Παρασκευή, 16 Ιουνίου 2017

FT: Το αγγλοαμερικανικό πρόβλημα δημοκρατίας



Η ανισότητα, η εσφαλμένη αντίληψη της εξειδίκευσης και ο εφησυχασμός πλήττουν αυτές τις δύο άκαμπτες κοινωνίες, σχολιάζει ο Edward Luce.

Ο Λιονέλ Ζοζσπέν, πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, είπε κάποτε: "Ναι σε μια οικονομία της αγοράς, όχι σε μια κοινωνία της αγοράς". Όποιος ασχολείται με το γιατί οι ΗΠΑ και η Βρετανία δέχθηκαν τα χειρότερα πλήγματα από τον λαϊκισμό σε σχέση με πολλές άλλες δημοκρατίες μπορεί να θυμάται τα λόγια του.

Δεν υπάρχουν δύο δυτικές κοινωνίες που να έχουν εμπορευματοποιηθεί περισσότερο από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ζούμε για να καταναλώνουμε. Υπάρχουν χειρότερες μοίρες από αυτό. Αλλά το τίμημα είναι ότι έχουμε την τάση να ξεχνάμε την αξία άλλων παραγόντων, όπως η εγγενής αξία της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Η Νέμεσις προέρχεται από την πίστη στο δικό σας μάρκετινγκ.

Η στιγμή της αιχμής της αγγλοαμερικανικής δημοκρατίας ήρθε κατά τη διοίκηση του Τζορτζ Μπους του νεότερου μετά τις επιθέσεις του Σεπτεμβρίου του 2001 στις ΗΠΑ. Υποστηριζόμενος από τον Τόνι Μπλερ, ο Μπους ανακοίνωσε ότι θα εξάγει τη δημοκρατία με τη βία στη Μέση Ανατολή. Η Γερμανία και η Γαλλία επέλεξαν να απέχουν- μια σοφή επιλογή που μοιάζει καλύτερη με την πάροδο του χρόνου. Ένα μεγάλο μέρος του κυνισμού κατά του κατεστημένου στην Αμερική και στη Βρετανία γεννήθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ. Αλλά αυτό ωχριά ενάντια στον παραμυθένιο θριαμβισμό του αγγλοαμερικανικού καπιταλισμού.

Κατά τη διάρκεια της επανάστασης των Ρίγκαν-Θάτσερ στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι δύο μεγαλύτερες αγγλόφωνες δημοκρατίες επανεκκίνησαν τους μηχανισμούς ανάπτυξής τους και έδιωξαν τους φόβους μιας διαρκούς δυσφορίας. Και οι δύο σωστά κατέκριναν τους ελέγχους των τιμών και τις αναταραχές των εργαζομένων της δεκαετίας του 1970. Ωστόσο, διορθώθηκαν υπερβολικά. Εκατοντάδες χιλιάδες Γάλλοι δικηγόροι και εργαζόμενοι στον οικονομικό τομέα μπορεί να έχουν μετακομίσει στο Λονδίνο στην τελευταία γενιά. Πολλοί περισσότεροι Βρετανοί αποκλείστηκαν από την πρωτεύουσα τους.

Πώς αξιολογείς τη δημοκρατία; Παρόλη της τη στασιμότητα, η Γαλλία έχει κάνει καλύτερη δουλειά στο να διατηρήσει σε ένα καλό επίπεδο όσους "έμειναν πίσω", απ' ότι οι αγγλοσάξονες αντίπαλοι της. Υπάρχουν περισσότεροι Γάλλοι σε ηλικία εργασίας που εργάζονται, απ' ό,τι στις ΗΠΑ, μια αδιανόητη στατιστική ακόμα και πριν από 10 χρόνια. Το επίπεδο εισοδηματικής ανισότητας στη Γαλλία είναι χαμηλότερο από αυτό των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, και οι δύο εκ των οποίων βρίσκονται κοντά στην κορυφή του δείκτη ανισοκατανομής εισοδήματος Gini. Μεταξύ των ομάδων των αναπτυγμένων οικονομιών του ΟΟΣΑ, μόνο η Χιλή και το Μεξικό βαθμολογούνται χειρότερα από τις ΗΠΑ. Αυτό που ισχύει για τη Γαλλία είναι πιο αληθινό στη Γερμανία, στην οποία φαίνεται ότι θα επανεκλεγεί μια μετριοπαθής κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο.

Και οι δύο πιθανώς γνωρίζουν πολύ καλά τη δική τους ευθραυστότητα για να υποκύψουν στις τύψεις. Ο Εμανουέλ Μακρόν, πρόεδρος της Γαλλίας, σχεδιάζει μια σειρά μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας σε στυλ Θάτσερ, οι οποίες θα δοκιμάσουν την πιθανή πλειοψηφία του. Λιγότερο από το ήμισυ του γαλλικού εκλογικού σώματος ψήφισε στον πρώτο γύρο των βουλευτικών εκλογών την Κυριακή, κάτι που είναι ελάχιστα καλύτερο από το μέσο ρεκόρ της Αμερικής. Στην υψηλότερη προσέλευση, το ένα τρίτο της χώρας του Μακρόν τον περασμένο μήνα ψήφισε υπέρ της Μαρίν Λεπέν, της νεοφασίστριας αντιπάλου του. Ακόμη και αν η Άνγκελα Μέρκελ κερδίσει εύκολα, η Γερμανία βρίσκεται εν όψει των πρώτων μεταπολεμικών εκλογών κατά τις οποίες ένα ακροδεξιό κόμμα ξεπερνά το εμπόδιο του 5% για να κερδίσει έδρες στην Μπούντεσταγκ.

Αλλά αυτά είναι ανώτερα προβλήματα έναντι εκείνων που αντιμετωπίζουν η Αμερική και το Ηνωμένο Βασίλειο. Γιατί έχουν τόσο μεγάλο πρόβλημα; Τρεις είναι οι λόγοι. Ο πρώτος είναι ότι πίστεψαν στην δική τους προπαγάνδα. Δεν υπάρχουν χώρες που να έχουν κάνει περισσότερα για να μεταδώσουν τις αξιοκρατίες τους από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, και οι δύο ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τα χειρότερα στοιχεία κινητικότητας του εισοδήματος στον δυτικό κόσμο. Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι, με κάποια μέτρα, είναι πιο δύσκολο να ανέβεις στην κλίμακα εισοδήματος στην Αμερική παρά στη βρετανική τάξη. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μια υποτιθέμενα πολύ μεταβαλλόμενη κοινωνία μετά το ταρακούνημα της εποχής Θάτσερ. Η αταξική Αμερική και η μετα-ταξική Βρετανία είναι οι πιο άκαμπτες κοινωνίες της Δύσης σε αυτή την πιο κρίσιμη μέτρηση.

Δεύτερον, οι αγγλόφωνες ελίτ έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στο μισό πληθυσμό τους. Οι ΗΠΑ και η Βρετανία υποφέρουν από μια ψευδαίσθηση σχετικά με την αξία των προσόντων. Συνήθως μπερδεύουν το να έχει κάποιος πτυχίο κολλεγίου με την εξειδίκευση. Όσοι δεν έχουν πτυχία είναι υποθετικά ανειδίκευτοι. Η Βόρεια Ευρώπη κατανοεί καλύτερα τη διάκριση. Στη Γερμανία, υπάρχει μια αξιοπρέπεια που συνδέεται με την επαγγελματική εργασία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, η έλλειψη πτυχίου κολλεγίου σε καθιστά "χαμένο". Δεν είναι τυχαίο ότι οι λιγότερο μορφωμένοι - και οι πιο περιφρονημένοι - ψήφισαν υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ και του Brexit. Ο κίνδυνος είναι ότι και οι δύο ψηφοφορίες μας απομακρύνουν ακόμα περισσότερο από μια λύση.

Τρίτον, στερούνται ιστορικής μνήμης της αποτυχίας του συστήματος. Οι ΗΠΑ και η Βρετανία ξεχωρίζουν ανάμεσα στις δυτικές δημοκρατίες ως ακηλίδωτες από μια επανάσταση ή κατοχή κατά τον 20ό αιώνα. Όσο περισσότερο καιρό είναι μια χώρα σταθερή, τόσο πιο απογοητευτική γίνεται. Μόνο οι παρανοϊκοί επιβιώνουν στις επιχειρήσεις. Το ίδιο ισχύει και για τα πολιτικά κατεστημένα. Στις αγορές το ονομάζουν "Minsky moment" - οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων είναι τόσο σταθερές για τόσο καιρό, που οι επενδυτές αναλαμβάνουν πολύ μεγάλο ρίσκο. Οι αγγλοαμερικανικές ελίτ δεν έδωσαν τη δέουσα προσοχή και έχασαν την εμπιστοσύνη του λαού. Η δίκαιη τιμωρία τους ετοιμαζόταν καιρό.

ft.com


antinews.gr 

==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017. Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας