Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Ποδόσφαιρο και Πολιτική: Ο τρόπος και η φιλοσοφία παικτών και οπαδών και η επιρροή τους στις μάζες.

Επεισόδια Ρώσων και Άγγλων στην Μασσαλία κατά τη διάρκεια του Εuro 2016.


«Το ποδόσφαιρο είναι ένα απλό άθλημα: 22 παίκτες κυνηγούν μια μπάλα για 90 λεπτά, και στο τέλος κερδίζουν οι Γερμανοί.»
Γκάρι Λίνεκερ, Άγγλος ποδοσφαιριστής (άσος της Τότεναμ και της Μπαρτσελόνα)



Γράφει η Γιώτα Χουλιάρα
giota.houliara@gmail.com



Ο Εδουάρδο Γκαλεάνο, αυτός ο σπουδαίος Ουρουγουανός δημοσιογράφος, λογοτέχνης και συγγραφέας, μία από τις εξέχουσες προσωπικότητες της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας, στο βιβλίο του «Τα χίλια πρόσωπα του ποδοσφαίρου» περιγράφει την μαγική αλλά και ιδιαίτερη σχέση του ποδοσφαίρου με τα εκατομμύρια των πιστών φίλων και οπαδών του ανά την υφήλιο γράφοντας χαρακτηριστικά: «…Μολονότι ο οπαδός μπορεί να παρακολουθήσει το θαύμα με μεγαλύτερη άνεση από την τηλεόραση, προτιμάει την περιπλάνηση προς αυτόν τον τόπο προσκυνήματος, όπου θα δει τους αγγέλους του να αγωνίζονται με σάρκα και οστά ενάντια στους δαίμονες που έχουν βάρδια. Εδώ ο οπαδός κουνάει το μαντίλι του, καταπίνει το σάλιο του, γκλουπ, καταπίνει φαρμάκι, μασάει το σκούφο του, ψιθυρίζει προσευχές και κατάρες, και ξαφνικά γδέρνει το λαιμό του σε μια επευφημία και πηδάει σαν τον ψύλλο, αγκαλιάζοντας τον άγνωστο που φωνάζει γκολ δίπλα του. Όσο διαρκεί αυτή η ειδωλολατρική τελετουργία, ο οπαδός δεν είναι ένας αλλά πολλοί. Μαζί με χιλιάδες άλλους πιστούς συμμερίζεται την πεποίθηση ότι είμαστε οι καλύτεροι, ότι όλοι οι διαιτητές είναι πουλημένοι, όλοι οι αντίπαλοι είναι ύπουλοι. Σπάνια ο οπαδός θα πει: Απόψε παίζει η ομάδα μου. Συνήθως λέει: Απόψε παίζουμε εμείς. Ο δωδέκατος αυτός παίκτης γνωρίζει καλά ότι αυτός είναι που φυσάει τους ανέμους του πάθους που σηκώνουν την μπάλα όταν αυτή κοιμάται, όπως οι άλλοι έντεκα παίκτες γνωρίζουν καλά ότι αγώνας χωρίς οπαδούς είναι σαν να χορεύεις χωρίς μουσική…».



Από τα επεισόδια Άγγλων και Ρώσων χούλιγκανς στη Μασσαλία κατά τη διάρκεια του Euro 2016





Ποδόσφαιρο το άθλημα που έχει αγαπηθεί αλλά και κατηγορηθεί όσο κανένα άλλο στον πλανήτη. «Το όπιο του λαού και των μαζών» θα μπορούσαν να σχολιάσουν κάποιοι. «Το δεκανίκι του καπιταλιστικού συστήματος» θα μπορούσαν να αποφανθούν μερικοί. «Μια θρησκεία χωρίς απίστους » όπως αναφέρουν και στο ομώνυμο βιβλίο τους με θέμα το ποδόσφαιρο ο Νίκος Μπογιόπουλος και ο Δημήτρης Μηλάκας, όπου επιχειρούν μια ανατομία του αθλήματος στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο. 

«Έπος » απαντούν με μια λέξη οι πωρωμένοι από την γλύκα της νίκης οπαδοί, είτε είναι οι Πορτογάλοι νικητές του Euro 2016 στον τελικό με την Γαλλία, είτε οι Γερμανοί νικητές του Μουντιάλ το 2014, οι οποίοι ισοπέδωσαν την Βραζιλία στην έδρα της, είτε οι Έλληνες το 2004, όταν η Εθνική μέσα στην Πορτογαλία σήκωσε το «τιμημένο» και ολόκληρος ο λαός παραδόθηκε σε ξέφρενους πανηγυρισμούς.

«Μερικοί λένε ότι το ποδόσφαιρο είναι θέμα ζωής και θανάτου. Σας διαβεβαιώνω ότι είναι ακόμα πιο σημαντικό» είχε πει ο Άγγλος προπονητής προπονητής Μπιλ Σάνκλι, το όνομα του οποίου είναι συνυφασμένο με την Λίβερπουλ, καθώς την ανέλαβε από την δεύτερη κατηγορία και την μετέτρεψε σε μία από τις πιο δυνατές ομάδες της Ευρώπης. Η ρήση του αυτή έμελλε να είναι προφητική για την τραγωδία που συνέβη στην Ρωσία μετά το τέλος του Euro 2016 όταν ο 27χρονος Φιντέλ Νικίτιν έβαλε τέλος στη ζωή του καθώς έχασε η Γαλλία. Ο Νικίτιν χρωστούσε πολλά χρήματα και θέλησε να τα ξεπληρώσει ποντάροντας ένα στοίχημα για τη νίκη των Γάλλων στον τελικό. Το αποτέλεσμα, όμως, ήταν διαφορετικό και ο Νικίτιν έχασε τα χρήματα του και το στοίχημα. Αμέσως μετά με μήνυμα του στα μέσα κοινωνική δικτύωσης έδωσε το στίγμα των προθέσεων του γράφοντας: «Σας ευχαριστώ και συγχωρέστε με». Σύμφωνα με την αστυνομία ο 27χρονος έπεσε στις ράγες του τρένου ενώ δεν είχε καμία αντίδραση ακόμα και όταν ο οδηγός του τρένου «έπαιζε» τα φώτα.



Ο πόνος και η απογοήτευση που έφερε η βαριά ήττα της Εθνικής Βραζιλίας από την Γερμανία στο Μουντιάλ του 2014 αποτυπώνεται στα πρόσωπα των οπαδών που είχαν πάει στο γήπεδο για να πανηγυρίσουν. Η εικόνα της οπαδού που σπαράζει κυριολεκτικά για την ήττα της χώρας της έγινε viral στο διαδίκτυο και αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ποδοσφαιρική αυτή τραγωδία.







«Αν είσαι πρώτος, είσαι πρώτος. Αν είσαι δεύτερος είσαι τίποτα» μια ακόμη φράση του Μπιλ Σάνκλι με την οποία θα μπορούσαν να χαρακτηρίσουν το ποδόσφαιρο οι εκάστοτε χαμένοι των παγκόσμιων κυπέλλων και των μεγάλων διοργανώσεων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Βραζιλίας το 2014, όταν η χώρα βυθίστηκε σε εθνικό πένθος μετά το απίστευτο 1-7 υπέρ της Γερμανίας. Τα κλάματα και οι αποδοκιμασίες των Βραζιλιάνων στις εξέδρες γρήγορα μετατράπηκαν σε επεισόδια, κλοπές και λεηλασίες εκτός γηπέδου σε πολλές πόλεις της χώρας αμέσως μετά τη λήξη του παιχνιδιού. 






Στο Σάο Πάολο εξοργισμένοι Βραζιλιάνοι έκαψαν τη σημαία της χώρας τους, ενώ ένοπλη επίθεση δέχθηκε το περίπτερο της ΦΙΦΑ στην Κοπακαμπάνα. Συγκρούσεις οπαδών με την αστυνομία είχαμε σε πολλές βραζιλιάνικες πόλεις.  Στο Ρεσίφε έφιππος αστυνομικός τραυματίστηκε πέφτοντας από το άλογο κατά τη διάρκεια των συμπλοκών, ενώ Βραζιλιάνοι οπαδοί έκαψαν και λεωφορεία. Οι Αργεντίνοι, ποδοσφαιρικοί εχθροί της Βραζιλίας εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία για να διακωμωδήσουν την ήττα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την ώρα που η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ πανηγύριζε την νίκη της Εθνικής της.

 Επειδή όμως όπως λένε και οι φίλαθλοι «μπάλα είναι και γυρίζει », οι παγκόσμιοι πρωταθλητές Γερμανοί έχασαν στον ημιτελικό του Euro 2016 από τους Γάλλους που το πανηγύρισαν δεόντως παρά τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας λόγω των τρομοκρατικών χτυπημάτων. Ο πύργος του Άιφελ αυτή τη φορά φωτίστηκε στα χρώματα της γαλλικής σημαίας και οι φίλαθλοι στο Παρίσι (και όχι μόνο) ξεφάντωσαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Στις κερκίδες του «Βελοντρόμ» βρέθηκε και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ,ο οποίος πανηγύρισε σαν μικρό παιδί τη νίκη της Γαλλίας και την πρόκριση της στον τελικό και έβγαλε selfies φωτογραφίες με τους φιλάθλους. Με μια φωτογραφία της Άνγκελα Μέρκελ και μια φράση γεμάτη νόημα επέλεξε να σχολιάσει τη νίκη της Γαλλίας επί της Γερμανίας στον ημιτελικό του EURO 2016, o Ζαν Λικ Μελανσόν. Ο ηγέτης του κόμματος της Αριστεράς στη Γαλλία έγραψε στο Twitter βάζοντας μία φωτογραφία της Άνγκελα Μέρκελ: «Η ηθική του παιχνιδιού: δεν υπάρχει ανίκητος αντίπαλος γι' αυτούς που θέλουν να κερδίσουν.»








Δεν είναι η πρώτη φορά που πολιτικοί χρησιμοποιούν το ποδόσφαιρο ως μέσο αντιπαράθεσης ή και άσκησης πολιτικής. Όλοι θυμόμαστε το Νοέμβριο του 2015 κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Αλέξη Τσίπρα στην Κωνσταντινούπολη που βρέθηκε στο γήπεδο με τον τότε ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου για να παρακολουθήσει τον φιλικό ποδοσφαιρικό αγώνα των δυο χωρών. Οι φωτογραφίες με τον χαμογελαστό Έλληνα πρωθυπουργό να φοράει το κασκόλ που είχε τα χρώματα και των δυο εθνικών έκαναν το γύρο του διαδικτύου σε μια προσπάθεια να πείσουν Έλληνες και Τούρκους φιλάθλους για την φιλία και την αγαστή συνεργασία των δυο λαών. Μόνο που στην προσπάθεια να μας πείσουν χαμογελώντας οι δυο πολιτικοί αγνόησαν άραγε εσκεμμένα το γεγονός ότι οι Τούρκοι οπαδοί που βρέθηκαν στο γήπεδο Φατίχ Τερίμ για τον αγώνα, απάντησαν με γιουχαΐσματα και αποδοκιμασίες στο αίτημα για ενός λεπτού σιγή, στη μνήμη των θυμάτων του Παρισιού. Αποδοκιμασίες ακούστηκαν και κατά την ανάκρουση του ελληνικού εθνικού ύμνου, παρά τις συστάσεις Τούρκων παραγόντων.

Η αλήθεια είναι πως οι πολιτικοί της χώρας έχουν ιδιαίτερη αδυναμία στην ποδοσφαιρική ορολογία με τελευταίο χαρακτηριστικό παράδειγμα το Δελτίο Τύπου από το Γραφείο του Πρωθυπουργού με ημερομηνία 8/5/2017 που παρατίθεται στην ακόλουθη φωτογραφία. 


Είχε προηγηθεί ο αγώνας ΠΑΟΚ ΑΕΚ που θύμισε αρένα μονομάχων εκτός γηπέδου και οι υπόνοιες αρκετών ότι προωθείται ο Ιβάν Σαββίδης λόγω των σχέσεων του με την κυβερνητική ηγεσία.  Βρήκε ευκαιρία και η αντιπολίτευση να χτυπήσει δήθεν την κυβέρνηση (λες και το θέμα που μας απασχολεί είναι το ποδόσφαιρο και όχι ένα σωρό άλλα προβλήματα) και το δελτίο τύπου ήταν η δικαίωση του αμπελαλέ και του άντε γεια.







 







Ο Βρετανός συγγραφέας Τζωρτζ Όργουελ μιλώντας γενικά για τον αθλητισμό είχε πει πως «Ο σοβαρός αθλητισμός δεν έχει να κάνει τίποτε με το ευ αγωνίζεσθαι. Είναι γεμάτος μίσος, ζήλια, καυχησιολογία, άγνοια όλων των κανόνων και σαδιστική ευχαρίστηση στην παρακολούθηση βίας. Με άλλα λόγια, είναι πόλεμος χωρίς πυροβολισμούς». Και όμως το ποδόσφαιρο είναι ένα είδος πολέμου, καθώς αποτελεί μια εικονική απεικόνιση διπλωματίας, πολιτικής και πολέμου.

Η εξ απαλών ονύχων προσέγγιση των περισσοτέρων ανθρώπων για το συγκεκριμένο άθλημα στηρίζεται σε παλαιότερες και πιο ρομαντικές εποχές, όπου η «φανέλα» της ομάδας ήταν το κυρίαρχο κίνητρο για κάθε οπαδό και παίκτη. Όταν το 1988 βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες η ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Η φανέλα με το 9» βασισμένη στο αντίστοιχο βιβλίο του Μένη Κουμανταρέα με πρωταγωνιστή τον Στράτο Τζώρτζογλου, ο απλός πολίτης άρχισε να συνειδητοποιεί πως το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο το όνειρο της νίκης. Ο Μπιλ, ο ταλαντούχος νεαρός ποδοσφαιριστής που ξεκινά την καριέρα του από μία ομάδα της τρίτης κατηγορίας για να φτάσει να παίξει μέχρι την πρώτη κατηγορία, μέσα από νίκες και ήττες, τραυματισμούς και παρασκήνιο θα καταλάβει ότι η επιτυχία έχει το τίμημά της.

Από το 1988 μέχρι σήμερα το ποδόσφαιρο έχει περάσει σε μια εποχή όπου υπάρχει ένας πολύ μεγάλος κύκλος δοσοληψιών τεραστίων ποσών, ενώ παράλληλα η φήμη της κάθε ομάδας αποτελεί και τον μοχλό χειραγώγησης και , ενίοτε, διοίκησης μια μάζας ανθρώπων ως «οπαδικού στρατού» με φανατικά ή ακόμα και πληρωμένα κίνητρα.Οι σημερινές ομάδες ποδοσφαίρου αποτελούν επιχειρήσεις εισηγμένες πολλές φορές στο χρηματιστήριο. Παράλληλα λειτουργούν και ως βιτρίνες προώθησης του προφίλ του εκάστοτε ιδιοκτήτη.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ρομάν Αμπράμοβιτς που είναι ιδιοκτήτης της Τσέλσι. Την 1η Ιουλίου του 2003 ο -άγνωστος τότε- Ρομάν Αμπράμοβιτς αγόρασε την χρεωμένη Τσέλσι με ένα deal-αστραπή. Λέγεται ότι αποφάσισε να αγοράσει ομάδα λόγω της αγάπης του για τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Βρέθηκε μία μέρα στο «Old Trafford» και αφού παρακολούθησε αγώνα των «κόκκινων διαβόλων» αποφάσισε ότι θέλει και εκείνος να έχει την δική του ποδοσφαιρική ομάδα. Εκείνη την εποχή ο Αμπράμοβιτς δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστός στην Αγγλία και όπως δήλωσε ο τότε τεχνικός διευθυντής της Τσέλσι, Τρέβορ Μπιρτς, τον είχε ψάξει στο Google. 

Τα επόμενα χρόνια ο Αμπράμοβιτς που «όλως τυχαίως» είχε στενή σχέση και εργασίες με πολιτικούς κύκλους στην κυβέρνηση του Β. Πούτιν στην Ρωσία, κάλυψε χρέη που έφταναν τα 94 εκατομμύρια ευρώ και έφερε στο Λονδίνο κάποιους από τους καλύτερους παίκτες ή όποιους απλά του άρεσαν προσωπικά. Είναι σημαντικό να τονίσουμε πώς η Τσέλσι είναι βρετανικός σύλλογος, ο οποίος διαθέτει τεράστια απήχηση στο κοινό τόσο εντός και όσο και εκτός συνόρων της χώρας. Κάποια στιγμή μάλιστα υπήρξε η φήμη ότι ο Ρώσος μεγιστάνας βρέθηκε σε κόντρα  με τον Ρώσο πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν. Αιτία της διαμάχης τους αποτελεί η εξωτερική πολιτική της Ρωσίας. Άνθρωποι του περιβάλλοντος των δυο ανδρών αναφέρουν ότι ο ιδιοκτήτης της Τσέλσι είχε έντονο φραστικό επεισόδιο με τον πρόεδρο της Ρωσίας. Οι δυο τους συναντήθηκαν στην αίθουσα της Μεγάλης Αικατερίνης στο Κρεμλίνο στις αρχές του 2015 σε μια εποχή που οι σχέσεις Ρωσίας Δύσης ήταν ιδιαίτερα τεταμένες λόγω ουκρανικής κρίσης. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Ρώσος πρόεδρος είχε ζητήσει εκείνη την εποχή  από τους Ρώσους ολιγάρχες να επιστρέψουν τα χρήματά τους στη χώρα προκειμένου να ενισχύσουν την οικονομία της. 



Όμως, το θέμα της χρήσης του ποδοσφαίρου ως εργαλείου στην πολιτική είναι πιο περίπλοκο και ενδέχεται να δημιουργήσει ακόμη και διεθνείς διενέξεις. Εδώ θα μπορούσαμε να αναφέρουμε το προκλητικό πανό που κρέμασαν Αλβανοί φίλαθλοι κατά τη διάρκεια του αγώνα Ελβετίας-Αλβανίας στο Euro 2016 κατηγορώντας την Ελλάδα ως «ένοχη για τη γενοκτονία 100.000 Αλβανών».








To γεγονός συνέβη σε μια χρονική στιγμή που όλο και συχνότερα μερίδα Αλβανών εθνικιστών, προσπαθούν να επαναφέρουν το θέμα των Τσάμηδων και να δημιουργήσουν ένταση στις σχέσεις τους με τη χώρα μας. Παρά το γεγονός πως η UEFA απαγορεύει ρατσιστικά συνθήματα και μηνύματα μίσους κατά της διάρκεια ποδοσφαιρικών αγώνων και παρά τα αυστηρότατα μέτρα στη Γαλλία λόγω του Euro 2016,οι Αλβανοί οπαδοί κατάφεραν (άραγε πώς  την στιγμή που τα μέτρα ασφαλείας υποτίθεται ήταν δρακόντεια; ) να περάσουν στο χώρο του γηπέδου το πανό, προσπαθώντας να επωφεληθούν από την τηλεοπτική κάλυψη του αγώνα.



Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Αλβανία δημιουργεί πρόβλημα σε ποδοσφαιρικό αγώνα καθώς φαίνεται πως χρησιμοποιεί κατά κόρον την εν λόγω τακτική προκειμένου οι δημιουργηθούν οι κατάλληλες εντυπώσεις στο κοινό. Εντυπώσεις που θα βοηθήσουν τους πολιτικούς της χώρας είτε να ασκήσουν πιέσεις είτε να επαναφέρουν διπλωματικά θέματα που τους αφορούν. Τον Οκτώβριο του 2015 σοβαρές πολιτικές διαστάσεις προσλαμβάνει «το ματς της ντροπής» όπως χαρακτηρίστηκε στο γήπεδο της Παρτιζάν. Συγκεκριμένα, ενώ το σκορ ήταν στο 0-0, ένα τηλεκατευθυνόμενο ελικοπτεράκι (σ.σ.: drone) με κρεμασμένη τη «σημαία» της λεγόμενης «Μεγάλης Αλβανίας» εμφανίστηκε πάνω από τον αγωνιστικό χώρο. Όταν έφτασε σε ένα χαμηλό σημείο, ο παίκτης της Σερβίας Στέφαν Μίτροβιτς έπιασε τη «σημαία» και την κατέβασε, ωστόσο αυτή η ενέργεια εξόργισε τους παίκτες της Αλβανίας που όρμησαν κατά πάνω του. Στη συνέχεια ακολούθησε γενική σύρραξη, η οποία οδήγησε τον διαιτητή Μάρτιν Άτκινσον να διακόψει την αναμέτρηση.Ανάμεσα στους συλληφθέντες ήταν και ο αδερφός του Αλβανού πρωθυπουργού, ο οποίος τελικά αφέθηκε ελεύθερος με αρκετούς να θεωρούν πως ήταν και ο ηθικός αυτουργός του περιστατικού.
 Το πρωτοφανές περιστατικό πάντως προκάλεσε την έντονη αντίδραση της σερβικής κυβέρνησης. Συγκεκριμένα ο υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας Ίβιτσα Ντάτσιτς δήλωσε ότι τα επεισόδια που οδήγησαν στη διακοπή του αγώνα μεταξύ των εθνικών ποδοσφαιρικών ομάδων της Σερβίας και της Αλβανίας για τα προκριματικά του EURO 2016 ήταν «σχεδιασμένη ενέργεια πολιτικής πρόκλησης». Υπογράμμισε, δε, ότι οι σερβικές αρχές δεν είναι υπεύθυνες για το γεγονός ότι διεκόπη ο αγώνας.Είχε προηγηθεί ο αγώνας των δυο χωρών στο Ελμπασάν της Αλβανίας , όπου Αλβανοί χούλιγκανς είχαν πετάξει πέτρες εναντίον της σέρβικης αποστολής. Μάλιστα,ο πρωθυπουργός της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς δεν βρέθηκε στο Ελμπασάν, για τον αγώνα των εθνικών ομάδων Αλβανίας – Σερβίας, επειδή όπως αποκάλυψε δεν έλαβε εγγυήσεις ότι στο γήπεδο δεν θα βρίσκοταν ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Κοσόβου, Χασίμ Θάτσι.





Τα Βαλκάνια έχουν παράδοση στις έντονες ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις. Ας μην λησμονούμε πως το Μάιο του 1990 γήπεδο Μαξιμίρ του Ζάγκρεμπ, θα διεξαγόταν το «ματς της δεκαετίας», μεταξύ της Ντιναμό Ζάγκρεμπ και του Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου, ξεκίνησε ουσιαστικά ο εμφύλιος στη Γιουγκοσλαβία.Είχαν προηγηθεί οι κροατικές εκλογές, στις οποίες είχε κερδίσει η Κροατική Δημοκρατική Ένωση, που ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας της χώρας, ενώ το ίδιο είχε συμβεί και στη Σλοβενία.Στο Ζάγκρεμπ είχαν ταξιδέψει περίπου 3 χιλιάδες οπαδοί του Αστέρα, υπό την καθοδήγηση του διαβόητου παραστρατιωτικού Αρκάν, του Ζέλικο Ραζνάτοβιτς.
Ήταν ο επικεφαλής των «Ηρώων», όπως ονομάζονταν οι σκληροπυρηνικοί οπαδοί της ομάδας.Δεν πήγαιναν, όμως, απλώς για να παρακολουθήσουν έναν αγώνα, όπως φαινόταν και από τα δύο συνθήματα που τραγουδούσαν, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, στην πόλη, αλλά και μέσα στο γήπεδο.
Το πρώτο σύνθημα είχε ως εξής:
«Απόψε θα γίνουν ταραχές, απόψε θα γίνει της τρελής.
Να! Φτάνουν οι χούλιγκαν στους δρόμους του Ζάγκρεμπ.
Θ΄ αντιλαλούνε τα τσεκούρια, θα αντηχήσουν οι αλυσίδες,να!
Έρχονται οι τσιγγάνοι, οι τελείως τρελαμένοι».

Το δεύτερο σύνθημα ήταν διαφορετικό και σαφώς πιο εθνικιστικό:
«Εμείς είμαστε οι Ντέλιγε της άγριας Σερβίας.
Βγείτε στα μπαλκόνια, χαιρετίστε τη σέρβικη φυλή.
Από το Κόσσοβο μέχρι το Κνιν, ένας Σέρβος δίπλα στον άλλον.
Σέρβε Σλόμπο (Μιλόσεβιτς), η Σερβία είναι στο πλευρό σου.
Ποιος τολμάει να το πει, ψεύδεται όποιος λέει ότι η Σερβία είναι μικρή.
Δεν είναι μικρή, δεν είναι μικρή, έδωσε το Σλόμπονταν!
Μαναστίρσκα, Μαναστίρσκα, σέρβικο ρακί.»

Τα επεισόδια είχαν ήδη αρχίσει στην πόλη πολλές ώρες πριν από τη διεξαγωγή του παιχνιδιού και συνεχίστηκαν στο γήπεδο Μαξιμίρ.Με καρέκλες, μαχαίρια, καδρόνια και πάρα πολύ ξύλο, οι οπαδοί μετέτρεψαν τις εξέδρες σε πραγματικό πεδίο μάχης, ενώ οι ποδοσφαιριστές των δύο ομάδων κοιτούσαν έκπληκτοι τις συγκρούσεις.Όταν τα επεισόδια έληξαν, 60 οπαδοί είχαν τραυματιστεί σοβαρά. Το παιχνίδι δεν έγινε ποτέ.Στην πραγματικότητα όμως, ήταν η επίσημη έναρξη των εχθροπραξιών και του εμφυλίου πολέμου της Γιουγκοσλαβίας. Το CNN κατέταξε αργότερα το παιχνίδι ως πρώτο στη λίστα με τα ματς που άλλαξαν τον κόσμο. Σήμερα, έξω από το επονομαζόμενο και ως «καταραμένο Μαξιμίρ», υπάρχει επιγραφή που αναφέρει: «Για τους οπαδούς του συλλόγου, οι οποίοι ξεκίνησαν τον πόλεμο με τη Σερβία, σε αυτό το μέρος, στις 13 Μαΐου του 1990».


 





Οι αντιπαραθέσεις που έχουν να κάνουν με το μίσος που επικρατεί στα Βαλκάνια εμφανίζονται και στο πανό που σήκωσαν Τούρκοι οπαδοί λίγες ώρες πριν από το παιχνίδι της εθνικής ομάδας της χώρας τους με την Κροατία, στο «Παρκ ντε Πρενς» στην πρεμιέρα του 4ου ομίλου του Euro 2016 «Where is Marco» («Πού είναι ο Μάρκο;») ανέφεραν σε αυτό, εννοώντας τον Μάρκο Ιβκοβιτς, φίλαθλο του Ερυθρού Αστέρα που δολοφονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από οπαδούς της Γαλατάσαραϊ, πριν από το παιχνίδι των δύο ομάδων για την Euroleague στο μπάσκετ.Η τραγωδία στην Κωνσταντινούπολη με τη δολοφονία του 25χρονου Μάρκο Ίβκοβιτς έξω από το γήπεδο της Γαλατάσαράι συγκλόνισε τη Σερβία πριν από δυο χρόνια. Όπως ανέφεραν τα τοπικά Μέσα, περίπου 400 φίλαθλοι του Ερυθρού Αστέρα βρέθηκαν έξω από το Αμπντί Ιπεχτσί αλλά ποτέ δεν μπήκαν σε αυτό, καθώς οι διοργανωτές παραβίασαν τη συμφωνία για την παραχώρηση εισιτηρίων στη φιλοξενούμενη ομάδα.Κατά την παραμονή τους έξω από το γήπεδο, οι Σέρβοι οπαδοί δέχτηκαν επίθεση με πέτρες και καπνογόνα από Τούρκους που φώναζαν ρυθμικά ''Κόσοβο, Κόσοβο!''. Στη συμπλοκή που ακολούθησε έπεσε νεκρός ο Μάρκο Ίβκοβιτς ο οποίος μαχαιρώθηκε, πριν προλάβει να επέμβει η αστυνομία.Η σερβική ιστοσελίδα b92.net αποκαλύπτει ότι οπαδοί του Ερυθρού Αστέρα δέχθηκαν επίθεση από χούλιγκαν σε τρία διαφορετικά σημεία. Πρώτο σε βενζινάδικο κοντά στο γήπεδο, στη συνέχεια στη διαδρομή προς το Αμπντί Ιπεχτσί και τέλος έξω από αυτό, στη μοιραία συμπλοκή. Σ΄αυτή τη περίπτωση φαίνεται πως οι χούλιγκαν δεν ξεχώρισαν το ποδόσφαιρο από το μπάσκετ δημιουργώντας εκρηκτική ατμόσφαιρα.



Όπως αναφέρει και ο δρ Ιωάννης Χλαουτάκης, Καθηγητής Κοινωνιολογίας, στο πόνημά του «Ο ρόλος του ποδοσφαίρου στη Σύγχρονη Κοινωνία »για το περιοδικό Νέα Κοινωνιολογία: «Το γήπεδο αναπαράγει την καθημερινότητα με τα δράματά της: άγχος, σοκ, εχθρότητα, διαμάχη μεταξύ εχθρών, κρατών νομών, γειτονιών, σχολείων και κοινωνικών ομάδων».Η εχθρότητα αυτή σε πολλές περιπτώσεις δύναται να μεγιστοποιηθεί από τις αντίπαλες παρατάξεις των οπαδών με αποτέλεσμα να συμπλακούν μεταξύ τους σχεδόν μέχρι θανάτου. Πρόσφατα στη Μασσαλία, η παγκόσμια κοινότητα έγινε μάρτυρας συγκλονιστικών επεισοδίων ανάμεσα σε Άγγλους και Ρώσους χούλιγκανς. Τα επεισόδια ανάμεσα στους οπαδούς των δυο χωρών ξεκίνησαν στο Παλιό λιμάνι της Μασσαλίας πριν την έναρξη του ποδοσφαιρικού αγώνα. Οι Βρετανοί και οι Ρώσοι οπαδοί, πετώντας μπουκάλια και καρέκλες, συγκρούστηκαν μεταξύ τους αλλά και με άνδρες των μονάδων αντιμετώπισης ταραχών της πόλης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στα χέρια της η Γαλλική Αστυνομία και δημοσίευσε η η Mirror οι Ρώσοι χούλιγκαν έχουν άμεση σχέση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και εξυπηρετούν δικά του συμφέροντα. Ο Αλεξάντερ Σπρίγκιν, αρχηγός των οπαδών της Εθνικής Ρωσίας έχει στενές σχέσεις με τον πρόεδρο Πούτιν κάτι που έρχεται να ενισχύσει τους ισχυρισμούς των Γάλλων. Ο Σπρίγκιν είναι ανάμεσα στους 20 συλληφθέντες οι οποίοι θα απελαθούν από την Γαλλία. Ο Σπρίγκιν έχει κάνει πολλές δημόσιες εμφανίσεις με τον Ρώσο πρόεδρο και φέρεται να είναι από τα αγαπημένα και προστατευόμενα παιδιά της Ρωσικής ομοσπονδίας.Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Σπρίγκιν έχει ταξιδέψει στην Γαλλία με έξοδα της ρωσικής κυβέρνησης, ενώ έχει ρόλο και στην επιτροπή διοργάνωσης του Μουντιάλ του 2018. Ο Σπριγκιν δημόσια σε πολλές περιπτώσεις έχει χαιρετήσει ναζιστικά και δεν έχει κρύψει τα ακροδεξιά και ναζιστικά του αισθήματα. Ερώτημα πάντως που πλέον τίθεται είναι πως θα διαχειρηστεί η FIFA το θέμα και τι θα πράξει ενόψει του Μουντιά της Ρωσίας το 2018.



Θα πρέπει να θυμίσουμε ότι οι Ρώσοι χούλιγκαν είχαν ξεκαθαρίσει ότι δεν πήγαν στη Γαλλία προκειμένου να παρακολουθήσουν ποδόσφαιρο αλλά για να πάρουν το στέμμα από τους Άγγλους οι οποίοι υποτίθεται ότι είναι μετρ του χουλιγκανισμού.Όπως ανέφεραν στο διαδίκτυο: «Εμείς ήρθαμε εδώ για να τους δείξουμε ποιοι είναι οι καλύτεροι. Ήρθαμε στη Γαλλία για να δείξουμε πως οι Άγγλοι είναι κοριτσάκια».(https://www.facebook.com/russianultrascom/)




Ποιος μπορεί να ξεχάσει την ατάκα του Πούτιν όταν κλήθηκε να σχολιάσει τα επεισόδια στη Μασσαλία. Ο Πούτιν αρχικά καταδίκασε τα επεισόδια λέγοντας «Είναι ντροπή να τσακώνονται Άγγλοι και Ρώσοι οπαδοί», ωστόσο στη συνέχεια υπερηφανεύτηκε λέγοντας «Αλλά ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω πώς 200 οπαδοί μας κατάφεραν να δείρουν χιλιάδες Άγγλους».Ποιοι είναι όμως οι «πρωταγωνιστές» των επεισοδίων, οι Ρώσοι χούλιγκαν, μέλη του ευρύτερου κύκλου οργανωμένων οπαδών Ultras (με τον όρο αυτό αποκαλούνται οι φανατισμένοι οπαδοί των ποδοσφαιρικών ομάδων), που σπέρνουν τον φόβο και τον τρόμο με την εμφάνισή τους σε ποδοσφαιρικούς αγώνες; Σύμφωνα με δημοσιεύματα σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, στην ουσία πρόκειται για 150 «επίλεκτους σκληρούς», που έχουν αφήσει στην άκρη τις «εσωτερικές» τους κόντρες και έχουν στρατολογηθεί, για να δημιουργήσουν ένα γκρουπ δράσης πέρα και πάνω από τους συλλόγους της χώρας και κάτω από το έμβλημα της χώρας τους. 

Η προέλευση των Ultras οφείλεται στο θαυμασμό για τις βίαιες συμμορίες του ποδοσφαίρου που δημιουργήθηκαν στην Βρετανία και την Ιταλία τις δεκαετίες του 1980 και του 1990. Αντιπροσωπεύει το ευρύτερο όνομα «ultra-fanatical support», που περιλαμβάνει υποστήριξη μιας ομάδας σε βαθμό που ξεπερνά ακόμα και το «καθιερωμένο βρίσιμο» μεταξύ οπαδών, φτάνοντας μέχρι ακραία σημεία βίας.Την ύπαρξη των έτοιμων από καιρό 150 Ρώσων χούλιγκαν επιβεβαίωσε και ;ένας οπαδός ονόματι Βλαντιμίρ, που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.«Δεν έχει σημασία από ποια πόλη έρχεται ο καθένας ή ποια ομάδα υποστηρίζει. Είμαστε εδώ για τη χώρα μας τώρα. Είμαστε οι πιο δυνατοί, αυτοί που έχουν επιλεχθεί» είπε σε συνέντευξη του.Όπως ανέφερε συνολικά στη Γαλλία ταξίδεψαν 500-600 οργανωμένοι οπαδοί, εκ των οποίων οι 150 ήταν εκείνοι που επιλέχθηκαν σαν πρώτη ομάδα κρούσης: «Είναι παιδιά 20-30 ετών. Οι περισσότεροι κάνουν πολεμικές τέχνες, συνήθως ΜΜΑ. Θέλουν να συγκρουστούν σαν κανονικοί χούλιγκαν. Οι Άγγλοι δεν είναι κανονικοί χούλιγκαν. Πίνουν μπύρες και μόνο απειλούν. Εμείς δεν έχουμε όπλα, πολεμάμε μόνο με τα χέρια μας. Η επιθυμία μας είναι να μιλήσουμε με τη σωματική μας δύναμη μόνο».


Γιατί όμως έχει εξελιχθεί σε αυτό το σημείο η κατάσταση; Πώς δηλαδή ο γνήσιος αθλητισμός που εκφράζεται από το λαϊκό άθλημα του ποδοσφαίρου έφτασε στο σήμερα, όπου υπάρχει μια αμιγώς κερδοσκοπική επιχείρηση, ιδιοκτήτες και συμβούλια με πολιτική ισχύ , συνοδεία πολυάριθμων φανατισμένων οπαδών που σε κάποιες περιπτώσεις σχηματίζουν ακόμα και ομάδες κρούσεις απέναντι σε αντιπάλους

Αρχικά θα πρέπει να ξεφύγουμε από τον πολιτικό ορθά, ρομαντισμό που διακατέχει πολλούς όταν μιλάνε για ομάδες ποδοσφαίρου στη σημερινή εποχή. Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως , η εικόνα του ποδοσφαιριστή που «ιδρώνει και ματώνει για την φανέλα» έχει σταματήσει να υπάρχει. Η παρουσία κάθε ποδοσφαιριστή σε αντίστοιχη ομάδα εξαρτάται από την απόδοση τους και πώς αποτιμάται αυτή στο χρηματιστήριο του ποδοσφαίρου. Η πληρωμή κάποιων παικτών με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, είναι μια από τις αρχές του προβλήματος.Επίσης, δεν πρέπει να λησμονούμε πως οι ποδοσφαιριστές λαμβάνουν μεγάλες αμοιβές και από διαφημιστικές εταιρείες για να προωθήσουν/διαφημίσουν τα προϊόντα τους και σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούν ένα προφίλ αστέρα που δεν διαφέρει σε τίποτα από το προφίλ πολλών καλλιτεχνών.
Πάρτι, εκδηλώσεις, εμφανίσεις με ωραία μοντέλα και το χρήμα να ρέει άφθονο απομακρύνοντας τον από τον ορισμό του λαϊκού παιδιού που επικρατούσε παλαιότερα. Αναφέρουμε ως παράδειγμα την περίπτωση της Ρεαλ Μαδρίτης η οποία προσφέρει 60 εκατομμυρίων € για 3 χρόνια για να κρατήσει τον Κριστιάνο Ρονάλντο, που θα γίνει ο πιο ακριβοπληρωμένος ποδοσφαιριστής στον κόσμο. Ή η περίπτωση του Ραχίμ Στέρλινγκ, ποδοσφαιριστή της Αγγλίας, που προκάλεσε την οργή των οπαδών της στα social media.Ο Στέρλινγκ, που ήταν ένας από τους χειρότερους παίκτες των «Λιονταριών» στα γήπεδα της Γαλλίας, παρουσιάζεται σε βίντεο που έχουν τραβήξει οι φίλοι του να επιδεικνύει την πολυτελή ζωή που κάνει ως ποδοσφαιριστής και τα ακριβά αυτοκίνητα που διαθέτει με τους φίλους του. To βίντεο ανέβηκε λίγες μόνο ημέρες μετά το ποδοσφαιρικό brexit της Εθνικής Αγγλίας από το Euro 2016, ένα brexit που σύμφωνα με τους ειδικούς ήταν αποτέλεσμα της περίεργης ψυχολογίας των ποδοσφαιριστών της ομάδας μετά το βρετανικό δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου.


Επόμενο σημείο αναφοράς για την σημερινή κατάσταση στο ποδόσφαιρο είναι η απήχηση της καλύτερης ομάδας, είτε σε συλλογικό είτε σε εθνικό επίπεδο που προφανώς και δίνει την αίσθηση ισχύος απέναντι σε όποιον άλλον. Μπορεί να είναι ένα παιχνίδι, όμως τα συναισθήματα εντός και εκτός γηπέδου είναι πάντα έντονα και αφορούν το πρωτόγονο ένστικτο της επικράτησης του ικανότερου. Σε ένα γήπεδο, λοιπόν, υπάρχουν 22 άντρες με χρωματισμένη εμφάνιση που θα «πολεμήσουν» για το αποτέλεσμα. Αν τώρα όλο αυτό συνοδεύεται από ένα εθνόσημο, τότε το πράγμα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο.

Το εθνόσημο εξ' ορισμού κουβαλάει και όλα τα στοιχεία αυτά που κάθε πολίτης του κόσμου θεωρεί ως ιδεολογικό κέντρο του. Καλώς ή κακώς αυτά θα τα μεταφέρει στις αντιδράσεις και σκέψεις του όταν η ομάδα του παίζει με άλλη ομάδα εντός γηπέδου, πόσο μάλλον όταν θα υπάρχει και σύγκρουση ή τριβές σε εθνικό επίπεδο. Η σύνδεση είναι αυτόματη και δεν μπορεί να υποβληθεί σε κρίση καθώς εντός του γηπέδου και των κερκίδων δεν λειτουργεί η νόηση και η κρίση του πολίτη, αλλά η συναισθηματική δράση και ένταση του όχλου.Όπως αναφέρει και ο δρ Ιωάννης Χλαουτάκης μερικοί θεωρητικοί του αθλητισμού εμφανίζουν το ποδόσφαιρο ως το ειρηνικό μέσο που αντικαθιστά την βία του πολέμου και επιτρέπει την απελευθέρωση της ανθρώπινης επιθετικότητας.

Τρίτο και κυριότερο σημείο αναφοράς της σημερινής ποδοσφαιρικής κατάστασης είναι πώς επειδή οι ποδοσφαιρικές επιχειρήσεις φέρνουν κέρδος και επειδή ασκούν επιρροή σε μάζες ανθρώπων, είναι προφανές πώς θα προσελκύσουν και μνηστήρες δύναμης και εξουσίας. Στο σημερινό ποδοσφαιρικό στερέωμα, όσο πιο ισχυρή και πιο διαφημισμένη είναι η ομάδα, προσφέροντας επιρροή και χρήμα, τόσο πιο πιθανό είναι πώς ο ιδιοκτήτης της σύντομα θα ασκήσει τα παραπάνω για το προσωπικό του κέρδος απέναντι και σε άλλους τομείς της ζωής. Είναι ένα παιχνίδι εξουσίας που σύντομα θα βρει γόνιμο έδαφος εφαρμογής σε πολιτική, οικονομία, ίσως ακόμα και σε πολεμική σύγκρουση.Το ίδιο μπορεί να ισχύει και για κάποιον ιδιαίτερα προβεβλημένο ποδοσφαιριστή. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Τούρκος πρόεδρος ήταν ποδοσφαιριστής στα νιάτα του αλλά και ο Βίκτωρ Όρμπαν, πρωθυπουργός της Ουγγαρίας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ποδοσφαιρικού αγώνα που είχε γίνει για λόγους προπαγάνδας και εθνικιστικής απήχησης ήταν το «παιχνίδι θανάτου»όπως ονομάστηκε που έλαβε χώρα στις 6.8.1942 και ο επαναληπτικός αγώνας στις 9.8.1942. Πρόκειται για το ποδοσφαιρικό παιχνίδι μεταξύ Γερμανικής ομάδας ποδοσφαιριστών και μιας σχηματισμένης ομάδας από βετεράνους Ουκρανούς παίκτες της Λοκομοτίβ και της Δυναμό. Ο σκοπός ήταν προφανής και αφορούσε την ενίσχυση της Ναζιστικής εικόνας ισχύος. Όμως δεν έγιναν έτσι ακριβώς τα πράγματα. Στον πρώτο αγώνα οι Ουκρανοί κατέκτησαν την νίκη με 5-1 και ο επαναληπτικός που έγινε κατά απαίτηση των Ναζιστών, έληξε και πάλι με νίκη των Ουκρανών με 5-3 όπου τα δύο τελευταία γκολ μπήκαν μετά από διάφορες ακρότητες που προκάλεσαν οι Γερμανοί εντός του αγώνα. Στο τέλος του αγώνα αφού έδωσαν συγχαρητήρια στους νικητές, τους εκτέλεσαν έξω από το γήπεδο για να διατηρηθεί το κύρος της Άριας φυλής.

Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο δεν είναι τυχαίο πώς πολλές φορές εκφράζεται η ίδια ακριβώς αντίληψη ισχύος επί του αντιπάλου. Παρά τα ωραία και πολιτικώς ορθά σχόλια περί «ευγενούς άμιλλας» επί της ουσίας, η κάθε ποδοσφαιρική διοργάνωση θυμίζει σύγκρουση σε αρένα, με θεατές να κραυγάζουν και να επικροτούν ή να αποδοκιμάζουν το θέαμα. Στους φίλιους προς το άθλημα προφανώς το θέαμα παίζει τον πρώτο ρόλο, όμως αυτό δεν αποκλείει το γεγονός πώς ακριβώς επειδή το θέαμα βασίζεται , όπως ειπώθηκε, στην πρόκληση συναισθημάτων δια της επίτευξης της νίκης, αργά ή γρήγορα η λογική οπτική του αγώνα διαταράσσεται από μια λάθος απόφαση του διαιτητή ή με ένα γκολ από όποια ομάδα. Η άμεση δράση, εξαρτώμενη από τα παραπάνω, φέρει και την αντίστοιχη αντίδραση από το φίλαθλο κοινό που ταυτίζεται πλέον με όσα συμβαίνουν εντός γηπέδου και αντιδρά «πολεμικά» σε κάθε τι που δεν έχει τα δικά του χρώματα.«Στην κερκίδα και στον αγωνιστικό χώρο, κατά τη διάρκεια των αθλητικών συναντήσεων, δεν αναγνωρίζουμε την ιδιαιτερότητα του άλλου (εργάτης, φοιτητής, μικροαστός επιστήμονας, αφεντικό), αφού γίνεται ένα μ΄εμάς (φίλαθλος, οπαδός) για να υποστηρίξει τη σημαίας μας, τον ύμνο μας, τα σύμβολά μας» αναφέρει ο δρ Ιωάννης Χλαουτάκης.

 Με άλλα λόγια η ποδοσφαιρική μας ταυτότητα αποτελεί έναν συνδετικό κρίκο ικανό να υπερκεράσει τις οποίες διαφορές δημιουργώντας ένα κοινό, ένα σύνολο οπαδών και σε κάποιες περιπτώσεις μια μάζα. Για τον κοινωνικό ψυχολόγο Γκυστάβ Λε Μπον η μάζα αποτελείται από άτομα που συγχωνεύονται σε μια ενιαία οντότητα σκέψης και συναισθήματος.

 Όπως αναφέρει στο βιβλίο του «Η Ψυχολογία των Μαζών», ο όχλος/μάζα είναι «μια συνένωση από οποιαδήποτε άτομα, ανεξάρτητα από την εθνικότητα, το επάγγελμα ή και το φύλλο, όποιες κι αν είναι οι συμπτωματικές συγκυρίες που τα ενώνουν». Ακόμη κι αν αυτή η συγκυρία έχει να κάνει με το ποδόσφαιρο.


Η ανάπτυξη αυτού του οπαδικού συναισθήματος οδηγεί και στην δημιουργία ομάδων υποστηρικτών (fan clubs) που θεωρητικά θα στηρίξουν με την παρουσία τους στο γήπεδο την ομάδα τους, για να δώσουν ηθικό στήριγμα στους παίκτες εντός αγώνα. Όμως, η ένταξη σε ομάδα/σύλλογο δημιουργεί δεσμούς και εξαρτήσεις, ειδικά για ανθρώπους που βρίσκουν διέξοδο της καθημερινότητας τους μέσα από αυτές τις εκδηλώσεις. Σταδιακά εντρυφούν σε συζητήσεις, σε οπαδικές και μονοδιάστατες αντιλήψεις, προσωποποιούν ως απειλές και εχθρούς τους οπαδούς άλλων ομάδων και συγκροτούν έτσι μια ομάδα δράσης.Αν θυμίζει κάτι το παραπάνω, είναι μια εικονική απεικόνιση ριζοσπαστικοποίησης που υπάρχει σε κάθε παράνομη εγκληματική και τρομοκρατική οργάνωση. Μπορεί φυσικά να μην είναι τα αντικείμενα της ιδεολογίας και του φανατισμού ίδια επικίνδυνα, αλλά οι δράσεις προς επικράτηση και επιβολή είναι πανομοιότυπες στη μεθοδολογία.

Καλό θα ήταν εδώ να θυμηθούμε τα δεκάδες περιστατικά που έχουν λάβει χώρα στην Ελλάδα, με ραντεβού μεταξύ οπαδών ακόμα και εκτός γηπέδων για «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» όπως αυτό στην Παιανία όπου δολοφονήθηκε ο 22χρονος οπαδός του Παναθηναϊκού Μιχάλης Φιλόπουλος.Σύμφωνα με την εικόνα που έχει συνθέσει η ΕΛ.ΑΣ. για το μακελειό της Παιανίας η αιματηρή σύγκρουση οργανώθηκε από τρεις αρχιχούλιγκαν, που έχουν στενούς δεσμούς με την ΠΑΕ Ολυμπιακός. Ο ένας είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ο άλλος υπάλληλος της «Θρύλος ΑΕ» και ο τρίτος υπάλληλος στο γήπεδο Καραϊσκάκη. Σύμφωνα με πληροφορίες οι τρεις ημέρες πριν από τη σύγκρουση με κατευθείαν επαφές ή μέσω του Internet και ηλεκτρονικών ΜΜΕ σήμαναν γενικό προσκλητήριο στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά για να συγκεντρωθεί η ομάδα κρούσης των φανατικών οπαδών. Το αποτέλεσμα ήταν να ανταποκριθούν στο κάλεσμα έξω από το γήπεδο Καραϊσκάκη τουλάχιστον 400 άτομα από την καρδιά της «Θύρας 7», πολλοί από τους οποίους ήταν φίλοι και γνωστοί των τριών οργανωτών, ενώ τουλάχιστον 10 άτομα υπολογίζεται ότι ήταν υπάλληλοι της ΠΑΕ.


Ο σχηματισμός τέτοιων ομάδων δράσεων προφανώς δημιουργεί ένα πλήθος «φανατισμένου στρατού» που άγεται και φέρεται, για την προστασία της ομάδας του, σύμφωνα με όσα προστάξουν οι πρόεδροι των συλλόγων ή ακόμη και ο ανώτερος απ΄αυτούς, ο πρόεδρος/ιδιοκτήτης της εκάστοτε ομάδας ποδοσφαίρου. Έτσι ακολουθώντας μια αλυσίδα άτυπης ιεραρχίας, ο ιδιοκτήτης μιας ποδοσφαιρικής ομάδας έχει μια μερίδα πληθυσμού της χώρας που τον ακούνε προσεκτικά, σχεδόν ευλαβικά, παραμερίζοντας τις όποιες προσωπικές αντιλήψεις και σκέψεις προς όφελος του ποδοσφαιρικού συλλόγου. Όφελος που θα καθορίσει η ηγεσία του συλλόγου. Αν τώρα αυτό το όφελος έρθει σε αντίθεση με εκφάνσεις άλλων καταστάσεων και συνθηκών στην χώρα, όπως για παράδειγμα πολιτικές αποφάσεις, είναι προφανές πώς το ποδόσφαιρο και ο φίλαθλος του αποτελούν το κατεξοχήν εργαλείο πίεσης. Ο ιδιοκτήτης της ομάδας αρκεί να αναφέρει ότι ασκείται πίεση για το κακό του συλλόγου και αυτόματα θα προκληθεί θύελλα.

Το ποδόσφαιρο όπως και κάθε άλλο ομαδικό άθλημα οδηγεί τους συλλόγους που μετέχουν στον σκοπό της επίτευξης νίκης για να προβάλλουν την ισχύ τους, γεγονός που θα φέρει το κέρδος. Όμως αυτό το κέρδος είναι αντιπροσωπευτικό των όσων μπορεί και φέρει ως έσοδα μια ποδοσφαιρική εταιρία; Σύμφωνα με έρευνες έχει αποδειχτεί πώς δεν ισχύει αυτό σε καμία περίπτωση. Για παράδειγμα μια ομάδα των πρώτων θέσεων της Premiere League με μεγάλες επιτυχίες σε διασυλλογικό επίπεδο δεν θα μπορέσει να ξεπεράσει τις μερικές δεκάδες εκατομμυρίων ευρώ από έσοδα ανά έτος (εισιτήρια, διαφημίσεις, δικαιώματα, πωλήσεις διαφημιστικών). Όμως σε κάθε έτος οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι δαπανούν εκατοντάδες εκατομμύρια για πάγια έξοδα τους καθώς και για αγοραπωλησίες συμβολαίων χρήσης και κτήσης αθλητών. Από που προέρχονται άραγε όλα αυτά τα χρήματα;Δεν είναι ψέμα πώς στο ποδόσφαιρο ειδικά ανθεί η παραοικονομία. Παράνομα στοιχήματα, εικονικές τιμές συμβολαίων, υπερτιμημένες δαπάνες βάσει εικονικών τιμολογιών, «μίζες και λαδώματα». Οικονομικά ποσά που δεν μπαίνουν σε φορολογική εξέταση, ενώ ταυτόχρονα δεν ελέγχονται για το «πόθεν έσχες».

Η διακίνηση των παραπάνω ποσών πέρα από την προσέλκυση πολλών ανθρώπων , ασχέτων με το ποδόσφαιρο, δίνει όμως και μια πρόσκληση προς τον μέσο πολίτη που καμία άλλη δραστηριότητα δεν το κάνει σήμερα. Το εύκολο κέρδος. Μέσω τζόγου, μέσω ανάμιξης από διάφορους συλλόγους παράνομης λειτουργίας, ακόμα και ως «αυλοκόλακες» με την ελπίδα της είσπραξης κάποιων χρημάτων χωρίς πολύ κόπο. Φυσικά αυτό κλιμακώνεται σαν μέγεθος, όσο αυξάνεται η εμπλοκή αλλά και το κύρος και η φήμη του εμπλεκόμενου. Είναι πολύ πρόσφατο άλλωστε το σκάνδαλο με την FIFA με χρηματισμό παραγόντων σε πολύ υψηλό επίπεδο διαχείρισης.


«Όλα όσα ξέρω για την ηθική και την αίσθηση καθήκοντος τα έχω μάθει από το ποδόσφαιρο» είχε πει ο Αλμέρ Καμύ, Γάλλος συγγραφέας και κάτοχος Νόμπελ δίνοντας μια άλλη εικόνα για τον βασιλιά των σπορ. Το ποδόσφαιρο έχει την δική του ομορφιά και μπορεί να προκαλέσει πλήθος όμορφων συ αισθημάτων αλλά και να ενώσει με θετικό τρόπο τους φιλάθλους. Χαρακτηριστική είναι η στιγμή όπου οι Γάλλοι οπαδοί τον Νοέμβριο αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι αποχωρούν από το Stade de France όπου είχαν πάει για να παρακολουθήσουν τον αγώνα της εθνικής τους ομάδας με τη Γερμανία. Βγαίνοντας από το στάδιο κι ενώ η «ποδοσφαιρική γιορτή» έχει χαλάσει από τις βομβιστικές επιθέσεις, οι Γάλλοι τραγουδούν τον εθνικό ύμνο της χώρας τους, όχι για να πανηγυρίσουν για την εθνική τους, αλλά για να στείλουν το δικό τους μήνυμα.

Άξιο αναφοράς είναι και ένα περιστατικό με πρωταγωνιστή έναν Πορτογάλο πιτσιρικά, αμέσως μετά το τέλος του μεγάλου τελικού του Euro 2016 και την ήττα της Γαλλίας.




Το βίντεο μάλιστα έκανε το γύρο του διαδικτύου δημιουργώντας συναισθήματα συγκίνησης και θαυμασμού τόσο για τον Γάλλο οπαδό όσο και για τον Πορτογάλο πιτσιρίκο. Όπως φάνηκε και στο βίντεο  την ώρα που ένας Γάλλος οπαδός κλαίει σχεδόν με λυγμούς, για την ήττα της εθνικής του ομάδας, ο Πορτογάλος πιτσιρικάς, τον πλησίασε και με ένα στοργικό χάδι προσπάθησε να τον παρηγορήσει. Ωστόσο, συγκινητική ήταν και η αντίδραση του Γάλλου οπαδού, ο οποίος του χαμογέλασε, τον αγκάλιασε και του έδωσε ένα τρυφερό φιλί στο κεφάλι.




Μια ακόμη περίπτωση που δείχνει ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να εμπνεύσει είναι αυτή του μικρού Μουρτάζα Αχμαντί από το Αφγανιστάν. Ο μικρός είναι θαυμαστής του Λιονέλ Μέσι. Μαζί με τον αδερφό του φτιάχνει μια φανέλα από πλαστικές σακούλες με το όνομα του ποδοσφαιριστή καθώς η οικογένειά του δε διαθέτει χρήματα για να αγοράσει μία γνήσια.Η αυτοσχέδια φανέλα φωτογραφίζεται από τον αδελφό του Μουρτάζα, αναρτάται στο Διαδίκτυο και... δεν αργεί να γίνει η έκπληξη.

Ο μικρός Μουρτάζα Αχμέντι λαμβάνει δύο φανέλες του Μέσι με την υπογραφή του, αλλά και μία μπάλα, ενώ η είδηση κάνει το γύρο του κόσμου.Μάλιστα η φωτογραφία αλιεύτηκε από τουρκικά ιστολόγια και μέχρι να βρεθεί ο μικρός διάφορα social media έχουν ξεκινήσει καμπάνια για την αναζήτηση. Οι διαστάσεις που είχε λάβει το γεγονός έφτασαν σε σημείο να οδηγήσουν ένα άλλο παιδί να παρουσιαστεί στην Κουρδική τηλεόραση και να ισχυριστεί πως στη φωτογραφία ήταν αυτό πριν από δυο χρόνια. Γρήγορα όμως η αλήθεια αποκαταστάθηκε. Το αρνητικό σε όλη αυτή την ιστορία είναι ότι η ζωή του μικρού Μουρτάζα άλλαξε δραματικά αμέσως μετά το δώρο που δέχθηκε από τον Μέσι. Δεκάδες ήταν εκείνοι που προσέγγισαν τον πατέρα του πεντάχρονου ζητώντας του χρήματα και απειλώντας τη ζωή του μικρού.Η οικογένεια αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το Αφγανιστάν βρίσκοντας καταφύγιο στο Πακιστάν, με την ελπίδα οι απειλές να σταματήσουν.Ο πατέρας του μικρού Μουρτάζα τόνισε πως φοβήθηκε για τη ζωή του γιου του, καθώς πολλοί ήταν εκείνοι που τον απειλούσαν ότι θα τον απήγαγαν για λύτρα, ενώ υπήρξαν και εκείνοι που πιστεύοντας ότι ο Μέσι είχε στείλει στο παιδί και χρήματα μαζί με τις φανέλες, ζητούσαν μερίδιο.


Έχοντας όλα αυτά συνολικά ως εικόνα δεν θα πρέπει κάποιος να μπει στην διαδικασία του συνολικού αφορισμού του ποδοσφαίρου ως άθλημα. Η διεξαγωγή ενός ποδοσφαιρικού αγώνα προφανώς και προκαλεί συγκινήσεις και δίνει ευχαρίστηση, ίσως και πρόσκαιρη στενοχώρια. Όμως αυτά είναι συναισθήματα και αντιδράσεις που αποτελούν την ομορφιά του συγκεκριμένου αθλήματος με τον ρυθμό ταχύτητας που εναλλάσσονται. Αρκεί φυσικά να παραμένουν πάντα μέσα στο γήπεδο και πάντα μέσα στα όρια του θεατή που πληρώνει εισιτήριο για να διασκεδάσει με το θέαμα και όχι να ταυτιστεί με λανθασμένο τρόπο με αυτό.

«Σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, τα πάντα περιπλέκονται από την παρουσία της αντίπαλης ομάδας» είχε πει ο Γάλλος φιλόσοφος Ζαν Πωλ Σαρτρ. Και το ερώτημα που έρχεται να προστεθεί ως επίλογος σε όσα αναλύθηκαν παραπάνω είναι ποιες ομάδες θα βρίσκονται αντίπαλες στους μελλοντικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες; Διότι ειδικοί επισημαίνουν πως 'ερχονται οι ομάδες των ρομπότ. Η ιστορία του ρομποτικού ποδοσφαίρου, άρχισε το 1993 από Ιάπωνες ερευνητές και στα επόμενα τρία χρόνια πήρε διεθνείς διαστάσεις, με την διεξαγωγή του πρώτου RoboCup, το 1996 στην Οσάκα. Μακρινός και συνάμα ...τρομακτικός στόχος των ερευνητών, παραμένει η διεξαγωγή ενός αγώνα μεταξύ ανθρωποειδών και κανονικών ποδοσφαιριστών. Μάλιστα, ορισμένα από αυτά τα κορυφαία επιστημονικά μυαλά, προσδιορίζουν χρονικά την διεξαγωγή αυτού του μοναδικού αγώνα, στα μέσα του τρέχοντος αιώνα, εκτιμούν ότι θα διεξαχθεί με τους κανονισμούς της FIFA και προβλέπουν ότι θα νικήσουν τα ανθρωποειδή!


Γιώτα Χουλιάρα για το Geopolitics 

πηγές


http://cyrus.tcdn.teicrete.gr/LinkClick.aspx?fileticket=KsXH5WdrDOo%3D&tabid=1089
https://en.wikipedia.org/wiki/Ultras
http://www.mirror.co.uk/news/real-life-stories/night-russian-ultras-we-respect-8190868
http://www.sport24.gr/football/Euro/Euro2016/proponhthhkan-gia-to-euro-2016-oi-rwsoi-xouligkans.4117517.html
https://twitter.com/HooligansTVi?ref_src=twsrc%5Etfw
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Death_Match
http://www.bbc.com/news/world-europe-32897066
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=404416
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CE%B4%CE%B1%CE%BB%CE%BF_%CE%9A%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%89%CF%84%CE%AC
http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=180149
http://www.humbazine.gr/index.php/blog/to-tsekouri-tou-polemou/#sthash.QefH2mbE.dpbs
http://www.espnfc.com/european-championship-qualifying/story/2089839/serbia-and-albania-charged-by-uefa-after-euro-2016-qualifier-was-abandoned-due-to-violence
http://www.dailymail.co.uk/news/article-2690667/Its-big-one-German-Argentine-fans-reach-fever-pitch-teams-prepare-World-Cup-Final.html
http://europe.newsweek.com/blacklist-chelsea-football-club-owner-abramovich-says-putin-critic-313292?rm=eu
http://www.huffingtonpost.gr/2016/06/27/tech-athlitismos-anthropoeidi_n_10694080.html


==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017.

 Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας