Σάββατο, 11 Μαρτίου 2017

To Bαλκανικό House Of Cards: Ο νατοϊκός Δούρειος Ίππος (Ουγγαρία) στα Βαλκάνια.





Γράφει ο Πολυδεύκης
Ειδικός Συνεργάτης του Geopolitics and Daily News



Διαβάστε επίσης:

To Bαλκανικό House of Cards: Η αναζήτηση ζωτικού χώρου από το ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια 



Ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Victor Orban μπορεί να μην χαρακτηρίζεται ως λύκος με προβιά, αλλά αποτελεί σίγουρα αλεπού της διπλωματίας. Ο ίδιος παρουσιάζει τον εαυτό του ως έναν λαϊκό ηγέτη, που εκφράζει την άποψη της κοινωνίας και του λαού του και ότι βρίσκεται στο κατώφλι μίας μεταβαλλόμενης Ευρώπης, ως ευαγγελιστής αυτής. Η Ε.Ε. δείχνει τουλάχιστον ενοχλημένη από την πολιτική της παλαιάς φρουράς που εκπροσωπεί ο ούγγρος Πρωθυπουργός, ωστόσο όσο μεγαλώνει η εναντίωση των Βρυξελλών εναντίον του, τόσο μεγαλώνει και η αποδοχή του από τον κόσμο. Ο Orban μέσω αυτής της διπλωματικής στάσης έχει καταφέρει να γίνει μία cult, αλλά αγαπημένη μορφή για την Ευρώπη και κυρίως για το Κεντρικό και Ανατολικό τμήμα της, καθώς και για τα Βαλκάνια.


Ο Orban είναι το πρόσωπο που εκφράζει τον αντισυστημικό πόλο, ωστόσο αυτό αποτελεί μόνο μία επιφανειακή μετάφραση της πολιτικής του. Ο ούγγρος Πρωθυπουργός θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί το Δούρειο Ίππο του συστήματος στον πολυπολικό άξονα Κίνας και Ρωσίας.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε διαπιστώσει ευρέως το μεταβαλλόμενο λαϊκό αίσθημα από τις αρχές της Ε.Ε., προς την ανάκτηση του εθνικού ρόλου των κυβερνήσεων. Αυτό το ρεύμα ουσιαστικά ονομάζεται ευρωσκεπτισμός και εκφράζει τη δυσαρέσκεια των πολιτών στην ευρωπαϊκή δικτατορία των Βρυξελλών. Η οικονομική και μεταναστευτική κρίση, καθώς και ο γερμανικός απολυταρχισμός έχει κουράσει την ευρωπαϊκή κοινωνία, η οποία έτσι κι αλλιώς διαθέτει διασπαστικούς παράγοντες, αφού δεν υφίσταται κοινή κουλτούρα και εθνική οντότητα. Η ριζοσπαστική φιλελεύθερη προοδευτική ιδεολογία της προηγούμενης δεκαετίας αντιμετωπίζει πλέον την ίδια την τεχνοκρατική ελίτ που την εκπροσωπεί, δείχνοντας το φαρισαϊσμό της πολιτικής της. Ο ανερχόμενος συντηρητισμός και τα εθνικιστικά στοιχεία που αναδύονται απειλούν την εξουσία της ελίτ αυτής, καθώς και τον οργανισμό του πανηπειρωτικού κοινωνικού κινήματος, ο οποίος δείχνει πλέον μη ελεγχόμενος. Το κίνημα αυτό που γιγαντώθηκε από τις Βρυξέλλες, για να πετύχουν τους σκοπούς τους και την προώθησή τους, στρέφεται εναντίον του δημιουργού του, οδηγώντας είτε στη διάλυση (ολική ή μερική) είτε στην υπονόμευση της ευρωπαϊκής ικανότητας, μέσω των ευρωσκεπτιστών ηγετών.

Η διπρόσωπη απάτη

Ωστόσο ο Viktor Orban, εντάχθηκε στο ευρωσκεπτικιστικό στρατόπεδο, όταν αποφάσισε να σηκώσει φράχτες με τα σερβικά σύνορα και να ξεσηκώσει τα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη σε ανάλογες κινήσεις. Τα απόνερα αυτής της κίνησης ήταν η Γερμανία να αναθεωρήσει το καθεστώς διασυνοριακής σύνδεσης με την Αυστρία (η οποία ακολούθησε το παράδειγμα του Orban) και έτσι να παραβιάσει de-facto τις ευρωπαϊκές αρχές, που προηγουμένως πρέσβευε πως θα αγωνιστεί να διατηρήσει με κάθε κόστος.

Η κίνηση του Ούγγρου Πρωθυπουργού τον έθεσε ηγετική φυσιογνωμία του αντιπροσφυγικού κινήματος. Ωστόσο, αναλύοντας ποιος πραγματικά επωφελήθηκε από την πολιτική αυτή, βλέπουμε ότι ο Orban λειτούργησε ως υπάλληλος του Μερκελισμού και της σταδιακής αποσάρθρωσης των ευρωπαϊκών αρχών και του ευρωπαϊκού κοινωνικού νεοφιλελευθερισμού (όχι απαραίτητα και του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού). Ουσιαστικά η πολιτική του Orban είναι ο προάγγελος της νέας εθνοκεντρικής πολιτικής της Ευρώπης, η οποία επιτρέπει τη μείωση της αλληλεγγύης και την μεγαλύτερη επιφόρτιση προβλημάτων προς την ευρωπαϊκή περιφέρεια.



Ο ρόλος του Ούγγρου Πρωθυπουργού αποκρυσταλλώνεται και από μία έτερη νατοϊκή κίνηση. Πρόσφατα το ΝΑΤΟ αποφάσισε τη δημιουργία διοικητικών κέντρων στην Ουγγαρία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Σε αντίθεση με τις δύο τελευταίες η Ουγγαρία δε διαθέτει κοινό σύνορο με τη Ρωσία, η οποία αποτελεί τη βασική αντίπαλο της ευρατλαντικής συμμαχίας. Ο λόγος δημιουργίας ενός κέντρου διοίκησης εκεί είναι ανεξήγητος, υπό αυτό το πρίσμα, όπως παρουσιάζεται προς την κοινή γνώμη. Αν όμως αναλογιστούμε ότι η Ουγγαρία συνορεύει, όπως και η Ρουμανία και η Βουλγαρία με τη Σερβία, τότε αρχίζουμε να αποκτούμε μία εναλλακτική εικόνα των νατοϊκών σκοπιμοτήτων.

Η επέκταση του ΝΑΤΟ προς τη Ρωσία, επί του παρόντος, είναι ένα σενάριο που ξεπερνά ακόμα και τη φαντασία. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί ο έλεγχος της Μόσχας είναι η αφαίρεση του ζωτικού της χώρου, προς όφελος του ΝΑΤΟ. Η Σερβία αποτελεί μία στρατηγική βάση της Ρωσίας, στα Βαλκάνια, και η Ουγγαρία επιθυμεί τον έλεγχό της για πολλούς λόγους. Πέραν του ελέγχου μίας γειτονικής χώρας η Ουγγαρία αποτελεί τον τερματικό σταθμό των πολυπολικών έργων του Δρόμου του Μεταξιού της Κίνας και του βαλκανικού ενεργειακού διαδρόμου της Ρωσίας. Ωστόσο, η Ουγγαρία έχοντας λάβει διδάγματα από τη συμπεριφορά της Ουκρανίας έναντι της Ευρώπης στην παροχή ενέργειας από τη Ρωσία, δεν επιθυμεί να εξαρτάται από τη Σερβία. Έτσι η Ουγγαρία λειτουργεί υπονομευτικά, έναντι του Βελιγραδίου, προκειμένου να το καταστήσει έτι πιο εξαρτώμενο από την ίδια και τους συμμάχους της.

Ο αντισυστημικός, κατά τα άλλα, Orban είναι από τους θερμούς υποστηρικτές της ένταξης των Σκοπίων (και μάλιστα με το συνταγματικό τους όνομα) στο ΝΑΤΟ, δικαιολογώντας την άποψή του πως απορρέει από τις ανάγκες ασφαλείας της ευρύτερης περιοχής, αφού μεταξύ Ουγγαρίας και Ελλάδος υπάρχει ένα κενό που πρέπει να συμπληρωθεί. Αυτό από μόνο του σημαίνει ότι ο Orban επιθυμεί όχι μόνο την προέκταση του ΝΑΤΟ προς τα Σκόπια, αλλά την ένταξη στην ευρατλαντική συμμαχία και της Σερβίας! Οι επιθυμίες αυτές του Orban ξεπερνούν τον κηδεμονικό έλεγχο ενός νέου μέλους του ΝΑΤΟ από ένα παλαιότερο με το οποίο συνορεύει. Λαμβάνοντας υπόψη τη δημογραφικά ετερογενή αυτόνομη επαρχία της Vojvodina ο Ούγγρος Πρωθυπουργός επιθυμεί να ασκήσει πιέσεις μέσω της ανάφλεξης εθνοτικών ζητημάτων, ιδιαίτερα αν η Σερβία προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις προς την RS της Βοσνίας, εκμεταλλευόμενος το διπλωματικό προηγούμενο.

Ο Orban δεν πρόκειται να διαταράξει τα μεγάλα γεωστρατηγικά έργα Κίνας και Ρωσίας που θα μετατρέψουν τη χώρα του σε κύριο ενεργειακό και εμπορικό άξονα της Κεντρικής Ευρώπης. Αυτό που επιθυμεί είναι η αύξηση του πολιτικού και διπλωματικού ελέγχου, όσο δυνατόν μεγαλύτερου μέρους, των έργων αυτών, αναγεννώντας την ουγγρική αυτοκρατορία στο χώρο που είναι γνωστός ως «Χώρος του Αγ. Στεφάνου» (από τον πρώτο βασιλιά της Ουγγαρίας Στέφανο Α΄). Επί της ουσίας ο γεωεθνικισμός του Orban αποτελεί το δόλωμα για τη χρήση του από τη Δύση, ως ενός απαραίτητου ηλιθίου της νεοφιλελεύθερης γεωπολιτικής στην Ανατολική Ευρώπη.

Η Ουγγαρία επιθυμεί να προβάλει τη σημασία του ρόλου της στο ΝΑΤΟ, τόσο σε διπλωματικό επίπεδο, μέσω ανάλογων δηλώσεων, όσο και με τη συμμετοχή της σε νατοϊκές αποστολές και της παραχώρησης εδάφους για την εγκατάσταση γεωστρατηγικής σημασίας υποδομών του ΝΑΤΟ στη χώρα. Ο Orban έχει δεσμεύσει τη χώρα του σε αποστολές “air-policing” στη Βαλτική και σε αποστολές της Συμμαχίας στο Κόσσοβο και το Αφγανιστάν. Έχει αυξήσει τον αμυντικό προϋπολογισμό της χώρας διοχετεύοντας μέρος των κονδυλίων αυτού προς τη Δύση. Λαμβάνοντας υπόψη την αλλαγή στην Προεδρία των ΗΠΑ, ο Orban αναδεικνύεται σε μία από τις ηγετικότερες μορφές του ΝΑΤΟ, μέσω της εκπροσώπησης του συντηρητισμού και ουσιαστικά αποτελεί ένα λαοφιλή ηγέτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που μπορεί να παρασύρει τις κοινωνίες, των εν λόγω περιφερειών και των Βαλκανίων, στην νατοϊκή αγκάλη.

Εθνικιστικές πιέσεις

Αρχικά θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ο εθνικισμός και ο πατριωτισμός, αν και χρησιμοποιούν κάποιες φορές ίδια ρητορική, διαφέρουν στη βάση της ιδεολογίας τους. Εν πολλοίς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο εθνικισμός αποτελεί μία εσωστρεφή ιδεολογία, εν αντιθέσει με τον πατριωτισμό ο οποίος αποτελεί μία εξωστρεφή ιδεολογία. Στην περίπτωση του ούγγρου πρωθυπουργού, η εθνική ομοιογένεια της χώρας του δεν επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων για το ποια είναι η ιδεολογία του, μεταξύ πατριωτισμού και εθνικισμού. Ωστόσο, η όλο και αυξανόμενη προβολή αυτής της ρητορικής εγείρει μείζονα προβλήματα για το μέλλον σε περίπτωση που η Μεγάλη Ιδέα της αυτοκρατορικής Ουγγαρίας γίνει προϊόν εκμετάλλευσης από το εθνικιστικό κόμμα Jobbik.

Το Jobbik αυτή τη στιγμή είναι το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της Ουγγαρίας και η ρητορική του είναι φανερά πιο ακραία από αυτή του Ούγγρου Πρωθυπουργού. Προκειμένου να αυξήσει τις προοπτικές εξουσίας είναι δυνατόν να δούμε τον εν λόγω πολιτικό φορέα να εγείρει εθνικιστικά μειονοτικά ζητήματα στην Vojvodina, όπου υπάρχει υψηλό ποσοστό Ούγγρων. Μία τέτοια κίνηση θα έφερνε τον Orban σε εξαιρετικά δυσχερή διπλωματική θέση, αφού αν ο ούγγρος Πρωθυπουργός δεν λάβει ξεκάθαρη θέση υπέρ της ουγγρικής μειονότητας θα δυσαρεστήσει μεγάλο μέρος των Ούγγρων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι και οι ίδιοι οι πολίτες της Ουγγαρίας δε γνωρίζουν ποια είναι η ιδεολογία του Orban (πατριωτισμός ή εθνικισμός) έχοντας και οι ίδιοι παρεξηγήσει τη διαφορά των δύο όρων.

Αυτή η γεωπολιτική παγίδα είναι δυνατόν να οπλιστεί από οποιοδήποτε γεωπολιτικό κέντρο, αναλόγως της πορείας των πολυπολικών έργων Κίνας και Ρωσίας, με αποτέλεσμα να θεωρείται σχεδόν βέβαιη η χρήση της, αν πρώτα δεν εξουδετερωθεί ο κίνδυνος του Jobbik. Ωστόσο και αυτό το εγχείρημα είναι δύσκολο για ένα κόμμα το οποίο συγκεντρώνει περίπου το 20% του εκλογικού σώματος.

Ο δυτικός έλεγχος του Orban

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε φυσικά ότι ακόμα και η αμερικανική πολιτική διαθέτει πλέον δύο πολιτικά κέντρα τα οποία ακόμα μάχονται για την αμερικανική εξουσία, υπονομεύοντας, εκατέρωθεν, τους εαυτούς τους. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Orban, αν και όργανο του νεοφιλελευθερισμού (Merkel και Obama), χαρακτηριζόταν από τον γερουσιαστή John McCain ως νέο-φασίστας δικτάτορας. Η ουγγρική κοινωνία δεν είναι τόσο ξεκάθαρα υπέρ της πολιτικής του, ιδίως λόγω των οικονομικών πιέσεων, όπως φάνηκε και στις διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν εναντίον του με αφορμή τη φορολόγηση των υπηρεσιών διαδικτύου.

Η χρήση ΜΚΟ, για την υπονόμευση της πολιτικής του, οδήγησε τον Orban να χαρακτηρίσει τον Soros (αμερικανο-ουγγρικής καταγωγής) και τις οργανώσεις του ανεπιθύμητους στη χώρα. Αυτό δύναται να αποτελεί κι ένα δείγμα της ομοιότητας της γεωπολιτικής θεώρησης μεταξύ του Orban και του Gruevski, οι οποίοι κινούνται σε μία λεπτή διπλωματική κλωστή, μεταξύ των προσωπικών φιλοδοξιών τους και της φιλοδυτικής πολιτικής τους. Οι πορείες του 2014 δείχνουν πως οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να τρομάξουν τον ούγγρο Πρωθυπουργό με μία Έγχρωμη Επανάσταση που θα συνδυαζόταν με τους ίδιους που διαμαρτυρόντουσαν για το φόρο διαδικτύου και τους εθνικιστές.

Ο ρόλος του Orban είναι πολύ απλός. Εμφανιζόμενος ως αντισυστημικός και ευρωσκεπτιστής, συνασπίζει την Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια παρασύροντας τους αντιευρωπαϊστές σε μία φιλονατοϊκή ομπρέλα. Μέχρι στιγμής, ΝΑΤΟ και Ε.Ε. αντιμετωπίζονται από αυτές τις κοινωνίες ως ταυτόσημες έννοιες, επειδή όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. αποτελούν και μέλη του ΝΑΤΟ, ενώ κάθε χώρα του πρώην ανατολικού μπλοκ, που εισήλθε στην Ένωση, εισήλθε μετά και στην ευρατλαντική συμμαχία. Η Ουάσινγκτον επιθυμεί πλέον να ξεχωρίσει τη θέση της από την Ευρώπη, να ανατρέψει αυτή τη δεδομένη αλληλουχία εισόδου στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. και να ακολουθήσει μία πιο ανεξάρτητη πολιτική. Αυτό οφείλεται και σε οικονομικούς λόγους, αφού οι χώρες μέλη που ανήκουν και στους δύο διοχετεύουν μεγάλο μέρος των κονδυλίων προς την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, στα πλαίσια της Ε.Ε.



Ο φιλελευθερισμός εγκαταλείπεται από τις ΗΠΑ δίνοντας τη θέση του στην υποστήριξη πιο εθνικιστικών και ακραίων εκπροσώπων στους αμερικανικούς δορυφόρους. Είναι μία φυσιολογική μεταβολή για τον έλεγχο της κοινωνίας, η οποία διαθέτει τη ροπή της μεταστροφής προς το αντίθετο άκρο αυτού που επέλεξε και την απογοήτευσε. Αυτή η πολιτική θεωρία του εκκρεμούς αφήνει μεγάλα περιθώρια ανησυχίας για τη μελλοντική πολιτική της Ουγγαρίας, η οποία θεωρείται ότι αργά ή γρήγορα θα ασκήσει το εθνικιστικό χαρτί της Vojvodina, αφού οποιοδήποτε άλλη επιλογή ελέγχου της Σερβίας είναι επικίνδυνη και πολύπλοκη. Η εν λόγω επαρχία μπορεί να επιφέρει ελεγχόμενη κρίση στα γεωπολιτικά οικονομικά πολυπολικά έργα που έχουν σχεδιαστεί και να επεκταθεί και σε γειτονικές περιοχές. Επομένως μπορούμε να δούμε ότι το εθνικιστικό χαρτί της Vojvodina μπορεί να επιφέρει μεγαλύτερα οφέλη για τη Δύση, από όσα μπορούν να προσφέρουν οι πύραυλοι εδάφους-εδάφους που επιθυμεί η Κροατία να αποκτήσει για τον έλεγχο των σερβικών προθέσεων στη Βοσνία.


==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.

 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας