19/10/17

Το Daesh χάνει. Ποια θα είναι η επόμενη μέρα στη περιοχή της Μέσης Ανατολής;

                                          source: The Times of Israel


Η πρωτεύουσα των φανατικών του Ισλαμικού Χαλιφάτου (DAESH), η πόλη Ράκα έπεσε εξ ολοκλήρου την Τρίτη 17 Οκτωβρίου στα χέρια δυνάμεων που υποστηρίζονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες έπειτα από μήνες σφοδρών μαχών.

Η πτώση ανακοινώθηκε από εκπρόσωπο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) και συνιστά τεράστια υποχώρηση για την εξτρεμιστική οργάνωση που είδε το «χαλιφάτο» της να κατακρημνίζεται  στη Συρία αλλά και το γειτονικό Ιράκ.  

Το ερώτημα είναι μετά την οριστική ήττα του χαλιφάτου,  που φαίνεται να είναι προ των πυλών,  ποια θα είναι η επόμενη μέρα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η Liz Sly, ανταποκρίτρια της Washington Post στη Βηρυτό, η οποία καλύπτει την αναταραχή στη Μέση Ανατολή και εδώ και δυο δεκαετίες τουλάχιστον εργάζεται ως ανταποκρίτρια με έδρα τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, την Κίνα, τη Νότια Ασία και την Ευρώπη έγραψε πριν ένα χρόνο, τον Σεπτέμβριο του 2016,  στη 
Washington Post ένα άρθρο που εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρο. 

Ο τίτλος του άρθρου «10 νέοι πόλεμοι που μπορούν να αρχίσουν σαν αποτέλεσμα του πολέμου κατά του DAESH» είναι ενδεικτικός της κατάστασης όπως διαμορφώνεται σήμερα και καθώς αναλυτές και ειδικοί δεν αποκλείουν την επανεμφάνιση και ενδυνάμωση της al-Qa'ida μετά την διαφαινόμενη πτώση και διάλυση του DAESH. 

Όπως αναφέρει η Liz Sly στο άρθρο της, τα σύνορα του «χαλιφάτου του DAESH» συρρικνώνονται με κλιμακούμενη ταχύτητα. Τα προπύργια καταρρέουν και στη Συρία και το Ιράκ. Ο, υπό την διοίκηση των ΗΠΑ, πόλεμος έχει φτάσει σε κομβικό σημείο. Το ζητούμενο είναι τι ακολουθεί. Και απ΄ό,τι φαίνεται ακολουθεί περισσότερος πόλεμος.

Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι η αμερικανική στρατηγική για την καταπολέμηση του DAESH βασίζεται σε μία ποικιλία περιφερειακών συμμάχων και τοπικών ενόπλων οργανώσεων που συχνά βρίσκονται σε έντονη αντιπαράθεση. Παρά το γεγονός ότι όλοι αυτοί εκλαμβάνουν το DAESH ως εχθρό, αλλά ταυτόχρονα θεωρούν ότι και μεταξύ τους είναι εχθροί.

Καθώς κατακτούν εδάφη από τους ενόπλους, προβάλλουν διεκδικήσεις στα καταληφθέντα εδάφη, με τρόπο που ενέχει τον κίνδυνο να τους οδηγήσει σε σύρραξη με άλλους που επίσης έχουν κατακτήσει εδάφη. Νέοι πόλεμοι σφυρηλατούνται για τον έλεγχο της μετά DAESH κατάσταση.

Στη συνέχεια, θα δούμε κάποια σενάρια πιθανών συγκρούσεων που ενδέχεται να ξεσπάσουν στην μετά DAESH εποχή. Κάποιοι, ίσως έχουν αρχίσει να εξελίσσονται στα πρώτα στάδια. Σε κάθε περίπτωση, κερδισμένο από οποιοδήποτε από αυτά τα σενάρια, βγαίνει το DAESH, εμπλέκοντας προφανώς τις ΗΠΑ, για πολλά χρόνια ακόμη.


Σενάριο 1: Σύγκρουση μεταξύ υποστηριζόμενων από τις ΗΠΑ συριακών κουρδικών δυνάμεων με υποστηριζόμενες από την Τουρκία αραβικές δυνάμεις.

Αυτός είναι ένας από τους πολέμους που έχει ήδη ξεκινήσει και είναι εξαιρετικά περίπλοκος. Αν και οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει και από τις δύο πλευρές να σταματήσουν, είναι όμως ασαφές το αν διαθέτουν την απαραίτητη επιρροή επί των αντιπάλων συμμάχων τους, για να αποτρέψουν μία εμβάθυνση της σύγκρουσης.

Σενάριο 2: Σύγκρουση Τουρκίας με Σύρους Κούρδους.


Αυτός ο πόλεμος θα είναι ίδιος με το προηγούμενο σενάριο. Επί του παρόντος, η Τουρκία έχει περιορίσει την επέμβασή της στην Συρία, σε μία περιοχή της Συρίας, που ελέγχεται από το DAESH, το οποίο είναι κατά κύριο λόγο αραβική. Ωστόσο, η Τουρκία ανησυχεί σχετικά με το εκ των πραγμάτων κουρδικό κράτος που αναδύεται κατά μήκος των συνόρων της ανατολικότερα. Αν οι εντάσεις συνεχιστούν, μία άμεση τουρκική εισβολή στην κουρδική περιοχή, όπου επίσης έχει τη βάση του ένας μικρός αριθμός αμερικανικών στρατευμάτων, δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Σενάριο 3: Σύγκρουση Σύρων Κούρδων και συριακή κυβέρνηση.


Η συριακή κυβέρνηση αισθάνεται, επίσης, απειλούμενη από τις εδαφικές φιλοδοξίες των Κούρδων. Μέχρι πρόσφατα διατηρούσαν μια αβέβαιη συμμαχία και ο Σύρος πρόεδρος ASSAD καυχήθηκε σε κάποιες περιπτώσεις, ότι η κυβέρνησή του εφοδιάζει με όπλα τους κούρδους. Ωστόσο, η σχέση τους διαταράχθηκε μετά την διακήρυξη αυτονομίας από τους Κούρδους και οι δύο πλευρές έχουν διεξάγει σύντομες μάχες σε περιοχές όπου και οι δύο διαθέτουν δυνάμεις.

Επί του παρόντος, υφίσταται εκεχειρία, αλλά οι κουρδικές φιλοδοξίες για αυτονομία αντίκεινται άμεσα στο διακηρυγμένο στόχο του ASSAD, για επαναφορά της συριακής κυριαρχίας σε όλη τη χώρα.


Σενάριο 4: Σύγκρουση ΗΠΑ και Συρία


Αυτός είναι ένας πόλεμος που θα μπορούσε να είχε ξεσπάσει σε διάφορες άλλες περιπτώσεις στα 5 χρόνια του πολέμου της Συρίας, από τότε που ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος ΟΒΑΜΑ, κάλεσε σε ανατροπή του ASSAD. Αυτό ωστόσο, δεν μαρτυρά το πόσο και οι δύο πλευρές επιθυμούν να αποφύγουν τη σύγκρουση. Εξακολουθεί να φαίνεται απίθανο ενδεχόμενο. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια μέτωπα, όπου ο πόλεμος κατά του DAESH θα μπορούσε σε κάποια φάση να φέρει τις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ οργανώσεις, σε άμεση σύγκρουση με συριακές κυβερνητικές δυνάμεις. Μεταξύ αυτών είναι η πρωτεύουσα του DAESH, στη Συρία, τη Ράκκα, όπου τον Ιούνιο, οι ΗΠΑ και η Συρία υποστήριξαν ανταγωνιστικές επιθετικές επιχειρήσεις από αντίθετες κατευθύνσεις. Τον προηγούμενο μήνα, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη απέτρεψαν συριακά μαχητικά αεροσκάφη, από το να βομβαρδίσουν κούρδους.


Σενάριο 5: Σύγκρουση Τουρκίας και Συρίας.


Η τουρκική επέμβαση στη Συρία έχει, επί του παρόντος, περιοριστεί στη μάχη κατά του DAESH και των κουρδικών δυνάμεων. Η Τουρκία έχει προβεί σε βήματα, προκειμένου να βελτιώσει τις σχέσεις της με τη Ρωσία, όσο και με το Ιράν, που είναι σημαντικοί σύμμαχοι του ASSAD και οι οποίοι φαίνεται ότι είχαν δώσει το «πράσινο φώς» για την επέμβαση της Τουρκίας στη βόρεια Συρία.


Σενάριο 6: Σύγκρουση Κούρδων του Ιράκ και Ιρακινής Κυβέρνησης.

Ανατολικά της Συρίας, στις περιοχές του DAESH στο Ιράκ, η κατάσταση είναι σε κάποιο βαθμό λιγότερο ευμετάβλητη. Παρά ταύτα, δεν είναι λιγότερο πολύπλοκη ή λιγότερο επικίνδυνη. Οι ιρακινοί Κούρδοι κινήθηκαν σε περιοχές του Ιράκ που κάποτε βρίσκονταν στον έλεγχο της ιρακινής κυβέρνησης, όπως ακριβώς είχαν κάνει οι Σύροι κούρδοι στη Συρία. Η υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ ιρακινή κυβέρνηση αναφέρει ότι προτίθεται να διεκδικήσει εκ νέου αυτές τις περιοχές, όταν το DAESH θα έχει εξουδετερωθεί πλήρως.

Οι υποστηριζόμενοι από τις ΗΠΑ κούρδοι έχουν δηλώσει ότι δεν θα αφήσουν οποιαδήποτε κατακτηθέντα από τους ίδιους εδάφη. Αυτές οι έριδες προϋπήρχαν της εποχής δημιουργίας του DAESH, αλλά ενδέχεται να επανακάμψουν εκδικητικά, μόλις εξαλειφθεί το DAESH.



Σενάριο 7: Σύγκρουση Ιρακινών Κούρδων και σιιτικών πολιτοφυλακών.

Αυτός ο πόλεμος θα ξεσπάσει, για παρόμοιους λόγους, με το προηγούμενο σενάριο. Με μια σημαντική διαφορά: έχει αρχίσει να «σιγοβράζει». Σιιτικές πολιτοφυλακές, πολλές εκ των οποίων είναι υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν αναλάβει ηγετικό ρόλο σε κάποια από τα εδάφη που ελέγχει το DAESH, προχωρώντας βόρεια της Βαγδάτης προκειμένου να εκδιώξουν τους ενόπλους. Έχουν αντιμετωπίσει τους Pesmerga (φιλοαμερικανή κουρδική πολιτοφυλακή), οι οποίοι πιέζουν νοτιότερα από τις κουρδικές περιοχές. Τουλάχιστον σε μία τοποθεσία, την Tuz Khurmatu, έχουν ήδη γίνει συγκρούσεις.

Οι Κούρδοι, βέβαια, δεν είναι ενωμένοι, ούτε στη Συρία, ούτε στο Ιράκ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στο ενδεχόμενο του επόμενου σεναρίου.

Σενάριο 8: Σύγκρουση Κούρδων εναντίον Κούρδων


Αυτό είναι ίσως το πλέον περίπλοκο σενάριο από όλα, αλλά είναι ιδιαίτερα απίθανο. Οι κούρδοι είναι βαθιά διχασμένοι μεταξύ τους, σχεδόν για όλα, εκτός από τη δημιουργία κουρδικού κράτους. Οι Κούρδοι του Ιράκ, είχαν διεξάγει μεταξύ τους σφοδρές εμφύλιες μάχες το 1990. Τα πάθη δεν έχουν σβήσει.


Σενάριο 9: Σύγκρουση Σουνιτών Αράβων κατά Σιιτών και/ή Κούρδων.

Στην επιδίωξη του στόχου της καταστολής του DAESH, πόλεις και χωριά, που είναι κυρίως σουνιτικά, κατακτώνται από Δυνάμεις που είναι στην πλειοψηφία τους κουρδικές ή σιιτικές. Πολλοί σουνίτες συντάσσονται με αυτές για να βοηθήσουν να νικηθούν οι ένοπλοι ισλαμιστές και αντιμετωπίζουν με ανακούφιση την εκδίωξη των εχθρών τους. Ωστόσο, υφίστανται αναφορές για κακομεταχειρίσεις από Σιίτες και Κούρδους, κατά σουνιτικών κοινοτήτων τις οποίες απελευθερώνουν. Αυτές περιλαμβάνουν τον βίαιο εκτοπισμό σουνιτών από τις εστίες τους και μαζικές συλλήψεις.

Λαμβάνοντας υπόψη την απουσία μιας ειλικρινούς συμφιλίωσης, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών λύσεων που θα παρέχουν εξουσία στους σουνίτες, θα μπορούσε να προκύψει μία νέα μορφή σουνιτικής εξέγερσης.



Σενάριο 10 : Σύγκρουση των «υπολοίπων» του DAESH εναντίον όλων.


Μια σύγκρουση που θα αποτελέσειπροάγγελο μακροπρόθεσμης αστάθειας στην περιοχή.

Όπως βέβαια αναφέρει η Liz Sly τα στρατιωτικά κέρδη δεν αναπληρώνουν τις πολιτικές λύσεις στο ευρύτερο χάος και τις δυσλειτουργίες που επέτρεψαν την άνοδο του DAESH εξ αρχής. Αν ο διεξαγόμενος πόλεμος προκαλέσει νέους πολέμους, ενδέχεται να αντέξει τελικά το DAESH .
Όλα τα παραπάνω και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αρθρογράφου της WP έχουν ιδιαίτερη σημασία τη στιγμή που πριν λίγες ώρες ιρακινές ένοπλες δυνάμεις πέτυχαν τους στόχους τους στη διάρκεια 48ωρης επιχείρησης που τους επέτρεψε να αναπτυχθούν σε τρεις επαρχίες της χώρας, ανακαταλαμβάνοντας το έδαφος που είχαν χάσει από τους κούρδους μαχητές.

Ο στρατός του Ιράκ ανακατέλαβε τις περιοχές της επαρχίας Νινευή στο βόρειο τμήμα της χώρας που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των κουρδικών δυνάμεων. Οι πεσμεργκά εγκατέλειψαν τις θέσεις αυτές πριν την άφιξη του ιρακινού στρατού χθες Τρίτη, επισημαίνεται στην ανακοίνωση. Μεταξύ των θέσεων αυτών είναι και το φράγμα της Μοσούλης.

Ας μη λησμονούμε ότι η ένταση στην περιοχή του Ιράκ έχει συσσωρευτεί από την στιγμή που οι Κούρδοι του Ιράκ ανακοίνωσαν το δημοψήφισμα της 25ης Σεπτεμβρίου με ερώτημα:
«Θέλετε η περιοχή του Κουρδιστάν και οι περιοχές του Κουρδιστάν εκτός της διοίκησης της περιοχής να γίνει ανεξάρτητο κράτος;» όπου πάνω από το 90% των ψηφοφόρων ψήφισε υπέρ της ανεξαρτητοποίησης του κουρδικού θύλακα του Ιράκ. Μια ανεξαρτησία την οποία μέχρι στιγμής φαίνεται να στηρίζει το Ισραήλ και εν μέρει οι ΗΠΑ, ενώ Ιράκ, Συρία, Ρωσία και Τουρκία βρίσκονται σε γεωπολιτικά κάρβουνα.

Geopolitics Editorial Team 




==========================================

 Ιδιοκτησία πνευματικών δικαιωμάτων του Geopolitics & Daily News - © 2017. Το περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Geopolitics & Daily News. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο, εικόνες, γραφικά) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση ή αναφορά της σελίδας