Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Η μετά-πολιτική κυβέρνηση του Putin



της Tatyana Stanoyava
Carnegie Moscow Center 
Στις 15 Ιουνίου ο Vladimir Putin διεξήγε την ετήσια τηλεοπτική του εμφάνιση στην τηλεόραση "ζωντανά”, απαντώντας σε ερωτήσεις από επιλεγμένους πολίτες σε όλη τη Ρωσία.

Κάθε χρόνο, τα θέματα της συνομιλίας είναι λίγο-πολύ προβλέψιμα. Φέτος, ο Ρώσος πρόεδρος αναμενόταν να αγγίξει το θέμα των ρωσικών σχέσεων με τις ΗΠΑ υπό τον Trump, τον διάλογο με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, το Brexit, την αύξηση του αισθήματος κατά της παγκοσμιοποίησης ανά τον κόσμο και τις στρατηγικές της Ρωσίας στην Ουκρανία και τη Συρία.

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο πρόεδρος θα συζητούσε το κύμα διαμαρτυρίας που εξαπλώνεται ανά τη Ρωσία, τον ρόλο της αντιπολίτευσης, τη νεοσυσταθείσα συμμετοχή της πολιτειακής Δούμα στην πολιτική διαδικασία, την κυβερνητική πολιτική αναφορικά με τις ΜΚΟ, τον αυξημένο ρόλο των ειδικών υπηρεσιών, και την αποτελεσματικότητα της Εθνικής Φρουράς -μαζί με σειρά άλλα οικονομικά θέματα.

Αλλά ο Putin δεν κάλυψε ουσιαστικά κανένα από αυτά τα θέματα. Στην πραγματικότητα, ο πρόεδρος επέλεξε να μην εξετάσει ουσιαστικά πολιτικά ζητήματα στη διάρκεια της εκπομπης (Direct Line), κάνοντας το φετινό σόου θεμελιωδώς διαφορετικό από τα προηγούμενα.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, ο Putin μείωσε τα διλήμματα κυβερνητικής πολιτικής σε προσωπικά και τοπικά προβλήματα. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος αντιμετώπισε το πρόβλημα των χαμηλών μισθών για νέους δασκάλους -το πρώτο θέμα της εκπομπής- ως ένα ζήτημα που θα πρέπει να διαχειριστεί η διοίκηση του σχολείου που αφορά. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ο Putin περιέγραψε κάθε πρόβλημα που του τέθηκε ως μια ειδική ή ακόμη και εξαιρετική περίπτωση, στην οποία η κυβερνητική πολιτική είχε αποτύχει, αλλά δεν συζήτησε την ίδια την πολιτική.

Αντί να διαμορφώσει οποιουδήποτε είδους ευρεία θέση σε σημαντικά ζητήματα πολιτικής, ο Putin ο εθνικός ηγέτης εκπροσώπησε τον εαυτό του διαφορετικά: το πεδίο της κυβερνητικής πολιτικής περιορίστηκε στα τεχνικά στοιχεία της διοίκησης επιχειρήσεων, χωρίς καμία σκέψη για μακροπρόθεσμες λύσεις.

Πραγματικά, το θέμα του μέλλοντος εξαφανίστηκε σχεδόν από το σενάριο της φετινής εκπομπής, και εμφανίστηκε μόνο στα τελευταία σχόλια του Putin, στα οποία ο πρόεδρος περιέγραψε εν συντομία διάφορους ασαφείς, μακροχρόνιους στόχους, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του εισοδήματος, την εξάλειψη των υποβαθμισμένων συνοικιών και την αύξηση της παραγωγικότητας.

Αλλά ο πρόεδρος δεν είπε κουβέντα σχετικά με το πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί οποιοδήποτε από όλα αυτά -όχι επειδή δεν λαμβάνει αποφάσεις αλλά μάλλον επειδή η κυβέρνηση δεν είναι πλέον υπόλογη στους ανθρώπους. Το κράτος έχει απορροφήσει πλήρως τη δημόσια σφαίρα, και οι Ρώσοι έχουν στερηθεί όλων των υπηρεσιών.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές και διοικητικές σφαίρες γίνονται ερμητικά κλειστές. Επειδή το κράτος δεν χρειάζεται πλέον να εξηγήσει τι κάνει, η ατζέντα του Putin γίνεται ολοένα και πιο ξεχωριστή από αυτή που παρουσιάστηκε στο λαό.

Αυτός είναι ίσως ο λόγος για τον οποίο ο Putin συζήτησε θέματα όπως οι διαμαρτυρίες γύρω από τον καθεδρικό ναο του Αγίου Ισαάκ και την ταινία Ματίλντα, μόνο με πολύ γενικούς όρους. Ο Putin δεν πιστεύει ότι αυτά τα προβλήματα αφορούν τις σχέσεις μεταξύ της κυβέρνησής του κια των Ρώσων πολιτών. "Πρέπει να αποπολιτικοποιήσουμε το πρόβλημα, να ξεχάσουμε ότι υπάρχει”, δήλωσε καθώς εξέφραζε την υποστήριξή του για τον Καθεδρικό ναό του Αγ. Ισαάκ, να περάσει στα χέρια της ρωσικής ορθόδοξης εκκλησίας. Η επιλογή των λέξεων από τον πρόεδρο δείχνει σαφώς πως θεωρεί οτιδήποτε πολιτικό, ως αποσταθεροποιητικό και καταστροφικό. Ακόμη και η αντιπολίτευση κατά την άποψή του, θα έπρεπε να έχει ένα συμβουλευτικό παρά έναν πολιτικό ρόλο.

Ο Putin "έπιασε” θέματα υψηλής πολιτικής μόνο στη διάρκεια των ερωτήσεων με τον Τύπο μετά την εκπομπή, όταν ο πρόεδρος αντιμετώπισε τους πραγματικούς του "εχθρούς”, κατηγορώντας το BBC ότι διασπείρει προπαγάνδα και υποστηρίζει τον ηγέτη της αντιπολίτευσης, Alexei Navalny.

Η συζήτηση κατά τη διάρκεια της εκπομπής κινήθηκε γύρω από τα προβλήματα που το καθεστώς θεωρεί ότι είναι κοινωνικώς σημαντικά: το μέλλον συγκεκριμένων επιχειρήσεων, και συντάξεις, μισθοί και άλλα θέματα που θεωρούνται ως μια αναπόφευκτη κοινωνική υποχρέωση την οποία ο πρόεδρος πρέπει να εκπληρώσει. Στο μεταξύ, επιλύει τα πραγματικά προβλήματα πίσω από κλειστές πόρτες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η χρονική συγκυρία της φετινής εκπομπής είναι πολύ χαρακτηριστική. Προβλήθηκε πολύ αργότερα απο την παραδοσιακή που προβάλλεται τον Απρίλιο. Η εκπομπή καθυστέρησε επειδή ο Putin είχε πολύ πιο σημαντικά θέματα να αντιμετωπίσει: τη Συρία, την τρομοκρατική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη, την εντατικοποίηση των επαφών με τις ΗΠΑ και μια επίσκεψη στη Γαλλία, μεταξύ άλλων. Η εκπομπή προβλήθηκε μόνο όταν το επέτρεψε το πρόγραμμα του προέδρου. Εξάλλου, μια τέτοια εμφάνιση απαιτεί σοβαρή προετοιμασία.

Το κίνητρο του Putin για να μιλήσει στο κοινό αλλάζει επίσης: τώρα το βλέπει ως μια πράξη πολιτικής φιλανθρωπίας παρά σαν μια συζήτηση με την συνταγματική πηγή της εξουσίας του. Ο πρόεδρος συνήθιζε να υπερασπίζεται τις πολιτικές του απόψεις, όσο επικριτικοί κι αν ήταν οι άλλοι προς αυτές. Έχει διακριθεί σε αυτό, και η προθυμία του να εμπλακεί σε έναν ανοιχτό και τίμιο διάλογο ήταν πάντα μέρος της εικόνας του. Τον περασμένο χρόνο ωστόσο, αυτή η προθυμία έχει εξαφανιστεί.

Τέλος, η εκπομπή χρησίμευσε ως μια περαιτέρω ένδειξη ότι ο Vladimir Putin εξισώνει τη δική του νομιμότητα με αυτή του κράτους. Όλες οι δυνάμεις που επιχειρούν να τον αποδυναμώσουν, αυτομάτως θεωρούνται ως απειλή για την Τουρκία. Οι επικριτές του καθεστώτος θα σου πουν ότι το σλόγκαν "No Putin-No Russia”, δεν είναι νέο. Αλλά υπάρχει κάτι διαφορετικό για το μήνυμα αυτό τώρα: η κυβέρνηση είναι εντελώς αποκομμένη από το κοινό, το οποίο διαδραματίζει τώρα έναν καθαρό ονομαστικό ρόλο, καθώς το καθεστώς αποδίδει αυτόματα την λαϊκή υποστήριξη στο ίδιο.

Capital.gr 

=========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017. Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας