Τετάρτη, 14 Ιουνίου 2017

Και επισήμως μέλος του ΝΑΤΟ το Μαυροβούνιο



της Υβόννη-Στεφανία Ευσταθίου

Στις 5 Ιουνίου το Μαυροβούνιο εντάχθηκε και επισήμως στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, καθώς το μέσο ένταξής της στην Βορειοατλαντική Συνθήκη κατατέθηκε επισήμως στο αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών. Μια τελετή έλαβε χώρα στην έδρα του ΝΑΤΟ για να σηματοδοτήσει αυτό το ιστορικό γεγονός.

Η ολοκλήρωση του πρωτοκόλλου ένταξης του Μαυροβουνίου στο ΝΑΤΟ το Μάιο, που ορίζει ώστε η μικρή βαλκανική χώρα να γίνει το 29ο μέλος της στρατιωτικής συμμαχίας, χάθηκε εύκολα εν τω μέσω των συνεχιζόμενων συζητήσεων για τη σοφία και τις επιπτώσεις των στόχων για το 2% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες και της αβεβαιότητας για την δέσμευση του Αμερικανού προέδρου Trump στο Άρθρο 5 της εγγύησης συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Αλλά η συμμετοχή του Μαυροβουνίου, μολονότι έχει μικρή σημασία, στέλνει ένα σημαντικό πολιτικό μήνυμα: η πόρτα του ΝΑΤΟ Παραμένει ανοιχτή.

Ο πληθυσμός του Μαυροβουνίου είναι μικρότερος από τον πληθυσμό της Ουάσιγκτον και η μεταρρύθμιση της Ποντγκόριτσα και ο επαγγελματισμός των ενόπλων δυνάμεων της χώρας ήταν μέχρι στιγμής αργός, ενώ μόνο ένα μικρό μέρος του αμυντικού προϋπολογισμού δαπανάται στον εκσυγχρονισμό. Οι ένοπλες δυνάμεις του αυτή τη στιγμή αποτελούνται από 1.950 ενεργό προσωπικό και περίπου 10.000 παραστρατιωτικό προσωπικό. Ωστόσο η πρόσκληση προς το Μαυροβούνιο για ένταξη, εξακολουθεί να έχει στρατηγική σημασία για το ΝΑΤΟ.

Η πολιτική των ανοιχτών θυρών

Το Άρθρο 10 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης ορίζει ότι κάθε ευρωπαϊκό κράτος που "είναι σε θέση να προωθήσει τις αρχές αυτής της Συνθήκης και να συμβάλει στην ασφάλεια της βορειοατλαντικής περιοχής, μπορεί να προσκληθεί να ενταχθεί στη Συμμαχία”. Πραγματικά, η πολιτική ανοιχτών θυρών του ΝΑΤΟ αποτέλεσε έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της ευρώ-ατλαντικής τάξης ασφάλειας, αλλά ήταν πάντα ένας τρόπος για τον τερματισμό της. Οι πρώτοι δύο γύροι της διεύρυνσης το 1952 και το 1955, φέρνοντας πρώτα την Ελλάδα και την Τουρκία και στη συνέχεια τη Δυτική Γερμανία, είχαν μοχλό την επιθυμία να προσθέσουν δυναμική και αριθμούς προσωπικού για την αποτελεσματική άμυνα της περιοχής του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο της εξελισσόμενης αντιπαράθεσης με τη Σοβιετική Ένωση. Η ισπανική ένταξη το 1982 οφειλόταν εν μέρει στην επιθυμία να βοηθήσει στην σταθεροποίηση μιας εκκολαπτόμενης δημοκρατίας. Η διεύρυνση της συμμαχίας να συμπεριλάβει τα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης από το 1999, ακολούθησε μία κατά κύριο λόγο μετασχηματιστική και ολοκληρωτική ατζέντα.

Δεδομένης της θέσης και του γεωπολιτικού στάτους του Μαυροβουνίου, και των επανειλημμένων δεσμεύσεων του ΝΑΤΟ για ενοποίηση μετά το τέλος του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, δεν είναι δύσκολο να ισχυριστούμε ότι το Μαυροβούνιο εμπίπτει στην τελευταία κατηγορία. Πραγματικά η ένταξη της Ποντγκόριτσα είναι σύμφωνη με το μονοπάτι της διεύρυνσης που επιδιώχθηκε από το ΝΑΤΟ στο παρελθόν. Και αν και το περιβάλλον ασφάλειας έχει αλλάξει, το κίνητρο για την ενίσχυση της συμμαχίας -για να συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ασφάλεια- παραμένει.

Αξιολογώντας τις επιπτώσεις

Η αντίθεση της Ρωσίας στην επέκταση του ΝΑΤΟ είναι καλά τεκμηριωμένη. Η Μόσχα έχει κατηγορήσει τις δυτικές κυβερνήσεις ότι προσπαθούν να βασιλεύσουν στην Ευρώπη, αποδίδοντας τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ του Κρεμλίνου, των ΗΠΑ και της Ευρώπης, στην μετα τον Ψυχρό Πόλεμο πολιτική διεύρυνσης του ΝΑΤΟ. Ενω ακόμη και η Μόσχα θα ήταν απίθανο να ισχυριστεί ότι η ένταξη του ΜΑυροβουνίου αλλάζει την ισορροπία δυνάμεων με ένα σημαντικό τρόπο, θα μπορούσε να ερμηνεύσει το χρονοδιάγραμμα και την γεωγραφική θέση της τελευταίας διεύρυνσης του ΝΑΤΟ ως περαιτέρω ένδειξη της προσπάθειας της Δύσης να περικυκλώσει και να απομονώσει τη Ρωσία.

Η απόφαση του ΝΑΤΟ να παρατάξει 4.000 στρατιώτες στην Βαλτική στο πλαίσιο της ενισχυμένης προοπτικής παρουσίας και της τοποθέτησής της στη Νορβηγία, τα Βαλκάνια και την Αρκτική, θεωρείται από τη Ρωσία ως "μια απόδειξη της ισχυρής προώθησης των συμφερόντων του”. Η διεύρυνση της παρουσίας της Συμμαχίας στα Βαλκάνια πλήττει τον μακροπρόθεσμο στόχο της Μόσχας να διατηρήσει τα πρώην γιουγκοσλαβικά κράτη μακριά από τα δυτικά θεσμικά όργανα. Ορισμένοι δυτικοί παρατηρητές υποθέτουν ότι η πολιτική ανοιχτών θυρών του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να κλιμακώσει τις τρέχουσες εντάσεις.

Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας, Sergei Shoigu, έχει υποστηρίξει ότι το ΝΑΤΟ ακολουθεί μια πορεία επιβολής της εξουσίας του με το να φέρνει όλο και περισσότερες χώρες στην τροχιά του, σημειώνοντας ότι "η πρόσφατη απόφαση να καταστήσει το Μαυροβούνιο μέλος της συμμαχίας, είναι η τελευταία απόδειξη αυτού. Η στρατιωτική δυναμική της Ποντγκόριτσα είναι σχεδόν μηδενική, αλλά η γεωγραφική του θέση επιτρέπει (στη συμμαχία) να ενισχύσει τον έλεγχο στα Βαλκάνια”. Αυτό που είναι επίσης πιθανό να εξοργίσει τον Shoigu είναι πως η ένταξη του Μαυροβουνίου στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα πως η ένταξη στο ΝΑΤΟ παραμένει στο τραπέζι όχι μόνο για τα Σκόπια και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, αλλά επίσης για τη Γεωργία και την Ουκρανία.

Η διεύρυνση καθιστά το ΝΑΤΟ έναν πιο ετερογενή οργανισμό, στον οποίο η λήψη αποφάσεων θα μπορούσε να είναι πιο περίπλοκη και η στρατιωτική διαλειτουργικότητα δύσκολο να διατηρηθεί. Ωστόσο παρά τις προκλήσεις και τη ρωσική αντίδραση, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ έχουν αποφασίσει ότι η ελευθερία των κυρίαρχων κρατών να επιλέγουν τους συμμάχους τους, αξίζει να διεκδικηθεί.


Capital.gr 


==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017. Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας