24/3/17

Λευκορωσία, ο παραμελημένος γείτονας της ΕΕ στα ανατολικά




Της Judy Dempsey
carnegieeurope.eu


Τους αποκαλούν άγριους, μια πέμπτη φάλαγγα. Οι δυτικές μυστικές υπηρεσίες προσπαθούν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση στη Λευκορωσία. Τέτοιες είναι οι απόψεις του Alexander Lukashenko. Από την αρχή του Μαρτίου 2017, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας έχει αντιμετωπίσει διαδηλώσεις που έχουν εξαπλωθεί από την πρωτεύουσα Μινσκ σε άλλες μεγάλες πόλεις.


Σύμφωνα με το Belsat, ένα ανεξάρτητο δορυφορικό τηλεοπτικό σταθμό έξω από τη Βαρσοβία αλλά με δημοσιογράφους επί τόπου, αυτές οι διαδηλώσεις είναι αυθόρμητες και ειδικές. "Αυτές οι διαδηλώσεις είναι διαφορετικές από τις προηγούμενες", τόνισε η Agnieszka Romaszewska, διευθύντρια του Belsat. "Αντανακλούν μια αυξανόμενη απογοήτευση για την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης. Αποκαλύπτουν επίσης ότι ο Lukashenko δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την πραγματικότητα", δήλωσε στο Carnegie Europe.

Αυτό που προκάλεσε τις διαμαρτυρίες ήταν μια απόφαση της κυβέρνησης της Λευκορωσίας να εφαρμόσει το λεγόμενο νόμο-παράσιτο. Εγκρίθηκε το 2015, και η νομοθεσία θέσπισε ότι όποιος εργάζεται λιγότερο από 183 ημέρες τον χρόνο, θα πρέπει να πληρώσει πρόστιμο 230 δολαρίων.

Οι αρχές δεν εφάρμοσαν το νόμο μέχρι το 2017. Όταν το έκαναν, η αντίδραση ήταν άνευ προηγουμένου για τη Λευκορωσία, μία χώρα της οποίας τα δυτικά σύνορα είναι με τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Πολωνία, ενώ οι ανατολικοί της γείτονες είναι η Ρωσία και η Ουκρανία. Νέοι και ηλικιωμένοι έχουν βγει στους δρόμους για να διαδηλώσουν. Στη διάρκεια των πρώτων ημερών, το πλήθος ήταν μικρό –μερικές εκατοντάδες. Αλλά τα πλάνα από το Belsat και από άλλα δίκτυα δείχνουν πως οι άνθρωποι δεν φοβήθηκαν να μιλήσουν απευθείας στις τοπικές αρχές. Διαφωνούν. Χειροκροτούν αυτούς που μιλούν.

Διαμαρτύρονται μπροστά στην κάμερα για τις αρχές που δεν ακούν τα παράπονά τους. Διαμαρτύρονται για τις αυξημένες τιμές, τους χαμηλούς μισθούς και την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών. Είναι η οικονομική κατάσταση που προκαλεί τόσο μεγάλη δυσαρέσκεια σε μια χώρα που είναι γνωστή για την υπομονή και την αντοχή της. οι αρχές έχουν αντιδράσει στις διαδηλώσεις συλλαμβάνοντας εκατοντάδες. Αλλά το νόημα αυτών των διαδηλώσεων είναι πως, όπως επισήμανε η Romaszewska, ότι εμπλέκονται "απλοί άνθρωποι που έχουν απηυδήσει με τις συνθήκες διαβίωσής τους".

Η επιδείνωση της οικονομίας σχετίζεται με την περίπλοκη σχέση της Λευκορωσίας με τη Ρωσία. Το περασμένο έτος, σύμφωνα με το Ινστιτούτο της Βιέννης για Διεθνείς Οικονομικές Σπουδές, η οικονομία της Λευκορωσίας έχει υποστεί μια "οδυνηρή προσαρμογή και μια παρατεταμένη ύφεση". Το 2016 το ΑΕΠ Συρρικνώθηκε 2,6% αφού είχε συρρικνωθεί κατά 3,8% το προηγούμενο έτος.

Ένας από τους κύριους λόγους για την κατακόρυφη αυτή πτώση ήταν μια διαφωνία μεταξύ της Λευκορωσίας και της Ρωσίας σχετικά με την τιμή στην οποία θα πρέπει η Ρωσία να πουλήσει το πετρέλαιό της στο Μινσκ. Αυτό οδήγησε σε μείωση των πετρελαϊκών προμηθειών. Περίπου το ένα τρίτο των εσόδων από εξαγωγές της Λευκορωσίας, προέρχεται παό την διύλιση και εξαγωγή ρωσικού πετρελαίου. με τα χρόνια, οι ρωσικές επιδοτήσεις ανέρχονται σε άνω του 20% του ΑΕΠ της Λευκορωσίας. Το αποτέλεσμα ήταν μια αποδυνάμωση της μεταποιητικής βιομηχανίας της Λευκορωσίας και των εξαγωγών της. Ως απάντηση, οι αρχές κατάργησαν τους ελέγχους στις τιμές σε συγκεκριμένες σημαντικές υπηρεσίες.

Αρχικά, η Μόσχα υποβάθμισε τις διαδηλώσεις και την κριτική του Μινσκ για υψηλότερες ενεργειακές εισαγωγές από τη Ρωσία. Αλλά τώρα, ο εκβιασμός φαίνεται ότι είναι σύνηθες. Η Ρωσία έχει ελάχιστα περιθώρια να αφήσει την αναταραχή να συνεχιστεί.

Ο Ρώσος πρωθυπουργός Dmitry Medvedev δήλωσε στον Λευκορώσο ομόλογό του, Andrei Kobyakov, ότι κανένας δεν υποχρεώνει την Λευκορωσία να παραμείνει στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. Η Ένωση συστάθηκε από την Ρωσία και περιλαμβάνει ακόμη την Αρμενία, τη Λευκορωσία, το Καζακστάν και το Κιργιστάν. "Εάν κάποιες από τις χώρες που συμμετέχουν στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση δεν είχαν ενταχθεί σε αυτή, θα έπρεπε να αγοράσουν αέριο σε υψηλότερες, ευρωπαϊκές τιμές", δήλωσε ο Medvedev. "Κανένας δεν κρατά κανέναν με τη βία εδώ, το κάναμε όλο αυτό εθελοντικά", πρόσθεσε. Αλλά η Λευκορωσία δεν έχει επιλογή.

Η πραγματικότητα είναι πως ο Lukashenko δεν έχει πολλές επιλογές στη διάθεσή του. Στο παρελθόν, απέκτησε εμπειρία να κάνει το διαμεσολαβητή στο παιχνίδι μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ, με την ελπίδα ότι θα πάρει παραχωρήσεις και από τους δύο. Αυτό το status quo παραμένει πάντα άθικτο.

Η ΕΕ από την πλευρά της, δεν έχει πείρα στην αντιμετώπιση της Λευκορωσίας. Η Ένωση προσπάθησε να επιβάλλει κυρώσεις, κυρίως σε άτομα, και επέμεινε το Μινσκ να απελευθερώσει όλους τους πολιτικούς κρατούμενους με αντάλλαγμα η ΕΕ να άρει τις κυρώσεις. Μόλις οι κυρώσεις έληξαν τον Φεβρουάριο του 2016 μετά από κάποιες κινήσεις καλής θέλησης του Μινσκ, οι αρχές της Λευκορωσίας διεξήγαν τέσσερις εκτελέσεις.

Η απάντηση της ΕΕ στο τωρινό κύμα διαδηλώσεων ήταν επιφυλακτική. "Η ΕΕ δεσμεύεται σε ένα σταθερό, δημοκρατικό και με ευημερία μέλλον για τη Λευκορωσία, για το καλό των πολιτών της, και θα συνεχίσει το έργο της με όλους τους φορείς που έχουν αυτόν τον στόχο στο μυαλό τους", τόνισε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.

Διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές, μπορεί κανείς να δει ότι η ΕΕ δεν έχει μακροπρόθεσμη στρατηγική προς τον γείτονά της εξ ανατολών. Οι στόχοι της Ρωσίας παραμένουν αμετάβλητοι: να κρατήσει την Λευκορωσία στην σφαίρα της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης και να περιορίσει στο ελάχιστο τις διαφωνίες.

Αυτή τη φορά ωστόσο, οι Λευκορώσοι αμφισβητούν την εξουσία του Lukashenko και το περιθώριο που έχει για ελιγμούς. Εάν υποχωρούσε ανακαλώντας το νόμο και επαναφέροντας τις επιδοτήσεις, θα χρειαζόταν οικονομικά αποθέματα. Η Ρωσία θα ζητούσε μεγάλο τίμημα για να δώσει οποιοδήποτε νεό δάνειο. Και η βοήθεια από το ΔΝΤ θα απαιτούσε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. "Δεν έχουμε ιδέα πώς πρόκειται να τελειώσει αυτό", δήλωσε η Romaszewska.




Πηγή:Capital.gr 

==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.

 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας