8/3/17

Η γεωπολιτική τα προϊστορικά χρόνια: Ο μύθος του Θησέα (Πύρρειος νίκη των Αθηνών και τέλος του ήρωα)

   http://bestlatin.blogspot.gr/


Γράφει ο Γεώργιος Αϊβαλιώτης
Αναλυτής γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής ασφάλειας




Διαβάστε επίσης:


Ο Αιγέας παρουσίασε τον Θησέα στο λαό των Αθηνών. Οι ανιψιοί του (γιοι του Πάλλαντα), χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και προσπάθησαν να δολοφονήσουν το μυθικό ήρωα. Ο Θησέας κατάφερε να πληροφορηθεί τον σκοπό τους από τον κήρυκα Λεώς (λαός), και σκότωσε πολλούς από αυτούς, ενώ όσοι γλίτωσαν τράπηκαν σε φυγή. Ο Θησέας συνεπώς με τη βοήθεια του «λαού», όπως υποδεικνύει η ιστορία, εξασφάλισε την κυριαρχία του στην Αττική. Βλέπουμε λοιπόν πως το λαϊκό αίσθημα επιθυμεί την αντιπαράθεση με τις μινωικές δυνάμεις.



Λίγο μετά την άφιξη του στην Αθήνα, ο Θησέας συνόδεψε τον Ηρακλή στον άθλο της ζώνης της Αμαζόνας Ιππολύτης. Εκεί ο Θησέας ερωτεύτηκε τη βασίλισσα των Αμαζόνων (αδελφή της Ιππολύτης) Αντιόπη, την οποία πήρε μαζί του στην Αθήνα και την έκανε γυναίκα του. Οι Αμαζόνες για να εκδικηθούν την αρπαγή της Ιππολύτης κατευθύνθηκαν με εχθρικές διαθέσεις προς την Αθήνα. Ο Θησέας τις νίκησε, αλλά η Αντιόπη πέθανε μαχόμενη στο πλευρό του άνδρα της.

Η γενέτειρα των Αμαζόνων ήταν η Λυκία και η Φρυγία, περιοχές από τις οποίες όπως είδαμε κατάγονταν οι Πελοπίδες. Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος που ο Ηρακλής επιλέγει τον Θησέα να τον συνοδεύσει στον άθλο του. Η αρπαγή μίας γυναίκας δείχνει τη νίκη των ηρώων έναντι του φύλου των Αμαζόνων. Παρόλα ταύτα η εκστρατεία αυτή δεν είχε πλήρη επιτυχία αφού οι Αμαζόνες φαίνεται πως ανταπέδωσαν και στη διαδικασία αυτή «φονεύθηκε» η Αντιόπη, δηλαδή η εξουσία που κέρδισε πρόσκαιρα ο Θησέας επί κατεκτημένων περιοχών

Ο επόμενος άθλος του ήταν η αιχμαλωσία του Μαραθώνιου Ταύρου, ο οποίος είχε θανατώσει τον Ανδρόγεω. Στο δρόμο για τον Μαραθώνα, σύμφωνα με το μύθο, έπιασε καταιγίδα και τον Θησέα φιλοξένησε μία ηλικιωμένη γυναίκα, η Εκάλη (σε αυτή οφείλει το όνομα της η σημερινή ομώνυμη περιοχή), θέλοντας να τον ευχαριστήσει επειδή είχε σκοτώσει τον Κερκύονα, θύματα του οποίου ήταν και οι δύο γιοι της. Εδώ φαίνεται η φήμη και η αποδοχή του Θησέα από το τοπικό στοιχείο, το οποίο έχει υποφέρει από το ζυγό των Μινώων και τις μάχες εναντίον τους. Ο Θησέας κατόρθωσε να αιχμαλωτίσει ζωντανό τον Μαραθώνιο ταύρο και να τον οδηγήσει στην Αθήνα δεμένο από τα κέρατα, δείγμα της ολοκληρωτικής νίκης του ήρωα και του πλήρους ελέγχου της δύναμης του μινωϊκού εκστρατευτικού σώματος του Μαραθώνα, περιοχή πολύ σημαντική μιας και είναι ναύσταθμος της Αθήνας και τελευταίο εμπόδιο για τους Αθηναίους, ώστε να αντεπιτεθούν στους Μίνωες. Το εν λόγω σώμα πιθανώς εξαναγκάστηκε από το Θησέα να παραδοθεί, ενώ σύμφωνα με το μύθο ο Θησέας έσυρε τον ταύρο ως την Ακρόπολη όπου «τον θυσίασε στο βωμό του Δελφινίου Απόλλωνα».

Ο Δελφίνιος Απόλλωνας σχετίζεται με τη λατρεία του ομώνυμου θεού στην Κρήτη. Στην Κνωσό προξενικά ψηφίσματα και συμφωνίες με άλλα κράτη, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών μεταξύ άλλων κρατών για τις οποίες η Κνωσός ήταν ο εγγυητής, στήθηκαν στο Δελφίνιο. Το ότι μερικά Δελφίνια στην Κρήτη χρησιμοποιούνταν ως δημόσια κτίρια, πριν από την εμφάνιση των πρυτανείων, υποδεικνύεται από μια επιγραφή του δεύτερου αιώνα, που αναφέρεται στην ψυχαγωγία των πρεσβευτών της Τήνου στο Δελφίνιο στην Υρτακίνα. Σίγουρα και εκτός Κρήτης, ένα Δελφίνιο είχε συχνά κάποια σχέση με την διακυβέρνηση της πόλης. Τέτοια ήταν η περίπτωση της Μιλήτου, όπου το Δελφίνιο ήταν το κύριο ιερό του σώματος των Μολπών, εμπλεκόταν στην πολιτειακή ζωή και τους νόμους της πόλης και ήταν, και στην περίπτωση αυτή, επίσης το αρχείο για τους ιερούς νόμους, τα διατάγματα και τις εξωτερικές συνθήκες. Στην Αθήνα, επίσης, υπήρχε σχέση μεταξύ Δελφινίου Απόλλωνα και του δικαίου της πόλης. Επομένως η θυσία του εκστρατευτικού σώματος της μινωικής Κρήτης στο Δελφίνιο δείχνει την επίσημη υπαναχώρηση των Αθηνών από τη συμφωνία υποτέλειας με το Μίνωα και την έναρξη του επαναστατικού αγώνα τους.

http://www.mythencyclopedia.com/Sp-Tl/Theseus.html



Ο Θησέας δεν ξεκίνησε τυχαία την εκστρατεία του ενάντια στον Μίνωα, αλλά οργάνωσε ένα εκστρατευτικό απόσπασμα, το καλύτερο που μπορούσε. Έτσι αναφέρεται ότι σταμάτησε στη Σαλαμίνα και πήρε για κυβερνήτη τον Ναυσίθοο που σημαίνει γρήγορο πλοίο, βασιλιά των Φαιάκων γιου του Ποσειδώνα, που εγκατέστησε τους Φαίακες στη Σχερία, το νησί των Φαιάκων, από τη μακρινή Υπέρεια, όταν τους έδιωξαν οι Κύκλωπες. Για πρωρέα, δηλαδή για βοηθό του, είχε τον Φαίακα, μυθικό ήρωα των Φαιάκων. Εδώ φαίνεται ακριβώς ότι οι Αθηναίοι δε γνώριζαν ακόμα πλήρως την τέχνη της ναυσιπλοΐας, γεγονός που ενισχύει την απόφαση του Αιγέα να ζητήσει βοήθεια από τους Τροιζήνιους, οι οποίοι λόγω της ναυτικής τους παράδοσης, είχαν πολύ καλές σχέσεις με έναν λαό τόσο ανεπτυγμένο στο συγκεκριμένο τομέα, όπως οι Φαίακες, οι οποίοι εκπροσωπούνται από τον «εθνάρχη» τους Ναυσίθοο και τον Φαίακα που συμβολίζει την κοινωνία τους (εξού και η ανάθεση ρόλων κυβερνήτη-βοηθού αντίστοιχα στο βασιλιά Ναυσίθοο και την κοινωνία-Φαίακα).

Ο λαβύρινθος τώρα που όλοι ξέρουμε από το μύθο, σημαίνει ο τόπος του διπλού πέλεκυ συμβόλου της Μινωικής Κρήτης (εκ της λυδικής λέξης λάβρυς). Στην ουσία αυτό το δαιδαλώδες συγκρότημα, που φυλάκιζε όποιον έμπαινε σε αυτό ήταν η ίδια η Κρήτη, αλλά και οι δαιδαλώδεις δρόμοι των πόλεων του βασιλείου, που ενέπνευσαν το μυθοπλάστη. Αν ο Θησέας πετύχαινε να σκοτώσει τον Μινώταυρο, διάδοχο του θρόνου μετά το θάνατο του Ανδρόγεω, τότε θα ήταν καταδικασμένος να μείνει εγκλωβισμένος σε ένα νησί.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μίνωας φυλακίζει το Μινώταυρο στο λαβύρινθο, δείχνοντας πως φοβάται για την εξουσία του. Άλλωστε ο Μινώταυρος είναι γιος της γυναίκας του Πασιφάης (περίλαμπρης) και διαθέτει το κληρονομικό δικαίωμα επί του θρόνου. Το όνομα του Μινώταυρου είναι Αστέριος, ακριβώς το ίδιο όνομα δηλαδή που έχει ο θεός Διόνυσος. Αστερίονας είναι και ο πρώτος βασιλιάς της Κρήτης, ο οποίος παντρεύτηκε με την Ευρώπη, αφού πρώτα αυτή είχε χρόνια σχέση με το Δία. Όλα αυτά δεν είναι τυχαία, αφού έτσι ονομαζόταν και ο Δίας, Αστρινός Ζευς, δηλαδή ουράνιος και ίσως τελικά ο μύθος του γάμου του Αστέριου και της Ευρώπης να είναι ο μύθος της πρώτης βασιλικής οικογενείας και της αποικιοκρατίας ή εμπορικής σχέσης των Μινώων με την Ευρώπη.

Ο Αστέριος ήταν γιος του Τεκτάμου (προφανώς εννοεί τον τέκτονα αυτόν που έχτισε δηλαδή το βασίλειο και τις υποδομές του), ο οποίος με τη σειρά του καταγόταν από τον Έλληνα που ήταν γιος του Δευκαλίωνος. Επομένως ο πρώτος βασιλιάς της Κρήτης έχει πολύ κοντινή καταγωγή με τον Δευκαλίωνα και τον κατακλυσμό του τελευταίου, γεγονός που δείχνει ότι η μινωική Κρήτη είναι από τα πρώτα βασίλεια του ελλαδικού χώρου. Επιπλέον από το όνομα του Αστερίονος ονομάστηκαν και τα Αστεριανά όρη μία οροσειρά στα νότια της Κρήτης, η οποία έχει αποδειχτεί ότι είναι η κοιτίδα του Μινωικού πολιτισμού. Προφανώς, έπειτα ενός κατακλυσμιαίου γεγονότος που επιβεβαιωμένα έλαβε χώρα στην περιοχή, στην περιοχή της Κρήτης επιβίωσε ένα τμήμα πληθυσμού που είχε τις ρίζες του στα Αστεριανά Όρη, στα οποία η αρχαιολογική σκαπάνη εντόπισε την κοιτίδα του μινωικού πολιτισμού.

Η κάθοδος του μινωικού φύλου από τα όρη δύναται να απέδωσε το προσωνύμιο Αστέριος στον πρώτο βασιλιά τους. Ο Τέκταμος προφανώς συμβολίζει τη γνώση των Μινώων επί των οικοδομικών κατασκευών που ακόμα και σήμερα εντυπωσιάζουν. Ο Μινώταυρος είναι λογικό να ονομάζεται Αστέριος, λόγω και του ονόματος της μητέρας του (Πασιφάη=περίλαμπρη), ενώ δείχνει και την μυθική του υπόσταση, αφού ο ταύρος με τον οποίο ζευγάρωσε η Πασιφάη ήταν ο Δίας (αστέριος) μεταμορφωμένος.

Αν δούμε λοιπόν τη συνέχεια αυτού του μινωικού μύθου βλέπουμε ότι από την Ευρώπη γεννήθηκαν τρία παιδιά: ο Μίνωας, ο Ραδάμανθυς και ο Σαρπηδόνας. Ο Ραδάμανθυς που σημαίνει αυτός που μαθαίνει γρήγορα είναι προφανώς ένα σύμβολο της βασιλικής αυτής οικογένειας και δείχνει την τρομερή αντίληψή της, τη δυνατότητα αυτής να προάγει σε τεράστιο βαθμό τον Κρητικό πολιτισμό, όπως επίσης το επίπεδο μόρφωσης και παιδείας. Άλλωστε θεωρείται ένας εκ των τριών κριτών του Άδη και ο οργανωτής του νομικού συστήματος. Αυτό δείχνει ότι το νομικό σύστημα της Μινωικής Κρήτης ήταν πολύ προηγμένο για την εποχή. Πιστεύεται ότι ακόμα και οι Σπαρτιάτες είχαν πάρει το νομικό σύστημά τους από τους Μίνωες.

Ο Ραδάμανθυς βασίλευε από τη Φαιστό και ο Μίνωας από την Κνωσό. Στο συγκεκριμένο σημείο, ίσως να φαίνεται μία μορφή διαρχίας ή ένα δεύτερο κέντρο εξουσίας, που βοηθάει στον έλεγχο του αχανούς, για την εποχή, βασιλείου. Αργότερα ο Μίνωας ζήτησε από το Ραδάμανθυ να εγκαταλείψει το νησί και την εξουσία του, όπως και ο τελευταίος έπραξε, πηγαίνοντας στη Βοιωτία όπου παντρεύτηκε την Αλκμήνη (άλκη+μήνη (σελήνη): η ακτινοβολούσα). Αυτό δείχνει και τη συμμαχία που πιθανώς είχαν εκείνη την εποχή οι Μίνωες με τους Βοιωτούς, ενός βασιλείου δηλαδή στα βόρεια της Αθήνας που εξυπηρετούσε και στη διαμάχη αυτών με το βασίλειο του Αιγέα, όπως και τη σημασία της εξουσίας των Μινώων επί της Βοιωτίας (ακτινοβολούσα εξουσία).

Όσο για το Σαρπηδόνα εκδιώχτηκε από το Μίνωα, πριν ακόμα αναλάβει την εξουσία, από ζήλια όπως αναφέρεται, με αποτέλεσμα ο Σαρπηδόνας να καταφύγει στο θείο του Κίλικα ο οποίος βρισκόταν στην περιοχή της Λυκίας (αναφέρεται για άλλη μία φορά) και λατρευόταν ως ήρωας των Σαρπηδόνων, των ανθρώπων δηλαδή που ζούσαν στη Λυκία, τη Φρυγία, την Κάρια κτλ. Υπενθυμίζω σε αυτό το σημείο ότι στην περιοχή αυτή της Ανατολής αποίκησε και ο Μήδας και ότι ένα μεγάλο μέρος του στρατού του Ξέρξη, πέραν των Περσών, ήταν οι Μήδες και οι Σαρπηδόνες. Επίσης μπορούμε να φανταστούμε τις εντάσεις που ενδεχομένως αναπτύχθηκαν μεταξύ των αποίκων των Καλαβρών και των συμμάχων ή αποίκων των Μινώων (Μήδες από Αθήνα και Σαρπηδόνες), εξού και η ανάγκη εκστρατείας του Θησέα εναντίον των Αμαζόνων που ζούσαν στη Λυκία. Υπενθυμίζεται ότι και ο Μελάνιππος, αποτέλεσμα του βιασμού της Περιγούνης, κόρης του Σίνη άρχοντα του Ισθμού, εκδιώχθηκε για τη Λυκία, όπου είχε ήδη αναπτυχθεί το φύλο των Σαρπηδόνων, δείγμα πως ίσως οι Σαρπηδόνες ήταν αυτοί που κατείχαν τον Ισθμό της Κορίνθου.

Οι εσωτερικές έριδες στην πολιτική σκηνή της μινωικής Κρήτης και η τελική επικράτηση του Μίνωα, αναδεικνύουν τον χαρακτήρα του, ο οποίος είναι διεκδικητικός και τυραννικός αλλά και από την άλλη φαίνεται και η επέκταση των Μινώων στις γύρω περιοχές. Μην ξεχνάμε ότι ήδη έχει κατακτηθεί η περιοχή των Κυκλάδων, οι οποίες αναφέρονται ήδη ως Μινωίδες, ενώ όπως μπορούμε να καταλάβουμε οι Μίνωες επεκτείνονται παντού προς Μ.Ασία (σύμφωνα με άλλο μύθο η Χίος ιδρύθηκε από τον Ραδάμανθυ), αλλά ακόμα και προς την Πελοπόννησο, όπως φαίνεται από το μύθο του Μαραθώνιου ταύρου. Αν αναλογιστούμε το γεωγραφικό εύρος που καταλαμβάνει η διαμάχη των Μινώων και των υπολοίπων Ελλήνων, αντιλαμβανόμαστε ότι για τα δεδομένα της εποχής εξελίσσεται μπροστά μας ένας πόλεμος εξωπραγματικών διαστάσεων, ανάλογος του τρωικού.

Αφού λοιπόν είδαμε ότι ο Λαβύρινθος είναι η ίδια η Κρήτη κι ότι η Αριάδνη (άρι+αγνή= η αγνότατη, ως ιέρεια της Κρήτης) είναι αυτή που ρυθμίζει την αλλαγή εξουσίας ή την ανατροπή του βάρβαρου αιμοδιψή πατέρα της, καταλαβαίνουμε ότι έρχεται η στιγμή της σύγκρουσης Μινώων και Αθηναίων εντός του νησιού. Μία σύγκρουση που δεν αποσκοπεί στην κατάληψη της Κρήτης από τους Αθηναίους, αλλά στην ανατροπή ενός βασιλιά, που αποτελεί πηγή του αθηναϊκού προβλήματος.

Ο Μίτος της Αριάδνης συμβολίζει το εργαλείο διαφυγής από το λαβύρινθο, δηλαδή από πλοία που φροντίζει η Αριάδνη να περιμένουν το Θησέα για την επιστροφή. Θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι τα πλοία εκείνη την εποχή έπρεπε να προετοιμάζονται με εφόδια και ναύτες για ένα ταξίδι και αυτή η προετοιμασία δε θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς να το αντιληφθούν οι αρχές της Κρήτης. Άλλωστε τα μαύρα πανιά, τα οποία αναφέρονται στο μύθο, είναι πανιά με το χρώμα της Μινωικής Κρήτης, όθεν και ο Αιγέας αυτοκτονεί όταν βλέπει το μινωικό πλοίο με τα μινωικά πανιά να γυρίζει στην Αθήνα, πιστεύοντας ότι η κοινή εκστρατεία με τους Τροιζήνιους απέτυχε και ότι οι Μίνωες επιστρέφουν για να εκδικηθούν.

Ο Μινώταυρος τώρα, εκτός από την ισχύ της Κρήτης, συμβολίζει κάτι βαθύτερο, ένα μικρό σκάνδαλο αυτής της αυτοκρατορίας. Η Πασιφάη μητέρα του Μινώταυρου, είναι μία γυναίκα που υποφέρει μέσα σε ένα γάμο γεμάτο απιστίες. Μάλιστα ο μύθος λέει ότι, για να μπορέσει να συγκρατήσει το Μίνωα του είχε δώσει ένα φίλτρο να πιει, ώστε όταν αυτός έβλεπε μία γυναίκα και του άρεσε, τότε της ορμούσαν άγρια θηρία τα οποία την κατασπάραζαν. Κατά πάσα πιθανότητα μιλάμε για δολοφονίες ερωμένων του Μίνωα από ανθρώπους της Πασιφάης και αυτό δείχνει ένα δείγμα διχασμού μεταξύ του στρατού της Μινωικής Κρήτης (φρουροί του ιερατείου και της Πασιφάης και στρατός του Μίνωα).

Ο θάνατος του Ανδρόγεω ήταν ένα δυνατό χτύπημα για το Μίνωα, που όπως φαίνεται, από το ρόλο που είχε αναλάβει ο πρίγκιπας, ήταν ο εκλεκτός στον οποίο θα κληροδοτούσε την εξουσία του. Από την άλλη ο Μινώταυρος είναι το αποτέλεσμα της απιστίας της Πασιφάης, ο οποίος διαθέτει το δικαίωμα της διαδοχής, εφόσον ο Μίνωας δε διαθέτει άλλο γιο.



Phaedra (1880) by Alexandre Cabanel



Μετά το φόνο του Μινώταυρου και την υπεροχή των Αθηναίων έναντι των Μινώων ο Θησέας έχει τιμωρήσει το Μίνωα ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που ο ηγεμόνας της Κρήτης επιχειρούσε να τιμωρήσει την Αθήνα (αδυναμία διαδοχής). Αναχωρεί από την Κρήτη με την Αριάδνη και την αδερφή της Φαίδρα (=λαμπρή). Το πρωτότυπο σε αυτό το μύθο είναι ότι έχουμε την αρπαγή δύο γυναικών κι όχι μόνο μίας. Αυτό ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι ο Θησέας δεν πήρε μόνο την εξουσία από το Μίνωα, τη νίκη δηλαδή αλλά και την κόρη του κυριολεκτικά, η οποία είναι η Φαίδρα και όχι η Αριάδνη. Αυτό είναι λογικό μιας και η νεαρή Φαίδρα θα καταδικαζόταν για τη δολοφονία και την παροχή βοήθειας προς το δολοφόνο του αδερφού της. Επιπλέον δεν είναι σίγουρο ότι η μητέρα της συμφωνούσε με αυτό τον τρόπο ανατροπής της εξουσίας, πρώτον διότι αποκλείεται να δεχόταν με θετικά συναισθήματα το δολοφόνο του αγαπημένου εραστή της (Μαραθώνιος ταύρος) και δεύτερον, διότι ο Θησέας σκότωσε και τον καρπό αυτής της σχέσης και διάδοχο του θρόνου. Επομένως η Φαίδρα πολύ δύσκολα θα γινόταν ξανά αποδεκτή στο βασιλικό οίκο.

Στη συνέχεια ο Θησέας κάνει στάση στη Νάξο σε ένα νησί δηλαδή που έχει εξουσία ο Μίνωας μιας και οι Κυκλάδες ονομάζονταν και Μινωίτιδες. Η προσέγγιση του νησιού δεν είναι δύσκολη από τη στιγμή που τα πλοία που διαθέτει ο Θησέας είναι μινωικά. Ωστόσο, εκεί αναγκάζεται σίγουρα να πολεμήσει ξανά, για τον απεμπόληση των μινωικών δυνάμεων που ελέγχουν τη ναυτική δύναμη των Αθηνών και όλο το θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου, λόγω της θέσης τους. Η επιτυχία δεν ήταν ολοκληρωτική, όπως φαίνεται από την απογοήτευσή του κατά την επιστροφή, αλλά και το θάνατο της Αριάδνης που είναι η προσωποποίηση της νίκης και της εξουσίας. Το γεγονός ότι την παίρνει μαζί του ο θεός Διόνυσος δηλαδή ο θεός Αστέριος, ο ομώνυμος με τον Μινώταυρο, δείχνει ότι η Κρήτη δεν κατατροπώθηκε, αλλά ότι αντιθέτως συνεχίζει να υφίσταται ως εχθρός της Αθήνας.

Αυτό είναι και λογικό, αφού παρά το γεγονός ότι οι Μίνωες έμειναν χωρίς διάδοχο, η Κρήτη δεν έχει χάσει τη μαχητική της ισχύ. Η μετέπειτα καταστροφή της Κρήτης από το ηφαίστειο της Θήρας λύνει, ως από μήχανής θεός, όλα τα προβλήματα του Θησέα. Η στάση πάντως στη Νάξο μπορεί να δείχνει, όχι μόνο το κέντρο ανεφοδιασμού των Μινώων, αλλά και τα νέα γεωπολιτικά όρια, όπως προέκυψαν από την τελευταία σύγκρουση και μετά την καταστροφή του Μινωικού στόλου που καταδίωξε τον ήρωα, όπως λέει και ο μύθος.

Στο τέλος ο Θησέας σταματάει στη Δήλο ιερό νησί, στο οποίο προσφέρει θυσία στον Απόλλωνα. Μην ξεχνάμε βέβαια ότι το μαντείο των Δελφών που έδωσε τις οδηγίες στον Αιγέα και έκανε βασιλιά το Θησέα ανήκει στον Απόλλωνα, όπως και το γεγονός ότι ο Δελφίνιος Απόλλωνας είναι συμβολισμός των αμυντικών συμφωνιών των Κρητών. Αυτή η αναφορά σε θυσίες του Θησέα προς τον Απόλλωνα δύναται να σημαίνει και τη συμφωνία ανακωχής μεταξύ Μινώων και Αθηναίων.

Ο Θησέας καταλαμβάνει τη Μεγαρίδα, δηλαδή την περιοχή των Μεγάρων και ανακηρύσσεται βασιλιάς της Αθήνας. Είναι ένας από τους πιο άξιους βασιλιάδες της Αθήνας, οργανώνει την πολιτεία σε τάξεις και εκστρατεύει ενάντια σε όσους βοηθούσαν το Μίνωα, προκειμένου να απομακρύνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης των Κρητών. Ο Θησέας δε σταμάτησε τις εκστρατείες του, προφανώς μεθυσμένος από τις επιτυχίες του στο πεδίο των μαχών. Συμμετέχει στην πρώτη αρπαγή της Ωραίας Ελένης από τη Σπάρτη με τη βοήθεια του φίλου του Πειρίθου από τη Θεσσαλία, μία περιοχή, που όπως προαναφέραμε, ο Θησέας έχει φροντίσει να έχει συμμαχικές σχέσεις.

Ο λόγος που ίσως ο Θησέας εκστρατεύει εναντίον των Σπαρτιατών έγκειται στο γεγονός ότι οι Μίνωες αποβιβάστηκαν στη Λακωνία. Πρόκειται δηλαδή για μία πράξη εξισορρόπησης των καταστάσεων και αποδυνάμωσης του Μίνωα, που ενδέχεται να δοκιμάσει μία νέα εκστρατεία εναντίον των Αθηνών. Άλλωστε η Πελοπόννησος είναι έδαφος των Πελοπιδών από τους οποίους προέρχεται και η μητέρα του. Πιο πριν έχει προηγηθεί η βοήθεια του Θησέα προς τον Πειρίθοο, βασιλιά των Λαπιθών, μυθικού φύλου της Θεσσαλίας, που θεωρείται εφάμιλλο των Κενταύρων και παρά την κοινή τους καταγωγή, πολεμούν συνεχώς εναντίον τους. Έτσι λοιπόν, στο γάμο του Πειρίθου οι Κένταυροι προσέβαλαν τις γυναίκες των Λαπιθών, προσέβαλαν δηλαδή την εξουσία τους, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει πόλεμος, στον οποίο ο Θησέας συμμετείχε. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται φυσιολογική, λόγω του αμυντικού συμφώνου Αθήνας και Θεσσαλίας.

Ο Θησέας αφού άρπαξε την Ωραία Ελένη δηλαδή την εξουσία από τους Σπαρτιάτες, με τη βοήθεια - συμμαχία των Λαπιθών, στη συνέχεια «έφυγε» από την Αθήνα, προς άγνωστο προορισμό για την πραγματοποίηση κάποιας εκστρατείας, που ο μυθογράφος αναφέρει ως κάθοδο στον Άλλο Κόσμο για την αρπαγή της Περσεφόνης. Η κάθοδος στον άλλο κόσμο έγινε από μία είσοδο στο ακρωτήριο Ταίναρο δηλαδή από τη Λακωνία, όπου πιο πριν ο Θησέας είχε εκστρατεύσει εναντίον των Σπαρτιατών. Την ίδια στιγμή οι Διόσκουροι γιοι του Τυνδάρεω, ήρωες των Μεσσηνίων, αντιπάλων των Πελοπιδών (ο Οινόμαος ήταν ανιψιός του Τυνδάρεω), επανέκτησαν την ωραία Ελένη μαζί με την Αίθρα, μάνα του Θησέα, μέσω της βοήθειας που τους έδωσε ο Ακάδημος, ο οποίος προέβη σε αυτή την ενέργεια προκειμένου να γλιτώσει η πόλη από το μένος τους.

Αυτό δείχνει μία επιχείρηση των Σπαρτιατών, ώστε να ανακτήσουν την εξουσία τους, η οποία και πέτυχε, με αρκετά άσχημα αποτελέσματα για τους Αθηναίους, εξού και ο συμβολισμός της αρπαγής της μάνας του Θησέα, που συμβολίζει την εξουσία των Πελοπιδών. Η πρωτοτυπία αυτή τη φορά αρπαγής μητέρας κι όχι συζύγου οφείλεται στο γεγονός ότι η Αίθρα συμβολίζει από κοινού την εξουσία τόσο του Θησέα στην Αθήνα, όσο και στην Τροιζηνία μιας και ήταν ιέρειά της. Επομένως οι Σπαρτιάτες εκστράτευσαν ενάντια και στις δύο συμμαχικές δυνάμεις. Το γεγονός δε ότι η Αίθρα ακολουθεί την ωραία Ελένη, ακόμα και στην Τροία, δείχνει ότι αργότερα τις δύο αυτές εξουσίες ασκούσε το ίδιο πρόσωπο. Αυτό είναι λογικό μιας και οι Τρώες επιτέθηκαν εναντίον των Μυκηνών, που είχαν κατακτήσει όλες αυτές τις περιοχές.

Ο δε Ακάδημος δείχνει ότι οι Αθηναίοι συνθηκολόγησαν άμεσα με τους Διόσκουρους, προκειμένου να γλιτώσουν από το μένος τους και να αποφύγουν συνέπειες παρόμοιες με αυτές του μινωικού πολέμου. Οι Διόσκουροι τοποθέτησαν για βασιλιά των Αθηνών το Μενεσθέα, που σημαίνει αυτός που έχει αντοχή και σθένος. Ο Μενεσθέας μάλιστα είναι ο βασιλιάς των Αθηναίων στον τρωικό πόλεμο.




Theseus pursuing a woman, probably Helen. Side A from an Attic red-figure bell-krater, c. 440–430 BC (Louvre, Paris).





Ο Θησέας κατά το μύθο κατέβηκε στον Κάτω Κόσμο και με τέχνασμα του Πλούτωνα κάθισε σε ένα θρόνο, στον οποίο έμεινε δέσμιος μαζί με το φίλο του Πειρίθοο (ή Πειρίθου= αυτός που φτάνει γρήγορα και απότομα στο τέλος) βυθισμένος στη λήθη. Αυτό συμβολίζει και το πόσο κοντά έφτασε στο θάνατο ο Θησέας, προφανώς κατά την εκστρατεία του εναντίον της Σπάρτης, αφού κατέβηκε στον Άδη από το Ταίναρο.

Ο μύθος συνεχίζει λέγοντας ότι ο Ηρακλής όταν κατέβηκε στον κάτω κόσμο, για το δικό του άθλο με τον Κέρβερο, ελευθέρωσε το Θησέα αλλά όχι τον Πειρίθοο, που είχε κατασπαραχθεί από το μυθολογικό τέρας. Ο Θησέας προφανώς τραυματισμένος από την εκστρατεία του στη Σπάρτη δε μπορούσε να ασκήσει τα βασιλικά του καθήκοντα, με αποτέλεσμα την ανατροπή του από τον Μενεσθέα, ο δε Πειρίθοος προφανώς έχασε τη ζωή του κατά την εκστρατεία. Ο Ηρακλής χρησιμοποιείται σε αυτό το σημείο προκειμένου να εξηγηθεί η ανάκαμψη της υγείας του ήρωα από το βέβαιο, όπως πιστευόταν, θάνατό του.

Οι Αθηναίοι παρουσιάζονται δυσαρεστημένοι με το Θησέα, νοιώθοντας ότι τους εγκατέλειψε κι ότι τους οδήγησε σε μία περιττή μάχη με τους Σπαρτιάτες, μετά από τόσες κακουχίες που είχαν αντιμετωπίσει από τη χρόνια εμπόλεμη κατάσταση με τους Μίνωες, την οποία τελικά και δεν κέρδισε. Φαίνεται ότι οι Αθηναίοι προτίμησαν για βασιλιά τον Μενεσθέα που είχε φιλικές σχέσεις με τον Τυνδάρεω, παρά να εμπλακούν σε μάχη ξανά μαζί τους. Βέβαια μετά τον τρωικό πόλεμο ο Μενεσθέας σκοτώθηκε στη μάχη κι έτσι ο θρόνος πέρασε και πάλι στους απογόνους του Θησέα.

Ο Θησέας δεν κατάφερε ποτέ να επανακτήσει την εξουσία των Αθηνών και στο τέλος εκδιώχτηκε στη Σκύρο, όπου και δολοφονήθηκε από τον Λυκομήδη βασιλιά της περιοχής. Ο τελευταίος έσπρωξε τον ήρωα από ένα γκρεμό και εκείνος πνίγηκε στη θάλασσα, όπως ακριβώς σκοτώθηκε και ο «πατέρας» του, Αιγέας. Αργότερα τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Αθήνα και τοποθετήθηκαν στο Θησείο, όπου και λατρευόταν.

Σε αυτό το σημείο βλέπουμε πως ο Θησέας είχε την τύχη άλλων βασιλέων που εκδιώχνονταν από τα βασίλειά τους και αναζητούσαν αλλού εξουσία. Ο Λυκομήδης προφανώς βλέποντας ανταγωνιστικά το Θησέα τον σκότωσε, προκειμένου να εξασφαλίσει τη δική του βασιλεία. Άλλωστε Λυκομήδης σημαίνει λύχνος γνώσης, γεγονός που δείχνει ότι ο συγκεκριμένος βασιλιάς ήταν πανέξυπνος και πολύ πονηρός με αποτέλεσμα να καταλάβει τα σχέδια του Θησέα. Μία τέτοια εξέλιξη είναι φυσιολογική αν αναλογιστούμε ότι ο Θησέας είχε γεράσει πλέον, αλλά κι ότι είχε περάσει τόσες κακουχίες από τις οποίες κινδύνεψε να πεθάνει. Έτσι δε μπορεί να αντιμετωπίσει το Λυκομήδη, πλέον, μιας και δεν έχει την ίδια ικανότητα με αυτή της νιότης του.

Τα παιδιά του Θησέα ήταν ο Δημοφώντας, δηλαδή το φως του λαού (δήμος+φόως) και ο Ακάμας, δηλαδή ο ακούραστος, οι οποίοι μάλιστα πολέμησαν στην Τροία έχοντας κρυφτεί μέσα στην κοιλιά του Δούρειου Ίππου. Συγκεκριμένα αναφέρεται στο «Ιλίου Περσίς» ότι αυτοί οι δύο σφαγίασαν την Πολυξένη στον τάφο του Αχιλλέα. Οι Αθηναίοι τους κάλεσαν να αναλάβουν την εξουσία μετά το θάνατο του Μενεσθέα, προφανώς διότι μετά από τη μάχη στο πλευρό των Μυκηναίων είχαν αποκαταστήσει τις σχέσεις τους με το βασίλειο του Μενέλαου.



==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.

 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας