Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Leadership και Business Culture στην Εκπαίδευση






Από τον Δρ. Δημήτρη Γκίκα*

Οι περισσότεροι συναρτούν το επάγγελμα του εκπαιδευτικού με τη διδασκαλία. Η παρουσία στην τάξη, είναι αλήθεια, είναι η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό όλων, ακόμα και στο μυαλό όσων εργαζόμαστε στην εκπαίδευση. Όμως, κάθε εκπαιδευτικός φορέας διαθέτει δομές εξουσίας, όπως όλες οι άλλες επιχειρήσεις – δημόσιες και ιδιωτικές.

Οι διαφοροποιήσεις, σαφώς είναι αρκετές. Στους εκπαιδευτικούς φορείς, η διοίκηση – σε μεγάλο φάσμα των επιτελικών θέσεων – ασκείται αμιγώς από εκπαιδευτικούς. Εύλογο, αν αναλογιστούμε ότι η επαφή με τα παιδιά, ακόμα και εκτός τάξης, είναι καθημερινή υπόθεση. Όμως, η φιλοσοφία του Leadership, δηλαδή ο τρόπος και η μορφή διοίκησης που ασκείται εντός ενός Σχολείου ή Σχολής, διαθέτει πολλά κοινά στοιχεία με κάθε άλλη μορφή επιχείρησης. Το ίδιο συμβαίνει και με την Επαγγελματική κουλτούρα, δηλαδή τη φιλοσοφία, τη στάση, τον τρόπο που ασκεί ο επαγγελματίας την εργασία του.

Είναι δεδομένο ότι οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί θεωρούν εαυτούς ως τους καταλληλότερους για να ασκήσουν διοίκηση σε ένα εκπαιδευτικό Ίδρυμα (απολύτως σωστό), θεωρούν επίσης αυτοδικαίως τους εαυτούς τους ικανούς στη διοίκηση, επειδή είναι εκπαιδευτικοί (σχετικά σωστό) και απολύτως αποτελεσματικούς ως προς τα διοικητικά τους καθήκοντα, αφού, ως εκπαιδευτικοί, γνωρίζουν τη διαδικασία εκ των έσω (απολύτως λάθος).

Το παρόμοιο συμβαίνει και με την επαγγελματική κουλτούρα. Οι εκπαιδευτικοί θεωρούμε ότι το κύριο έργο στην επαγγελματική δραστηριότητα ενός εκπαιδευτικού «ολοκληρώνεται» στην τάξη, ότι η φιλοσοφία του επαγγέλματός μας δεν απαιτεί άλλα γνωρίσματα (αφού είμαστε, αν είμαστε, καλοί εκπαιδευτικοί).

Το Leadership στην Εκπαίδευση απαιτεί, έστω κι αν ακούγεται υπερβολικό, Μεγάλους Αλεξάνδρους. Εξαιρετικούς, δηλαδή ηγέτες. Όχι μόνο ικανούς εκπαιδευτικούς. Όπως ο Μ. Αλέξανδρος δεν ήταν μόνο ικανός στο χειρισμό των όπλων, έτσι κι ένας εκπαιδευτικός δεν αρκεί να είναι απλώς καλός δάσκαλος, για να ασκήσει αποτελεσματική διοίκηση. Απαιτεί οργανωτικές ικανότητες, άριστες γνώσεις συντονισμού, σωστή αντιμετώπιση υφισταμένων, όπου μάλιστα η κάθετη μορφή ιεραρχίας δεν είναι τόσο ξεκάθαρη, καθώς με τους υφισταμένους του ένας Διευθυντής μοιράζεται την κοινή δράση του εκπαιδευτικού έργου. Επιπλέον, η Διοίκηση σε εκπαιδευτικό φορέα απαιτεί πολύ καλή συναισθηματική νοημοσύνη, εξαιρετικό χειρισμό των εκπαιδευτικών με τρόπο, ώστε και η εξουσία του εκάστοτε Διευθυντή να γίνεται σεβαστή, και η ενθύμηση της συναδελφικότητας και αλληλεγγύης στο εκπαιδευτικό έργο να είναι παρούσα. Ως τελευταίο, θα τοποθετούσα το κομμάτι της μη τυπικής οργάνωσης, δηλαδή των άτυπων σχέσεων που διαμορφώνουν οι εργαζόμενοι, όπου στην περίπτωση των σχολικών οργανισμών παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ ότι ίσως σε άλλες επιχειρήσεις, καθώς οι σχέσεις, εξαιτίας των αισθημάτων αλληλεγγύης και της έντονης αλληλεπίδρασης των εκπαιδευτικών μεταξύ τους, λόγω του κοινού έργου που επιτελούν (είτε βρίσκονται σε θέσεις Διοίκησης, είτε όχι), είναι πολύ πιο έντονες και περισσότερο στενές.

Από την άλλη, η επαγγελματική κουλτούρα στην εκπαίδευση έχει ιδιαίτερα γνωρίσματα. Ο εκπαιδευτικός, είτε ασκεί διοίκηση, είτε όχι, εξακολουθεί να παραμένει, ως κύρια ιδιότητα, εκπαιδευτικός. Άρα, αποτελεί πρότυπο για τα παιδιά (οι πράξεις του και η συμπεριφορά του περιχαρακώνονται πολύ περισσότερο απ’ ότι άλλων εργαζομένων σε διαφορετικού τύπου επιχειρήσεις), οφείλει να γνωρίζει τα όριά του, δεν πρέπει να ξεχνά ότι απευθύνεται σε συναδέλφους που γνωρίζουν και περνούν τα ίδια με αυτόν, συγχρόνως διαθέτουν παρόμοιες ευθύνες στο εκπαιδευτικό κομμάτι του επαγγέλματός τους και, εν τέλει, αποτελούν με αυτούς μια κοινότητα με ισχυρότερους δεσμούς απ’ ότι άλλες εργασιακές «κοινότητες».

Είναι, τουλάχιστον περίεργο το γεγονός ότι δεν φαίνεται να υπάρχει σοβαρή προσέγγιση ή ολοκληρωμένη εκπαίδευση (τραγικό, μιας και αναφερόμαστε σε εκπαιδευτικούς) σε ζητήματα ηγεσίας και επαγγελματικής κουλτούρας στον εκπαιδευτικό χώρο. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν μαθήματα, προγράμματα (κυρίως μεταπτυχιακού επιπέδου) σε ζητήματα Διοίκησης Σχολικών Μονάδων, όμως η αντιμετώπιση του θέματος είναι παρεμφερής με αυτήν που αντιμετωπίζεται οποιαδήποτε άλλη κατάρτιση που αφορά σε στελέχη Διοίκησης επιχειρήσεων γενικά. Το ειδικό κομμάτι, η ιδιαίτερη εικόνα λείπει...






*Ο Δρ. Δημήτρης Γκίκας είναι Διδάκτωρ Πολιτικής Φιλοσοφίας, εκπαιδευτικός και Υπεύθυνος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Δράσεων στο ΙΙΕΚ American Education του Εκπαιδευτικού Ομίλου New York College.





==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.

 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας