8/10/17

Συνύπαρξη αρχών ανωτερότητας και πολιτικός ρεαλισμός κατά τους Μηδικούς πολέμους.




Γράφει ο Αλέξανδρος Δρίβας*

Σε μια πολύ ωραία κουβέντα μέσω σχολίων που είχαμε χθες με φίλους για το 1940, την ελληνική επιτυχία και πώς αυτήν πήγαν να την καταχραστούν οι Βρετανοί, εύκολα κανείς μπορεί να βγάλει ως συμπέρασμα το "και λοιπόν; έτσι συμβαίνει πάντα". Σε αντίθεση με τον κόσμο της μετά Βεσταφαλίας εποχής (1648) που ουσιαστικά έβαλε σύνορα μεταξύ ρεαλισμού και ιδεαλισμού, στο Ελληνικό Κοσμοσύστημα, συνυπάρχουν.



Ένα τρανό παράδειγμα είναι ο Θεμιστοκλής. Ο περί ου ο λόγος, έχει αδικηθεί πάρα πολύ λόγω της ύπαρξης πολλών ηγετικών φυσιογνωμιών, όμως χάρη σε αυτόν η Ελλάδα είναι μέχρι σήμερα μια τεράστια ναυτική δύναμη. Πώς έγινε αυτό και πώς επικράτησε ο Θεμιστοκλής στο προκλητικό αθηναϊκό περιβάλλον των πρωτείων και δευτερείων;

Αρχικά ο Θεμιστοκλής εξόρισε όλους τους πολιτικούς του αντιπάλους, εις εκ των οποίων ήταν ο Αριστείδης. Ο Θεμιστοκλής διείδε πως η ασφάλεια και η ευημερία της Αθήνας θα κρινόταν στα κύματα. Η κόντρα της Αθήνας και της Αίγινας τον έκανε να αποφασίσει να πείσει (με κάθε μέσο και τρόπο) τον διπλασιασμό των αθηναϊκών πλοίων (100 τριήρεις ναυπήγησε με χρήματα εκμετάλλευσης των μεταλλείων του Λαυρίου).

Ο Ελληνικός κόσμος εκείνη την περίοδο άφηνε ανοικτό παράθυρο εισόδου στα πολιτικά πράγματα των πόλεων-κρατών στους Πέρσες και ο Θεμιστοκλής γνώριζε οτι πολλοί πολιτικοί στην Αθήνα είχαν μηδίσει. Έτσι όταν το 481π.Χ ήρθε ο απεσταλμένος των Περσών για να ζητήσει τη διάθεση της Αττικής προς όφελος των Περσών, ο Θεμιστοκλής χρησιμοποίησε ένα άλλοθι για να εκτελέσει τον Πέρση διπλωμάτη. Τον κατηγόρησε για χρήση της ελληνικής γλώσσας σε ελληνκό έδαφος από βάρβαρο που εκστόμισε απειλές και έτσι, προκάλεσε ένα τρόπον τινά, casus belli δίνοντας ταυτόχρονα το σήμα στην αθηναϊκή ελίτ οτι με τους Πέρσες δε θα υπάρξει συμβιβασμός.

Ο Θεμιστοκλής, γεφύρωσε τον πατριωτισμό και την αίσθηση πολιτιστικής υπεροχής απέναντι στους Πέρσες, με την πραγματιστική πολιτική και το απέδειξε στην Κόρινθο όπου ήταν η πρώτη μελλοντική εικόνα ένωσης των ελληνικών πόλεων, προοικονομώντας τις απόψεις του Ισοκράτη έναντι του κοντόφθαλμου Δημοσθένη. Στους Δελφούς, ο χρησμός ερμηνεύτηκε κατά το δοκούν από τον Θεμιστοκλή (όπως έκανε και ο Μ. Αλέξανδρος) και πλήρωσε ιερείς στην Αθήνα να δώσουν χρησμούς νίκης ώστε να μην καμφθεί το φρόνημα των πολιτών και μετέφερε εντός πλοίων φίδια (ιερά ζώα στην Αθήνα-το ιερό φίδι του Ερεχθέα και η μη εμφάνισή του για μέρες, ήταν σημάδι από τη θεά Αθηνά για εκκένωση της Αθήνας που τόσο πολύ επιθυμούσε ο Θεμιστοκλής) και ιερά αντικείμενα, έτσι ώστε να φανούν ως θείες επιφάνειες και πρόνοιες.

Τα "ξύλινα τείχη" των Δελφών δεν ερμηνεύτηκαν ως αυτά της Ακροπόλεως αλλά ως ενίσχυση του αθηναϊκού στόλου. Ο Θεμιστοκλής έστειλε έναν Έλληνα που ευνοήθηκε από τους Πέρσες (και έτσι θα τον πίστευαν) να δώσει μια πληροφορία οτι οι Έλληνες θα επιτίθεντο από τη δυτική πλευρά της Σαλαμίνας και έτσι από τα 1.200 πλοία των Περσών, τα 200 πήγαν στην φάκα του Θεμιστοκλή. Ταυτόχρονα, ο στόχος του ήταν να τιμωρεί όσους μήδισαν και τους εκτελούσε αφού πρώτα τους υποχρέωνε να πληρώσουν χρήματα. Για όσους δεν είχε αποδείξεις προδοσίας, τους φυλάκιζε.

Μολονότι ο Θεμιστοκλής είχε προσωπικές φιλοδοξίες, σεβάστηκε το σπαρτιατικό αίτημα για μη ανάθεση της αρχηγίας από Αθηναίο και δέχθηκε τον Ευρυβιάδη τον Σπαρτιάτη Ναύαρχο ως επικεφαλής (η Σπάρτη διέθεσε 16 πλοία) και μοιρασε ένα τεράστιο χρηματικό ποσο που έδωσαν οι Ερετριείς σε Κόρινθο, Σπάρτη (και Αθήνα) για να μην υπάρχει καταστροφή του άξονα της συμμαχίας.

Η χρήση πολλών ελιγμών, πολλών συμβόλων και πρακτικών και η ένωση αυτών δείχνουν πάντα το δρόμο για στρατηγικές επιτυχίες καθώς η συνεχής μίξη όλων αυτών, μειώνουν την εχθρογνωσία του αντιπάλου. Σε αντίθεση με άλλους λαούς, ποτέ ο ελληνικός κόσμος δεν ακολουθούσε ένα δόγμα-τυφλοσούρτη ή κάποιον 'μηχανισμό'παρά μόνο μελετούσε τις ανάγκες της περίστασης ανά περίπτωση.


*Υποψήφιος Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου
==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017. Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας