέλλον της σε λευκό χαρτί χωρίς κανένα δεδομένο. Δεν απορρίπτουμε συζητήσεις με κανέναν, αλλά πλέον συζητάμε επί νέας βάσεως, όχι με αυτό που ίσχυε πριν από 5,10, 15,30 χρόνια αλλά με αυτό που αναμένουμε να ισχύει στο μέλλον.


-Πόσο εφικτό είναι να ακολουθήσουμε αυτή τη πολιτική; Δεν θα υπάρξουν προβλήματα/αντιδράσεις είτε από τις ΗΠΑ είτε από άλλες χώρες που μέχρι πρότινος μας θεωρούσαν δεδομένους;


Υπάρχει ένας μεγάλος μύθος στην Ελλάδα ότι αν κινηθούμε προς οποιαδήποτε άλλη κατεύθυνση πλην του σκληρού πυρήνα της Δύσης, θα υποστούμε άπειρα δεινά. Για μένα όλα αυτά είναι προφάσεις εν αμαρτίαις. Στην ουσία είναι ένα κάλυμμα για μια εσωτερική δυσλειτουργία. Άλλωστε τι θα μπορούσαν να μας κάνουν. Αν εξαιρέσουμε κάποιες φιλολογίες περί ασύμμετρων απειλών που προσωπικά δεν τα συζητώ καν, η μόνη ρεαλιστική απειλή θα ήταν από πλευράς Τουρκίας, αλλά όπως πιστεύω η Τουρκία δεν θα ενεργήσει με βάση κάποιες εντολές, θα ενεργήσει μόνο αν τη βολεύει την ίδια. Και σε καμία περίπτωση δεν θα βόλευε τις ΗΠΑ μια ισχυρή Τουρκία έναντι μιας αδύναμης Ελλάδας.


Ας είμαστε όμως ρεαλιστές. Ό,τι και να γίνει η Ελλάδα θα παραμείνει μέσα στο Δυτικό στρατόπεδο τουλάχιστον στον ορατό χρονικό ορίζοντα. Πιστεύω, λοιπόν πως ακόμη και μέσα σ΄αυτό το πλαίσιο της αμερικανικής γεωστρατηγικής, θα θέλανε μια ισχυρότερη, πιο αυτόφωτη, απρόβλεπτη και πολυπαραγοντική Ελλάδα η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα έναντι της Τουρκίας.

-Αυτή τη στιγμή όμως η Ελλάδα αδυνατεί να διαπραγματευτεί ακόμη και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρατηρήσαμε πως στη περίπτωση του μεταναστευτικού προβλήματος οι Ευρωπαίοι εταίροι ήταν ιδιαίτερα δηκτικοί με τη χώρα μας σε αντίθεση με τη στάση την οποία κράτησαν με τη Τουρκία.

Προσωπκή μου εκτίμηση είναι πως η Ελλάδα στη σχέση της με την Ευρώπη, όσο τουλάχιστον αφορά τη διαχείριση των προσφυγικών ροών αλλά και γενικότερα, πρέπει να κατανοήσει ότι δεν υπάρχει Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ένας συλλογικός μύθος ότι δηλαδή υπάρχει μια γεωπολιτική οντότητα που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση και λειτουργεί συλλογικά. Οι παλιές συμμαχίες, η παλιά Αντάντ, για παράδειγμα, είχε πολύ περισσότερη ουσία και ενότητα από τη σημερινή ΕΕ. Μέσα στην ΕΕ δεν βλέπω να μπορεί να κάνει κάτι ουσιαστικό η Ελλάδα. Με επιμέρους ευρωπαϊκά κράτη θα μπορούσε να συζητήσει. Το μειονέκτημα που μας διακρίνει σήμερα είναι η μεγάλη οικονομική πίεση μέσα στο γεωπολιτικό χώρο της Ευρώπης όπου κάθε ζήτημα γεωπολιτικής βρίσκεται υπό διωγμό. Όπως λένε αρκετοί Αμερικάνοι ειδικοί, οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να παραμένουν στη φούσκα, στη φυσαλίδα του τέλους της ιστορίας. Νομίζουν ότι δεν υπάρχουν γεωπολιτικά ζητήματα παρά μόνο οικονομικά-τεχνοκρατικά ζητήματα. Άρα, μ΄αυτούς τους ανθρώπους δεν μπορείς να συνεννοηθείς.

-Πάμε προς διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης;


Επειδή η Ιστορία μας εκπλήσσει και ποτέ δεν κινείται γραμμικά, δεν μπορείς να είσαι σίγουρος. Προσωπικά πιστεύω ότι η Ευρώπη θα κινηθεί προς κάποιας μορφής ενοποίηση στο μέλλον γιατί αν δεν το κάνει πολύ δύσκολα θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του μέλλοντος. Αλλά, αν κάνουμε μια προβολή στο μέλλον όσων βλέπουμε σήμερα, τότε δεν μιλάμε πλέον για επερχόμενη διάλυση. Η διάλυση υπάρχει. Κι αυτό φαίνεται και στο τρόπο διαχείρισης των προσφυγικών ροών. Δεν υπάρχει κανενός είδους συνεργασία.



- Μέσα σ΄αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον ποιος ο ρόλος του ΝΑΤΟ;



Το ΝΑΤΟ αναζητά ρόλο. Προσωπικά πιστεύω πως στο ορατό μέλλον το ΝΑΤΟ θα ξαναγυρίσει στον αντιρωσικό χαρακτήρα για τον οποίον δημιουργήθηκε και κάποιες χώρες ήδη αποτελούνε τα χρυσά παιδιά του ΝΑΤΟ με προεξάρχουσα την Πολωνία.(Ήδη η πολωνική κυβέρνηση δίνει πάρα πολλά χρήματα για συμβατικού χαρακτήρα στρατιωτικούς εξοπλισμούς που στοχεύουν την πολεμική μηχανή της ανερχόμενης Ρωσίας.) Είναι δεδομένο λοιπόν πως οι χώρες αυτές, τα χρυσά παιδιά του ΝΑΤΟ, θα συνεργαστούν και με τις ΗΠΑ ώστε να ξαναθυμηθεί το ΝΑΤΟ ότι είναι φτιαγμένο για να αντιμετωπίσει τη Ρωσία. Και ήδη κάτι τέτοιο το βλέπουμε στο βορρά της Ευρώπης. Στη Βαλτική, η Λιθουανία φέτος είχε 35% αύξηση των αμυντικών δαπανών σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά που επίσης ήταν αυξημένες οι δαπάνες σε σχέση με παλαιότερα έτη. Η Πολωνία έχει ένα τρομακτικά φιλόδοξο εξοπλιστικό πρόγραμμα της τάξεως των 25 δις ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για τις υπόλοιπες χώρες της Βαλτικής. Χώρες όπως η Φινλανδία που παραδοσιακά έπαιζε το ρόλο του buffer state. Επίσης η Σουηδία που δεν ανήκει στο ΝΑΤΟ, εκ νέου ενισχύει και προωθεί πολύ έντονη αντι-Ρωσική ρητορική. Ακόμη και η Γερμανία αρχίζει να ενισχύει τα δικά της στρατεύματα.



-Παραδοσιακά όμως Γερμανία Ρωσία έχουν σχέσεις και ας μη λησμονούμε πως οι Γερμανοί είναι οι καλύτεροι ενεργειακοί πελάτες της Ρωσίας.



Ναι,έτσι είναι. Γερμανία Ρωσία από την εποχή του Αλεξάνδρου Νιέφσκι είχαν μια σχέση αγάπης μίσους, η οποία διαπερνά όλη τους την ιστορία. Ακόμη και στα χρόνια πριν από το Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, το Σύμφωνο Μολότωφ - Ρίμπεντροπ δεν ήταν μόνο για να αποκοιμίσει τους Ρώσους, είχε ένα υπόβαθρο. Δηλαδή ένα κομμάτι του γερμανικού-ναζιστικού κατεστημένου ήθελε να υπάρχει μια στρατηγική σχέση με τη Ρωσία. Κλασσικές γερμανικές γεωπολιτικές θεωρίες του Χάους Χόφερ που μοίραζε τον κόσμο σε ζώνες,άφηναν ρόλο για τη Ρωσία.




-Τα πλήγματα που δέχτηκε η Γερμανία από τις ΗΠΑ με αιχμή του δόρατος το σκάνδαλο της volkswagen δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αφορμή Γερμανία και Ρωσία να έρθουν πιο κοντά;



Δύσκολα θα μπορούσε να δώσει κάποιος απάντηση σ΄αυτό. Η Γερμανία έκανε μια αυτοκαταστροφική κίνηση, να διακόψει τις σχέσεις των δυο χωρών στο επίπεδο της υψηλής στρατηγικής στο όνομα κάποια ανύπαρκτης ρωσικής επιθετικότητας. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε πως στο Δυτικό κόσμο καλλιεργείται ο φόβος προς τη Ρωσία και τη ρωσική επιθετικότητα. Δεν υπάρχει καμία ρωσική επιθετικότητα και δεν υπήρχε και ποτέ, ας είμαστε ρεαλιστές. Ακόμη και στα χρόνια της ΕΣΣΔ στην ουσία δεν υπήρχε ρωσική επιθετικότητα καθώς οι χερσαίες δυνάμεις όπως ήταν η Σοβιετική Ένωση κατά κανόνα είναι πολύ συντηρητικές και επιθυμούν μια ζώνη ασφαλείας γύρω τους. Δεν τους νοιάζει η ανεξέλεγκτη επέκταση. Αυτό είναι ίδιον των ναυτικών δυνάμεων. Υφίσταται ήδη από την εποχή του Θουκυδίδη και του ανταγωνισμού Σπάρτης Αθήνας μέχρι και τη σημερινή εποχή. Η Ρωσία δεν επιθυμούσε μια ανεξέλεγκτη επέκταση στη Δυτική Ευρώπη. Με την επαναγέννηση της Ρωσίας, όταν ανέλαβε ο Πούτιν τα ηνία από τον Γέλτσιν, όπως φαίνεται το κυρίαρχο κομμάτι της υψηλής ρωσικής στρατηγικής ήταν η δημιουργία κάποιου άξονα/ένωσης με πυρήνα της προσπάθειας αυτής τη Γερμανία. Ο Πούτιν στην ουσία ονειρευόταν τη μεγάλη Ευρώπη, αυτή που ονειρευόταν και ο Ντε Γκωλ,όπου το ένα της κομμάτι θα ήταν η ΕΕ και το άλλο της κομμάτι η Ρωσία. Αυτό δεν προχώρησε εξαιτίας των ευρωπαϊκών εμμονών, οι οποίες υπάρχουν παντού και όχι μόνο σε κάποιους ηγετικούς κύκλους. Η αντι ρωσική ρητορική υπάρχει στις Δυτικές κοινωνίες, την παρατηρούμε σε συνέδρια και σε άρθρα στον Ευρωπαϊκό Τύπο. Είναι δεδομένο πως θα ακούσεις ότι ο Πούτιν είναι ένας στυγνός δικτάτορας. Το γεγονός ότι είναι ο πιο δημοφιλής ηγέτης σε όλο τον πλανήτη αυτή τη στιγμή δεν παίζει κανένα ρόλο.


Αυτομάτως, λοιπόν, η αποκοπή της Ρωσίας από την Ευρώπη ενεργοποιεί το ασιατικό κομμάτι της ρωσικής επικράτειας.Η χώρα ωθείται προς την Κίνα, η οποία από την πλευρά της, επειδή ασφυκτιά μέσα στα σύνορά της και επειδή οι Αμερικανοί της αρνούνται να εξελιχθεί σε ναυτική υπερδύναμη, ωθείται και αυτή με τη σειρά της προς τη Ρωσία. Έχουμε, δηλαδή, ένα είδος ενδόρυξης όπου τα δυο μεγάλα ευρασιατικά κράτη κινούνται το ένα προς το άλλο λόγω πιέσεων από το εξωτερικό. Η αγορά της Κίνας είναι απείρως μεγαλύτερη από την αγορά της Γερμανίας γεγονός που συμφέρει τη Ρωσία ενεργειακά και όχι μόνο.


Δημιουργείται ένα δίπολο ανάμεσα στις δυο αυτές χώρες παρά το γεγονός ότι έχουν ανταγωνιστικά στοιχεία μεταξύ τους και ιστορικά (στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου η Κίνα με τη Ρωσία ενεπλάκησαν σε πολεμική αντιπαράθεση). Αυτά τα στοιχεία φαίνεται πως παραμερίζονται. Πάμε ουσιαστικά σε μια γεωπολιτική συσσωμάτωση, αυτό που κάποιοι αναλυτές ονομάζουν η πρώτη υπερ-υπερδύναμη στην Ιστορία της ανθρωπότητας.



- Ποια θα είναι η αντίδραση των ΗΠΑ σ΄αυτό το δίπολο; Υπάρχει περίπτωση μέσα στο 2016 μια ενδεχόμενη νίκη των Ρεπουμπλικάνων στις προεδρικές εκλογές να οδηγήσει σε αλλαγή της εξωτερικής πολιτικικής της χώρας και επιστροφή στα χνάρια των επιθετικών πολιτικών του παρελθόντος επί Μπους;




Νομίζω πως ο διάδοχος του νεοσυντηρητικού δόγματος Μπους είναι η Χίλαρι Κλίντον. Από τους Ρεπουμπλικάνους τόσο ο Τραμπ όσο και ο Τζεμπ Μπους εκφράζουν μια τάση νεοαπομονωτισμού των ΗΠΑ ή εν μέρει απομονωτισμού. Μέσα στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, το πιο σκληρό του κομμάτι που είναι το Tea Party συντάσσεται πλέον με τον απομονωτισμό, με ένα νέο δόγμα Monroe, δεν ενδιαφερόμαστε τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο.



-Η Χίλαρι Κλίντον, αν τελικά κερδίσει τις εκλογές, θα μπορούσε να κινηθεί επιθετικά εναντίον της Ρωσίας δεδομένων των στοιχείων που προαναφέρθηκαν και για την αναβίωση του αντιρωσικού χαρακτήρα του ΝΑΤΟ;


Ναι, θα μπορούσε. Μόνο που τότε μπαίνουμε σε πάρα πολύ περίεργες εξελίξεις και δεν αποκλείεται να έχουμε βίαιη αναγέννηση του φόβου ενός νέου πυρηνικού πολέμου όπως στη περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.Είναι πλέον τέτοιες οι ισορροπίες που αν προκύψει ένταση ανάμεσα στις δυο χώρες, δεδομένου και του γεγονότος ότι ο ρωσικός στρατός είναι τόσο καλά εξοπλισμένος και εκπαιδευμένος που αν κινηθεί προς τις ευρωπαϊκές χώρες δεν θα δύναται κανένα εμπόδιο να τον σταματήσει. Επομένως, οι Αμερικάνοι θα βάλουν ξανά στο προσκήνιο το πυρηνικό φόβητρο και πλέον θα πάμε σε νέο εν δυνάμει πυρηνικό πόλεμο που κατά την άποψή μου θα είναι πολύ πιο επικίνδυνος από τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.


Βέβαια πιστεύω ότι δεν θα εξελιχθούν έτσι τα γεγονότα καθώς οι ΗΠΑ δεν έχουν πλέον το δυναμικό να κινηθούν επιθετικά. Οι Αμερικάνοι έχουν υποστεί πολλές αποτυχίες και αυτό φαίνεται. Έχουν σπαταλήσει χρήμα, αίμα και μεγάλο μέρος της πολεμικής τους μηχανής για να κάνουν τι; Κατέστρεψαν το καθεστώς του Καντάφι στη Λιβύη που είχε εξελιχθεί φιλικά προς αυτούς για να δημιουργήσουν τελικά ένα χάος στη περιοχή. Σιγοντάρησαν την περιβόητη Αραβική Άνοιξη για να βγει τελικά η κυβέρνηση Σίσι στην Αίγυπτο η οποία όπως φαίνεται κινείται περισσότερο προς τη Ρωσία, ενώ ο Μουμπάρακ ήταν τεράστια επένδυση γι΄αυτούς. Την τελευταία 20ετία παρακολουθούμε μια σειρά καταστροφικών λαθών, το ένα μετά το άλλο, από την πλευρά των ΗΠΑ.Προσπαθώντας από την άλλη να απομονώσουν τη Ρωσία την σπρώχνουν στην αγκαλιά της Κίνας δημιουργώντας ένα γεωσύστημα που αν καταφέρει και ξεπεράσει τις δικές του αντιφάσεις, θα είναι κάτι που δεν θα έχουμε ξαναδεί στην ανθρώπινη Ιστορία. Τα μεγέθη Ρωσίας Κίνας δεν θα μπορούν να αντιμετωπιστούν στο μέλλον καθώς είναι τρομοκτικά. Πιστεύω, λοιπόν, ότι όπως οδηγείται η κατάσταση θα πάμε σε μια πιο συγκρατημένη πολιτική από την πλευρά των ΗΠΑ.

Από την άλλη, η υπερ-υπερδύναμη Ρωσίας -Κίνας αν τελικά δημιουργηθεί θα απορροφήσει τις περιφερειακές χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης κάτι που ήδη έχει γίνει στην ουσία. Θα προσπαθήσει να ρυμουλκήσει το Ιράν. Θα δούμε πως θα κινηθεί με το Πακιστάν και την Ινδία. Στα γεωπολιτικά κενά που θα δημιουργηθούν στις διάφορες περιοχές του πλανήτη, θα ανατείλουν οι τοπικές υπερδυνάμες. Επίσης θα υπάρχει ρόλος για τις πιο μικρές αλλά σημαντικές χώρες όπως είναι η Ελλάδα, οι αποκαλούμενες μεταλλακτικές χώρες. Εκεί η Ελλάδα λόγω θέσης και Ιστορίας θα κληθεί να αναζητήσει το ρόλο της.



- Στη Συριακή κρίση πως θα εξελιχθεί η κατάσταση;




Πολύ δύσκολα θα υπάρξει νικητής στη Συρία. Δεν πιστεύω ότι θα πέσει ο Άσαντ και ποτέ δεν πίστεψα ότι θα έπεφτε γιατί έχει μεγάλη λαϊκή υποστήριξη στις δικές του περιοχές. Στο μεταξύ πολύ δύσκολα μπορεί να κατανικηθεί ολοκληρωτικά το DAESH. Κατ΄εμέ είναι σχεδόν αδύνατο. Αν γίνει, θα γίνει από συνδυασμένη δράση όλων. Οι Ρώσοι από μόνοι τους δεν μπορούν να το νικήσουν....



- Δηλαδή για να νικηθεί το DAESH θα πρέπει να επιτευχθεί στρατιωτική συνεργασία Ρώσων -Αμερικάνων....




Για μένα οι Αμερικάνοι είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης...μιλάω για στρατιωτική επιχείρηση από Ιρανικές δυνάμεις.....



- Συμφέρει το Ιράν να κάνει τέτοια κίνηση;




Σίγουρα ναι, αν κατάφερνε να επιβάλλει έναν πλήρη έλεγχο της Συρίας, να την έχει πάρει εκ νέου ο Άσαντ και το καθεστώς της Βαγδάτης που είναι φιλο-σιιτικό και φιλο-ιρανικό... Αλλά δε νομίζω πως θα γίνει κάτι τέτοιο. Πιστεύω πως πάμε σε μια νέα γεωγραφία της περιοχής όπου θα υπάρχουν ασαφή σύνορα. Στο κέντρο της Συρίας θα παραμείνει το χαλιφάτο αλλά ελπίζω περιχαρακωμένο. Ένα κομμάτι της Συρίας θα παραμείνει υπό τον Άσαντ, οι Κούρδοι θα αποκτήσουν ένα ακόμη defacto κουρδικό κράτος στα βόρεια της Συρίας και θα προσπαθήσουν να το ενώσουν με το άλλο defacto κουρδικό κράτος που υπάρχει στο Ιράκ και το Ιράν θα ενισχύσει πολύ περισσότερο το ρόλο του, χωρίς όμως να είναι παντοδύναμο. Δεν βλέπω όμως να μπορεί να νικηθεί το χαλιφάτο ολοκληρωτικά.



-Υπάρχει περίπτωση να δούμε μετάσταση των φανατικών στη περιοχή του Καυκάσου όπου έχουμε μουσουλμανικό στοιχείο και εκ νέου τρομοκρατικές επιθέσεις που θα αποσταθεροποιήσουν την περιοχή αλλά και τη Ρωσία;

Πιστεύω πως σίγουρα θα έχουμε μεγάλης κλίμακας τρομοκρατικές ενέργειες και στη περιοχή και ίσως και στη Ρωσία αλλά και γενικά στη Δύση. Το Κρεμλίνο έχει συνυπολογίσει το παράγοντα της τρομοκρατίας και η ρώσικη κοινωνία είναι ίσως η μόνη κοινωνία που μπορεί να δεχθεί τρομοκρατικά χτυπήματα χωρίς να καταλήξει σε καταστάσεις υστερίας όπως οι υπόλοιπες δυτικές κοινωνίες και να το ξεπεράσει. Άλλωστε το έχει αποδείξει σε προηγούμενες επιθέσεις που έχει δεχθεί.



- Ένα σχόλιο σας για τον αναβρασμό στα Βαλκάνια με την εθνικιστική έξαρση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα ανάμεσα σε Αλβανία και Σερβία.




Βαλκάνια χωρίς εθνικιστικές αντιδράσεις, δεν είναι Βαλκάνια. Είναι σα να λέμε μουσακάς χωρίς μελιτζάνες. Είναι δεδομένο ότι θα έχουμε εντάσεις στο μέλλον. Για μένα το μεγάλο διακύβευμα είναι πως κινηθούν όσον αφορά το γεωπολιτικό τους προσανατολισμό οι Βαλκανικές χώρες, ειδικά αυτές που έχουν ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και τη Δυτική αρχιτεκτονική, χωρίς όμως να έχει ιστορικό βάθος αυτή τους η επιλογή με προεξάρχουσα τη Βουλγαρία, η οποία ουσιαστικά ανήκει στη ρωσική σφαίρα επιρροής. Μπορεί να ισχυριζόμαστε ότι η Ελλάδα έχει δεσμούς με τη Ρωσία αλλά ας μην ξεχνάμε πως η Ρωσία έχει παίξει τον πανσλαβικό χαρτί και είχε στηρίξει ξεκάθαρα τη Βουλγαρία και τώρα βλέπουμε μια Βουλγαρία να είναι έντονα αντιρωσική και φιλοδυτική εις βάρος των διαθέσεων του λαού της. Αν τα πράγματα αλλάξουν και κατανοήσουν και οι Βούλγαροι ότι πάμε σ΄ένα πολυπολικό σύστημα, τότε είναι πολύ πιθανό να έχουμε ανατροπές στο σκηνικό των Βαλκανίων.




==========================================


 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017. Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας